๕. กิเลสเครื่องฟูใจคือทิฏฐิ ๖. กิเลสเครื่องฟูใจคือกิเลส

๗. กิเลสเครื่องฟูใจคือกรรม

ภิกษุไม่พึงก่อกิเลสเครื่องฟูใจนั้น คือ ไม่พึงให้เกิด ไม่พึงให้เกิดขึ้น ไม่พึงให้ บังเกิด ไม่พึงให้บังเกิดขึ้น

คำว่า ในที่ไหน ๆ ได้แก่ ในที่ไหน คือ ที่ไหน ๆ ที่ไร ๆ ภายใน ภายนอก หรือทั้งภายในและภายนอก รวมความว่า ภิกษุไม่พึงก่อกิเลสเครื่องฟูใจ ในที่ไหน ๆ ด้วยเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่า

คลื่นไม่เกิดในส่วนกลางทะเล ทะเลเรียบอยู่ ฉันใด

ภิกษุพึงเป็นผู้มั่นคง ไม่หวั่นไหว ฉันนั้น

ภิกษุไม่พึงก่อกิเลสเครื่องฟูใจในที่ไหน ๆ {๗๒๖} [๑๕๖] (พระพุทธเนรมิตทูลถามว่า)

พระผู้มีพระภาค ผู้มีพระจักษุแจ่มแจ้ง

ได้ทรงแสดงธรรมที่เป็นพยาน อันเป็นเครื่องกำจัดอันตราย

ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอพระองค์โปรดตรัสบอกปฏิปทา

คือปาติโมกข์ หรือแม้สมาธิ

{๗๒๗} คำว่า ได้ทรงแสดง ในคำว่า พระผู้มีพระภาค ผู้มีพระจักษุแจ่มแจ้ง ได้ทรงแสดง ได้แก่ ได้ทรงแสดง คือ ได้ทรงชี้แจง ตรัสบอก แสดง บัญญัติ กำหนด เปิดเผย จำแนก ทำให้ง่าย ประกาศ รวมความว่า ได้ทรงแสดง

ว่าด้วยพระจักษุ ๕ ชนิด

คำว่า ผู้มีพระจักษุแจ่มแจ้ง อธิบายว่า พระผู้มีพระภาคมีพระจักษุแจ่มแจ้ง ด้วยพระจักษุ ๕ ชนิด คือ

๑. มีพระจักษุแจ่มแจ้งด้วยมังสจักขุบ้าง

๒. มีพระจักษุแจ่มแจ้งด้วยทิพพจักขุบ้าง

๓. มีพระจักษุแจ่มแจ้งด้วยปัญญาจักขุบ้าง

๔. มีพระจักษุแจ่มแจ้งด้วยพุทธจักขุบ้าง