นี้ภพใหม่มิได้มี ขอพระองค์โปรดทอดพระเนตรพระ-

สาวกทั้งหลายผู้ปรารภความเพียร ใจเด็ดเดี่ยวมีความ

บากบั่นมั่นคงเป็นนิตย์ มีความพร้อมเพรียงกัน การทำ

โลกุตรธรรมให้ประจักษ์แก่ตนอย่างนี้ เป็นการถวาย

บังคมต่อพระพุทธเจ้าทั้งหลาย พระนางเจ้ามหามายา

เทวีได้ประสูติพระโคดมมา เพื่อประโยชน์แก่ชน

เป็นอันมากหนอ เพราะพระองค์ได้ทรงบรรเทากอง

ทุกข์ของชนทั้งหลายผู้ถูกพยาธิและมรณะทิ่มแทงแล้ว.

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า พุทฺธวีร ได้แก่ ผู้แกล้วกล้าในหมู่ผู้ ตรัสรู้สัจจะ ๔ แท้จริงพระพุทธเจ้าทุกพระองค์ชื่อว่าผู้แกล้วกล้ากว่าผู้มีความ เพียรสูงสุด หรือท่านผู้ตรัสรู้สัจจะ ๔ เพราะทรงได้ชัยชนะ ด้วยการทำกิจให้ สำเร็จด้วยความเพียรคือสัมมัปปธาน ๔ อย่าง ส่วนพระผู้มีพระภาคเจ้าควรได้ รับคำยกย่องว่าวีระ เพราะทรงประกอบด้วยความเพียรเป็นพิเศษเหตุความ บริบูรณ์แห่งวิริยบารมี คือการทำกิจให้สำเร็จด้วยสัมมัปปธาน ๔ อย่าง ด้วย การอธิษฐานความเพียรที่ประกอบด้วยองค์ ๔ และทรงยังการทำกิจให้สำเร็จ

นั้นประดิษฐานอยู่โดยชอบในสันดานของเวไนยสัตว์. บทว่า นโม ตฺยตฺถุ

ความว่า ขอความนอบน้อมคือการทำความนอบน้อมจงมีแด่พระองค์. บทว่า สพฺพสตฺตานมุตฺตม ได้แก่ ข้าแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สูงสุดด้วยคุณมีศีล

เป็นต้นในสัตว์ทั้งหลายมีสัตว์ชนิดไม่มีเท้าเป็นต้น. เพื่อแสดงอุปการคุณของ

พระศาสดาซึ่งเป็นส่วนหนึ่งแห่งคุณมีศีลเป็นต้นนั้นพระนางตรัสว่า โย มํ ทุกฺขา ปโมจสิ อญฺญฺจ พหุกํ ชนํ ดังนี้ เมื่อประกาศความที่ตนพ้น แล้วจากทุกข์ ได้ตรัสคาถาว่า สพฺพทุกฺขํ ดังนี้.