มหาวรรค ภาค ๒
ฉบับ มมร. · เล่ม ๗ · หน้า ๑๖๖ · ข้อ 94
เข้าสู่ระบบเพื่อคั่นหน้า

บทว่า นจฺฉาเทนฺติ มีความว่า ย่อมไม่ยอมไป, คือไม่สามารถจะ ระงับโรคลมได้

บทว่า สิเนสิกานิ ได้แก่ โภชนะที่สนิท.

บทว่า ภตฺตจฺฉาทเกน คือ ความไม่ย่อมแห่งอาหาร.

ในคำว่า กาเล ปฏิคฺคหิตํ เป็นต้น มีความว่า รับประเคน เจียว กรอง ในเมื่อเวลาเที่ยงยังไม่ล่วงเลยไป.

สองบทว่า เตลปริโภเคน ปริภุญฺชิตุ มีความว่า เพื่อบริโภค อย่างบริโภคน้ำมัน ซึ่งเป็นสัตตาหกาลิก.

บทว่า วจตฺถํ ได้แก่ ว่านที่เหลือ.

สองบทว่า นิสทํ นิสทโปตํ ได้แก่ ตัวหินบดและลุกหินบด.

ชื่อว่า ปัคควะ นั้น เป็นชาติไม้เถา (ได้แก่บอระเพ็ด).

บทว่า นตฺตมาลํ ได้แก่ กระถินพิมาน.

วินิจฉัยในบทว่า อจฺฉวสํ เป็นอาทิ พึงทราบโดยนัยที่กล่าวใน อรรถกถาแห่งนิสสัคคิยกัณฑ์๑ นั่นแล.

แม้วินิจฉัยในมูลเภสัชเเป็นต้น ก็ได้กล่าวแล้วในขุททกวรรณน๒ เหมือนกัน เพราะเหตุนั้น คำใด ๆ ที่ไม่ได้กล่าวแล้วในก่อน ข้าพเจ้าจัก พรรณนาเฉพาะคำนั้น ๆ ในที่นี้. หิงคุ หิงคุชตุ และหิงคุสิปาฏิกา ก็คือ

ชาตแห่งหิงคุนั่งเอง. ตกะ ตกปัตติ และตกปัณณิยะ ก็คือชาติครั่งนั่นเอง.

เกลือสมุทรนั้น ได้แก่ เกลือที่เกิดตามฝั่งทะเลเหมือนทราย.

ชื่อว่า กาฬโลณะ นั้น ได้แก่ เกลือตามปกติ.

เกลือสินเธาว์นั้น ได้แก่ เกลือมีสีชาว เกิดตามภูเขา.

๑. สมนฺต. ทุติย. ๒๕๕. ๒. สมนฺต. ทุติย. ๔๑๓.