ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑
ฉบับ มจร. · เล่ม ๒๗ · หน้า ๙๑ · ข้อ 101 102 103 104
เข้าสู่ระบบเพื่อคั่นหน้า

๖. นตังทัฬหวรรค

หมวดว่าด้วยเครื่องผูกที่มั่นคง

๑. พันธนาคารชาดก (๒๐๑)

ว่าด้วยเครื่องผูก

(ฤๅษีโพธิสัตว์เปล่งอุทานว่า)

{๒๕๑} [๑๐๑] นักปราชญ์ไม่กล่าวเครื่องผูกที่ทำด้วยเหล็ก ทำด้วยไม้

และทำด้วยหญ้าปล้องว่า เป็นเครื่องผูกที่มั่นคง

ส่วนความกำหนัดยินดีในแก้วมณีและต่างหูก็ดี

ความเยื่อใยในบุตรและภรรยาก็ดี

{๒๕๒} [๑๐๒] นักปราชญ์กล่าวเครื่องผูกที่ประกอบด้วยกิเลสนั่นว่า

เป็นเครื่องผูกที่มั่นคง คร่าสัตว์ให้ตกต่ำ ย่อหย่อน แก้ได้ยาก

นักปราชญ์ทั้งหลายตัดเครื่องผูกนั้นได้ขาด

หมดความเยื่อใย ละความสุขในกามเสียแล้วหลีกไป

พันธนาคารชาดกที่ ๑ จบ

๒. เกฬิสีลชาดก (๒๐๒)

ว่าด้วยผู้มีปกติมัวเมาในการเล่น

(พระศาสดาทรงนำอดีตนิทานมาแสดงแล้ว จึงได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า)

{๒๕๓} [๑๐๓] พวกหงส์ก็ดี นกกระเรียนก็ดี นกยูงก็ดี

ช้างก็ดี เนื้อฟานก็ดี กลัวราชสีห์ด้วยกันทั้งนั้น

ร่างกายไม่ถือเป็นประมาณ

{๒๕๔} [๑๐๔] ในหมู่มนุษย์ก็เหมือนกัน

แม้เด็กถ้ามีปัญญาก็เป็นผู้ใหญ่ได้

ส่วนคนพาลถึงจะมีร่างกายใหญ่โตก็เป็นผู้ใหญ่ไม่ได้