ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ
บาลีสยามรัฐ · เล่ม ๓๖ · หน้า ๑๕๑ · ข้อ 59 60 61
เข้าสู่ระบบเพื่อคั่นหน้า

อุปนาโห ฯ ยสฺส ปุคฺคลสฺส อยํ อุปนาโห อปฺปหีโน อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล อุปนาหี ฯ

[๕๙] กตโม จ ปุคฺคโล มกฺขี ฯ ตตฺถ กตโม มกฺโข โย มกฺโข มกฺขายนา มกฺขายิตตฺตํ นิฏฺฐุริยํ นิฏฺฐุริยกมฺมํ อยํ วุจฺจติ มกฺโข ฯ ยสฺส ปุคฺคลสฺส อยํ มกฺโข อปฺปหีโน อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล มกฺขี ฯ กตโม จ ปุคฺคโล ปลาสี ฯ ตตฺถ กตโม ปลาโส โย ปลาโส ปลาสายนา ปลาสายิตตฺตํ ปลาสาหาโร วิวาทฏฺฐานํ ยุคคฺคาโห อปฺปฏินิสฺสคฺโค อยํ วุจฺจติ ปลาโส ฯ ยสฺส ปุคฺคลสฺส อยํ ปลาโส อปฺปหีโน อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล ปลาสี ฯ

[๖๐] กตโม จ ปุคฺคโล อิสฺสุกี ฯ ตตฺถ กตมา อิสฺสา ยา ปรลาภสกฺการครุการมานนวนฺทนปูชนาสุ อิสฺสา อิสฺสายนา อิสฺสายิตตฺตํ อุสูยา อุสูยนา อุสูยิตตฺตํ อยํ วุจฺจติ อิสฺสา ฯ ยสฺส ปุคฺคลสฺส อยํ อิสฺสา อปฺปหีนา อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล อิสฺสุกี ฯ กตโม จ ปุคฺคโล มจฺฉรี ฯ ตตฺถ กตมํ มจฺฉริยํ ปญฺจ มจฺฉริยานิ อาวาสมจฺฉริยํ กุลมจฺฉริยํ ลาภมจฺฉริยํ วณฺณมจฺฉริยํ ธมฺมมจฺฉริยํ ยํ เอวรูปํ มจฺเฉรํ มจฺฉรายนา มจฺฉรายิตตฺตํ เววิจฺฉํ กทริยํ กฏุกญฺจุกตา อคฺคหิตตฺตํ จิตฺตสฺส อิทํ วุจฺจติ มจฺฉริยํ ฯ ยสฺส ปุคฺคลสฺส อิทํ มจฺฉริยํ อปฺปหีนํ อยํ วุจฺจติ ปุคฺคโล มจฺฉรี ฯ

[๖๑] กตโม จ ปุคฺคโล สโถ ฯ ตตฺถ กตมํ สาเถยฺยํ อิเธกจฺโจ ปุคฺคโล สโถ โหติ ปริสโถ ยํ ตตฺถ สถํ สถตา