ยสฺส จิตฺตสฺส อนนฺตรา อวิตกฺกอวิจารํ ปจฺฉิมจิตฺตํ อุปฺปชฺชิสฺสติ ทุติยชฺฌานํ ตติยชฺฌานํ จตุตฺถชฺฌานํ สมาปนฺตานํ เตสํ ตตฺถ วจีสงฺขาโร นุปฺปชฺชิสฺสติ โน จ เตสํ ตตฺถ จิตฺตสงฺขาโร น นิรุชฺฌิสฺสติ ปจฺฉิมจิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ วจีสงฺขาโร จ นุปฺปชฺชิสฺสติ จิตฺตสงฺขาโร จ น นิรุชฺฌิสฺสติ ฯ ยสฺส วา ปน ยตฺถ จิตฺตสงฺขาโร ฯเปฯ อามนฺตา ฯ

________________

[๑๒๐๓] ยสฺส กายสงฺขาโร อุปฺปชฺชติ ตสฺส วจีสงฺขาโร นิรุชฺฌิตฺถาติ: อามนฺตา ฯ ยสฺส วา ปน วจีสงฺขาโร นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส กายสงฺขาโร อุปฺปชฺชตีติ: สพฺเพสํ จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ วินา อสฺสาสปสฺสาเสหิ จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ วจีสงฺขาโร นิรุชฺฌิตฺถ โน จ เตสํ กายสงฺขาโร อุปฺปชฺชติ อสฺสาสปสฺสาสานํ อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ วจีสงฺขาโร จ นิรุชฺฌิตฺถ กายสงฺขาโร จ อุปฺปชฺชติ ๑ ฯเปฯ ยถา อุปฺปาทวาเร ปจฺจุปฺปนฺเนนาตีตา ปุจฺฉา อนุโลมมฺปิ ปจฺจนิยมฺปิ วิภตฺตํ เอวํ อุปฺปาทนิโรธวาเรปิ ปจฺจุปฺปนฺเนนาตีตา ปุจฺฉา อนุโลมมฺปิ ปจฺจนิยมฺปิ วิภชิตพฺพํ ฯ #๑ อิโต ปรํ สุวิญฺเญยฺยํ ตสฺมา นวิภตฺตนฺติ ทฏฺฐพฺพํ ฯ เอตฺถายํ #วิเสโส กายสงฺขารจิตฺตสงฺขารยมกปุจฺฉา ปุริมสทิสา #วจีสงฺขารจิตฺตสงฺขารยมกปุจฺฉายมฺปน วินา อสฺสาสปสฺสาเสหีติ ฐาเน วินา #วิตกฺกวิจาเรหีติ ทฏฺฐพฺพํ อสฺสาสปสฺสาสานนฺติ จ ฐาเน วิตกฺกวิจารานนฺติ ฯ