๑๑. วิชยสูตร

ว่าด้วยการพิจารณาเอาชนะความสวยงามของร่างกาย

(พระผู้มีพระภาคตรัสดังนี้)

{๓๑๒} [๑๙๕] การที่คนเรายืน เดิน นั่ง หรือนอน

คู้เข้าหรือเหยียดออก

นี้จัดเป็นความเคลื่อนไหวของร่างกาย

[๑๙๖] ร่างกายนี้ประกอบด้วยกระดูกและเส้นเอ็น๑

มีหนังและเนื้อฉาบทา ห่อหุ้มด้วยผิวหนัง

ปุถุชนย่อมไม่พิจารณาเห็นตามความเป็นจริง

[๑๙๗] ร่างกายนี้เต็มไปด้วยลำไส้ใหญ่ ลำไส้เล็ก

อาหารใหม่ อาหารเก่า

ตับ มูตร หัวใจ ปอด ไต ม้าม

[๑๙๘] น้ำมูก น้ำลาย เหงื่อ มันข้น เลือด ไขข้อ ดี เปลวมัน

[๑๙๙] อนึ่ง ร่างกายนี้มีของไม่สะอาด

ไหลออกทางทวารทั้ง ๙ เสมอ คือ

มีขี้ตาไหลออกทางเบ้าตา มีขี้หูไหลออกทางรูหู

[๒๐๐] มีน้ำมูกไหลออกจากทางช่องจมูก

บางคราวก็อาเจียน สำรอกน้ำดี ขากเสลดออกทางปาก

มีหยาดเหงื่อออกตามขุมขน มีหนองฝีไหลออกตรงที่เป็นแผล