ธาตุกถา-ปุคคลบัญญัติ
ฉบับ มมร. · เล่ม ๗๙ · หน้า ๓๕๖ · ข้อ 121 122
เข้าสู่ระบบเพื่อคั่นหน้า

การก้าวไปข้างหน้าเป็นต้นอันเป็นเช่นกับด้วยความลึกซึ้งแห่งคุณธรรมทั้งหลาย แต่เพราะความมีกิเลสหนา และเพราะความไม่มีแห่งคุณธรรมอันลึกซึ้ง จึง ชื่อว่า เป็นเหมือนกับน้ำตื้น แต่มีเงาอันลึก (อุตฺตาโน คมฺภีโรภาโส นาม). บุคคลที่เหลือ บัณฑิตพึงทราบโดยนัยนี้.

บรรดาบุคคลเหล่านั้น บุคคลเปรียบด้วยโคถึก ๔ จำพวก เป็นไฉน ?

[๑๒๑] โคถึก ๔ จำพวก

โคดุพวกของตน ไม่ดุพวกอื่น ๑.

โคดุพวกอื่น ไม่ดุพวกของตน ๑.

โคดุทั้งพวกของตน ดุทั้งพวกอื่น ๑.

โคไม่ดุทั้งพวกของตน ไม่ดุทั้งพวกอื่น ๑.

[๑๒๒] บุคคลเปรียบด้วยโคถึก ๔ จำพวก เหล่านี้ มีปรากฏ อยู่ในโลกฉันนั้นเหมือนกัน

บุคคล ๔ จำพวก เป็นไฉน ?

คนดุพวกของตน แต่ไม่ดุพวกอื่น ๑.

คนดุพวกอื่น แต่ไม่ดุพวกของตน ๑.

คนดุทั้งพวกของตน ดุทั้งพวกอื่น ๑.

คนไม่ดุทั้งพวกของตน ไม่ดุทั้งพวกอื่น ๑.