พรหมวิหาร ๔
จตฺตาโร พฺรหฺมวิหาราธรรมประจำใจของผู้ใหญ่ ๔ ข้อ — เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา ใช้ตัดสินใจได้ทันทีว่าควรวางใจอย่างไรกับคนตรงหน้า
สรุปหลักธรรมทีละหมวดจากเนื้อหาในพระไตรปิฎก แยกเป็นข้อ ๆ อธิบายแบบเข้าใจง่าย พร้อมวิธีนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน
ธรรมประจำใจของผู้ใหญ่ ๔ ข้อ — เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา ใช้ตัดสินใจได้ทันทีว่าควรวางใจอย่างไรกับคนตรงหน้า
ธรรมยึดเหนี่ยวใจคน ๔ ข้อ — ให้ พูดดี ทำประโยชน์ และวางตัวเสมอต้นเสมอปลาย ใช้ได้ทั้งในบ้านและที่ทำงาน
ทางแห่งความเสื่อม ๖ ทาง ที่ทรงเตือนไว้แก่ผู้ครองเรือน — รู้ไว้เพื่อไม่ต้องเสียเงิน เสียเวลา และเสียคนที่รักไปโ…
หน้าที่ต่อคน ๖ กลุ่มรอบตัว — พ่อแม่ ครู คู่ครอง มิตร ลูกน้อง และผู้ทรงศีล ทำครบคือการไหว้ทิศที่แท้จริง
ธรรมสำหรับคนครองเรือน ๔ ข้อ — จริง ฝึกตน อดทน และเสียสละ คำตอบที่ทรงให้แก่ยักษ์อาฬวกะว่าอะไรทำให้ชีวิตนี้ดีได้
ธรรม ๖ ข้อที่ทำให้หมู่คณะรักกันและไม่วิวาท — เมตตาทางกาย วาจา ใจ แบ่งปัน ศีลเสมอกัน และเห็นตรงกัน
เกณฑ์ดูคนรอบตัวจากสิงคาลกสูตร — มิตรเทียม ๔ จำพวกที่ควรห่าง และมิตรแท้ ๔ จำพวกที่ควรรักษาไว้
ข้อปฏิบัติ ๓๘ ข้อที่ทำให้ชีวิตเจริญ เรียงจากเรื่องใกล้ตัวที่สุดไปจนถึงจิตที่ไม่หวั่นไหว — มงคลที่ทำเอาได้ ไม่ใ…
แปดอย่างที่หมุนเวียนเข้ามาในชีวิตทุกคน — ได้ลาภ เสื่อมลาภ ได้ยศ เสื่อมยศ สรรเสริญ นินทา สุข ทุกข์
ใช้ทรัพย์ที่หามาได้โดยชอบธรรมให้เกิดประโยชน์ ๕ ทาง — ตั้งแต่เลี้ยงตัวไปจนถึงทำบุญ ใช้แล้วไม่ต้องเสียดายภายหลัง
ธรรม ๗ ข้อที่ทำให้หมู่คณะมีแต่เจริญไม่มีเสื่อม — คำตอบที่ทรงให้เมื่อมีคนคิดจะยึดแคว้นวัชชี
ล้อ ๔ ล้อที่พาชีวิตไปข้างหน้า — อยู่ถิ่นที่ดี คบคนดี ตั้งตนถูก และเคยทำดีไว้
สี่สถานที่ที่ทรงแนะให้ไปดู — ประสูติ ตรัสรู้ แสดงธรรม และปรินิพพาน เพื่อให้เห็นว่าเรื่องนี้เกิดกับคนจริงในที่จ…
วิธีดับความแค้นต่อคน ๕ แบบที่พระสารีบุตรสอน — เลือกมองส่วนที่ดีของเขา ไม่ใช่ทำเป็นว่าเขาไม่มีส่วนที่แย่
ไฟร้าย ๓ กองที่เผาใจ และ "ไฟ" ๓ กองที่ควรดูแลให้ดี — พ่อแม่ ครอบครัวกับคนในปกครอง และผู้ทรงศีล
คำตอบของพระพุทธเจ้าสำหรับคนทำงานที่มีครอบครัว — ขยันหา รักษาไว้ คบคนดี ใช้จ่ายพอดี และอย่าลืมศรัทธา ศีล จาคะ ป…
ห้าข้อที่ทำให้คำพูดเป็นคำพูดที่ดี — ถูกกาล จริง อ่อนหวาน มีประโยชน์ และพูดด้วยเมตตา ใช้ได้ทั้งตอนพูดและตอนถูกค…
สี่ข้อที่ทำให้คู่ชีวิตไปด้วยกันได้ยาวนาน — ศรัทธา ศีล จาคะ ปัญญา ที่เสมอกัน จากเรื่องนกุลบิดาและนกุลมารดา
สิบสองเหตุที่ทำให้ชีวิตเสื่อม จากปราภวสูตร — เทวดาถามทีละข้อว่า "อะไรเป็นทางแห่งความเสื่อม" และทรงตอบทีละข้อ
การค้าขาย ๕ อย่างที่อุบาสกไม่ควรทำ — อาวุธ มนุษย์ สัตว์เป็นเพื่อฆ่า น้ำเมา และยาพิษ เพราะกำไรมาพร้อมความเดือดร…
ธรรมของผู้ปกครอง ๑๐ ประการ — ทาน ศีล บริจาค ความซื่อตรง ความอ่อนโยน ความเพียร ไม่โกรธ ไม่เบียดเบียน อดทน และไม…
ทูตที่ชีวิตส่งมาเตือนเราอยู่ทุกวัน — เด็กแรกเกิด คนแก่ คนเจ็บ คนถูกลงโทษ และคนตาย คำถามคือเราเห็นแล้วได้คิดอะไ…
คำสอนที่พระพุทธเจ้าให้คหบดีชราผู้ป่วยกระเสาะกระแสะ — "แม้กายจะกระสับกระส่าย ใจก็จักไม่กระสับกระส่าย" และพระสาร…
สิบเรื่องที่ทรงแนะนำให้คุยกัน แทนเรื่องไร้สาระที่กินเวลาทั้งวัน — มักน้อย สันโดษ สงัด ไม่คลุกคลี เพียร ศีล สมา…
"เวรย่อมไม่ระงับด้วยการจองเวร" และวิธีชนะ ๔ แบบในธรรมบท — ชนะความโกรธด้วยความไม่โกรธ ชนะความร้ายด้วยความดี ชนะ…
พระปุณณะจะไปอยู่ในถิ่นที่คนดุร้าย พระพุทธเจ้าทรงถามว่าถ้าเขาด่า ทำร้าย ใช้ไม้ ใช้มีด จะคิดอย่างไร — คำตอบแต่ละ…
ชายผู้สูญเสียลูกคนเดียวไม่เชื่อว่าความรักนำความทุกข์มา จนพระนางมัลลิกาถามพระเจ้าปเสนทิโกศลทีละข้อ — ความเข้าใจ…
สิ่งที่พระสารีบุตรกล่าวกับท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีขณะป่วยหนักใกล้สิ้นชีวิต — ไม่ยึดสิ่งใดในโลกว่าเป็นของเรา และระล…
คนที่โกงเพื่อเลี้ยงครอบครัว อ้างเหตุผลกับนายนิรยบาลได้ไหม — พระสารีบุตรไล่ถามทีละคนที่เราอ้างว่าทำเพื่อ และชี้…
พระพุทธเจ้าตรัสคำที่คนไม่ชอบฟังไหม — คำตอบคือทรงพูดเฉพาะสิ่งที่จริงและมีประโยชน์ และทรงรู้กาลที่จะพูด ไม่ว่าคน…
คนบางคนพูดแต่ไม่ทำ บางคนดูดีแต่ข้างในว่าง — อุปมาชุดหนึ่งในจตุกกนิบาตที่ช่วยให้ไม่ตัดสินคนจากภายนอก และตรวจตัว…
หกนิสัยที่ทำให้กลุ่มคนแตกแยก ตั้งแต่ผู้ปฏิบัติไปจนถึงครอบครัวและที่ทำงาน — และคำสอนว่าถ้าเห็นรากเหล่านี้ในตัวเ…
แทนที่จะปราบโจรด้วยการลงโทษ ปุโรหิตแนะให้พระราชาแจกพันธุ์พืชแก่ชาวนา ทุนแก่พ่อค้า และค่าจ้างแก่ข้าราชการ — และ…
ธรรม ๕ ข้อสามชุดจากคิลานวรรค — คุณสมบัติของผู้ป่วยที่ดูแลได้ง่าย คุณสมบัติของผู้พยาบาลที่ดี และสิ่งที่ทำให้อาย…
สัตว์ทั้งหลายประพฤติสุจริตทางกาย วาจา ใจ ในเวลาใด เวลานั้นเป็นเช้าที่ดี ฤกษ์ดี มงคลดี — ไม่ต้องรอดูฤกษ์ยาม
สองภิกษุณีผู้ผ่านการสูญเสียคนรักอย่างหนัก พระพุทธเจ้าไม่ได้บอกให้เลิกเศร้า แต่ค่อย ๆ พาให้เห็นว่าความตายเป็นเร…
ถ้าภูเขาใหญ่สี่ลูกกำลังกลิ้งบดสัตว์มาจากสี่ทิศ จะทำอะไรได้นอกจากประพฤติธรรม — ความแก่และความตายกำลังกลิ้งเข้าม…
ชายชราผู้ตาฝ้าฟาง หูไม่ได้ยินชัด ขอธรรมที่พอเข้าใจได้ก่อนตาย พระพุทธเจ้าตรัสสั้น ๆ ว่าอย่าประมาท ละความยึดในรู…
เจ้าปายาสิถือความเห็นว่าโลกหน้าไม่มี พระกุมารกัสสปะใช้อุปมาหลายเรื่องโต้ตอบ เจ้าปายาสิยอมรับว่าเข้าใจตั้งแต่อุ…
พระนางมหาปชาบดีจะถวายผ้าที่ทอเองแด่พระพุทธเจ้า แต่ทรงแนะให้ถวายสงฆ์ — แล้วทรงจำแนกผู้รับทาน ๑๔ ประเภท ทานแก่สง…
ช่างหม้อฆฏิการะไม่ได้บวช เพราะต้องเลี้ยงพ่อแม่ที่ชราและตาบอด แต่ถือศีลบริสุทธิ์ ทำอาชีพสุจริต และเป็นอนาคามี จ…
หลักตัดสินใจว่าควรอยู่หรือควรจากป่า หมู่บ้าน เมือง หรือบุคคลใด โดยดูสองเรื่อง คือใจเจริญขึ้นหรือไม่ และปัจจัยเ…
พระอนุรุทธ พระนันทิยะ และพระกิมิละอยู่ร่วมกันเหมือนน้ำนมกับน้ำ เพราะมีกาย วาจา ใจประกอบด้วยเมตตาทั้งต่อหน้าและ…
สิ่งที่เรายึดถือปฏิบัติมี ๔ แบบ ตามสุขทุกข์ตอนทำและผลที่ตามมา บางอย่างนุ่มนวลตอนนี้แต่เหมือนเถามาลุวาที่ค่อย ๆ…
โปตลิยคฤหบดียกทรัพย์ให้ลูกแล้วคิดว่าตนตัดขาดโวหารทั้งปวงแล้ว พระพุทธเจ้าทรงแสดงว่าการตัดขาดในอริยวินัยคือธรรม …
บุตรคนเดียวของตระกูลมั่งคั่งออกบวช กลับบ้านแล้วไม่รับกองเงินกองทอง และตอบพระเจ้าโกรัพยะว่าตนบวชเพราะธัมมุทเทส …
พระเจ้าปเสนทิโกศลถามพระอานนท์ว่าความประพฤติทางกาย วาจา ใจแบบไหนที่ผู้รู้ติเตียน — คำตอบคือความประพฤติที่เป็นอก…
หมอชีวกทูลถามถึงข่าวว่าพระพุทธเจ้าทรงรู้อยู่แต่ยังฉันเนื้อที่เขาฆ่าเพื่อพระองค์ ทรงตอบว่าเป็นการกล่าวตู่ แล้วต…
โฆฏมุขพราหมณ์เห็นว่าการบวชที่ชอบธรรมไม่มี พระอุเทนไม่โต้แย้งตรง ๆ แต่ตั้งกติกาการสนทนา แล้วถามให้พราหมณ์ตอบเอง…
ผู้มีศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ และปัญญา ตั้งจิตปรารถนาจุดหมาย แล้วตั้งมั่นและเจริญจิตนั้น ย่อมเป็นทางไปสู่จุดหมายนั…
มาณพหนุ่มถูกส่งมาโต้ว่าวรรณะพราหมณ์ประเสริฐที่สุด พระพุทธเจ้าไม่ทรงโต้ด้วยอารมณ์ แต่ทรงถามทีละข้อจนเห็นเองว่า …
พืชและสัตว์มีลักษณะต่างกันตามสายพันธุ์ แต่มนุษย์ไม่มีเครื่องหมายเช่นนั้น คนเป็นชาวนา พ่อค้า ทหาร หรือโจร ก็เพร…