ทำบุญ

วิธีทำบุญบ้าน ขึ้นบ้านใหม่ และทำบุญวันเกิด

นิมนต์พระ จัดที่บูชาและอาสน์สงฆ์ วงสายสิญจน์ เตรียมภัตตาหารก่อนเที่ยง และลำดับพิธีตั้งแต่ต้นจนส่งพระกลับวัด

  1. ๑

    นิมนต์พระล่วงหน้า

    ไปนิมนต์พระที่วัดด้วยตนเองล่วงหน้าอย่างน้อยหลายวัน อาจใช้ฎีกานิมนต์ (บัตรเชิญพระ) ระบุงาน วัน เวลา สถานที่ และเวลาฉันเช้าหรือฉันเพล งานมงคลนิยมนิมนต์พระจำนวนคี่ เช่น ๕ ๗ หรือ ๙ รูป แต่จำนวนน้อยกว่านี้ก็ทำได้ ควรจัดรถรับส่งพระให้เรียบร้อย

  2. ๒

    จัดที่บูชาและอาสน์สงฆ์

    จัดโต๊ะหมู่บูชาหรือที่บูชาพระพุทธรูป โดยทั่วไปตั้งไว้ที่หัวแถวอาสน์สงฆ์ทางขวามือของพระ จัดที่นั่งพระให้สูงกว่าที่นั่งแขกเล็กน้อย ปูผ้าขาวหรือพรม เตรียมกระโถน น้ำดื่ม และภาชนะน้ำมนต์ พร้อมเทียนน้ำมนต์ไว้หน้าพระประธานสงฆ์ แต่ละวัดอาจต่างกันเล็กน้อย ดูคู่มือวิธีจัดโต๊ะหมู่บูชาประกอบ

  3. ๓

    วงสายสิญจน์

    สายสิญจน์คือด้ายสีขาวที่ใช้ในพิธีเจริญพระพุทธมนต์ วงรอบบ้านหรือรอบห้องเวียนขวาตามเข็มนาฬิกา นำเข้ามาพันรอบฐานพระพุทธรูป ต่อไปพันรอบภาชนะน้ำมนต์ แล้ววางม้วนไว้บนพานหน้าพระประธานสงฆ์ ระวังอย่าเดินข้ามหรือเหยียบสายสิญจน์

  4. ๔

    เริ่มพิธีเมื่อพระมาถึง

    ต้อนรับพระด้วยความนอบน้อม เชิญนั่งตามลำดับพรรษา ประเคนน้ำดื่ม เจ้าภาพจุดธูปเทียนบูชาพระ แล้วกราบ ๓ ครั้ง จากนั้นอาราธนาศีล รับศีล ๕ และอาราธนาพระปริตร ดูคำได้ที่หน้าบทสวดมนต์ 'อาราธนาศีล ๕ และคำสมาทานศีล ๕' และ 'อาราธนาพระปริตร'

  5. ๕

    ฟังพระเจริญพระพุทธมนต์

    ขณะพระสวด นั่งพับเพียบ ประนมมือ ฟังอย่างสงบ ไม่คุยหรือเดินผ่านหน้าพระ ตามธรรมเนียมทั่วไป เมื่อพระสวดถึงมงคลสูตรท่อน 'อะเสวะนา จะ พาลานัง' เจ้าภาพจุดเทียนน้ำมนต์แล้วประเคนพระประธานสงฆ์ ถ้าไม่แน่ใจจังหวะ พระหรือผู้นำพิธีมักบอกให้

  6. ๖

    ถวายภัตตาหารก่อนเที่ยง

    จัดอาหารที่สะอาดและเรียบร้อย ไม่ควรฆ่าสัตว์เพื่อทำอาหารในงาน ประเคนภัตตาหารให้พระฉันให้เสร็จก่อนเที่ยงวัน ถ้าฉันเพล ควรเริ่มราวสิบเอ็ดโมง ระหว่างพระฉัน เจ้าภาพและแขกรออย่างสงบ หรือรับประทานอาหารหลังพระฉันเสร็จ

  7. ๗

    ถวายไทยธรรม กรวดน้ำ และรับน้ำมนต์

    หลังพระฉันเสร็จ ถวายไทยธรรม (ของใช้และปัจจัยพร้อมใบปวารณา) พระอนุโมทนา เจ้าภาพกรวดน้ำตั้งแต่ 'ยะถา' จนถึง 'สัพพี' แล้วประนมมือรับพร จากนั้นพระประพรมน้ำมนต์ให้ผู้ร่วมงานและทั่วบ้าน งานขึ้นบ้านใหม่บางแห่งนิมนต์พระเจิมประตูด้วย แต่ละท้องถิ่นอาจต่างกันเล็กน้อย

  8. ๘

    ส่งพระกลับวัด และทำบุญวันเกิดแบบง่าย

    กราบพระ ๓ ครั้ง ช่วยถือของไปส่งพระที่รถ แล้วเก็บสายสิญจน์ด้วยความเคารพ ถ้าเป็นทำบุญวันเกิด จะนิมนต์พระมาที่บ้านตามขั้นตอนนี้ หรือทำแบบง่าย เช่น ใส่บาตรตอนเช้า ถวายสังฆทานที่วัด รักษาศีล ๕ หรือทำความดีแก่ผู้อื่นในวันเกิด ก็เป็นการเริ่มปีใหม่ของชีวิตที่งดงาม