[๘๓๙] ธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม โดยอารัมมณปัจจัย ฯลฯ

สำหรับบทที่ว่า อัพยากตธรรมเกิดขึ้น บทเดียวเท่านั้น มีหัวข้อปัจจัย ๓ เมื่อเปลี่ยน แปลงไปตามแนวเวทนา ได้หัวข้อปัจจัย ๒๑ พึงแจกตามมูล คือ ทุกขายเวทนายสัมปยุตต อัพยากตมูล ๑ อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตมูล ๑

วิปากัตติกกุสลัตติกนวิปากัตติกนกุสลัตติกะ

[๘๔๐] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่วิปากธัมมธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น วิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

[๘๔๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

[๘๔๒] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่วิปากธัมมธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็น วิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

[๘๔๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

[๘๔๔] ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยธรรมที่เป็น อัพยากฤต ที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

[๘๔๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

อุปาทินนุปาทานิยัตติกกุสลัตติกะ

นอุปาทินนุปาทานิยัตติกนกุสลัตติกะ

[๘๔๖] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็น อนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็น อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

[๘๔๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖

[๘๔๘] ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็น อนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย