Middle Discourses: The Middle Fifty

ပိဋကတ်အုပ်တစ်အုပ်လုံးမှ AI ဖြင့် အကျဉ်းချုပ်ထားသည် (ခေါင်းစဉ် 50 ခု) — ခေါင်းစဉ်စတင်သည့် စာမျက်နှာသို့ သွားရန် နှိပ်ပါ

1. စာမျက်နှာ 1–13 กันทรกสูตร ทรงแสดงบุคคล 4 จำพวก (ทรมานตน/ผู้อื่น/ทั้งสอง/ไม่ทรมานใคร) พร้อมพรรณนาตบะเดียรถีย์และพิธีบูชายัญอย่างละเอียด แสดงมรรคปฏิบัติครบถ้วนจนถึงวิชชา 3
2. စာမျက်နှာ 14–21 อัฏฐกนาครสูตร พระอานนท์แสดงธรรม 11 ทางสู่ความหลุดพ้น (ฌาน 4 พรหมวิหาร 4 อรูปฌาน 3) แก่ทสมคฤหบดี เปรียบเหมือนพบขุมทรัพย์ 11 ขุม
3. စာမျက်နှာ 22–29 เสขปฏิปทาสูตร พระอานนท์แสดงปฏิปทาของเสขบุคคลแก่เจ้าศากยะ อุปมาไข่ไก่ที่ลูกไก่เจาะเปลือกออกได้เอง
4. စာမျက်နှာ 30–41 โปตลิยสูตร การตัดขาดโวหารที่แท้จริงในอริยวินัยคือธรรม 8 ประการ พร้อมอุปมากาม 7 ข้อ (ร่างกระดูก คบเพลิงหญ้า ฯลฯ)
5. စာမျက်နှာ 42–45 ชีวกสูตร ทรงอธิบายเนื้อ 3 ประเภทที่ควร/ไม่ควรฉัน และการแผ่พรหมวิหาร 4 ของภิกษุเมื่อรับบิณฑบาต
6. စာမျက်နှာ 46–63 อุปาลิวาทสูตร อุบาลีคฤหบดีถูกส่งไปโต้วาทะเรื่องทัณฑะ 3 (กาย วจี มโน) กลับกลายเป็นเลื่อมใสถึงสรณะ นิครนถ์นาฏบุตรอาเจียนเลือดอุ่นด้วยความโกรธ
7. စာမျက်နှာ 64–69 กุกกุโรวาทสูตร นักบวชผู้ประพฤติวัตรดังโค/ดังสุนัข ไปเกิดเป็นสัตว์นั้นจริงหากทำวัตรบริบูรณ์ ทรงแสดงกรรม 4 ประการ
8. စာမျက်နှာ 70–74 อภัยราชกุมารสูตร ปัญหาสองเงื่อนที่นิครนถ์คิดจะจนมุมพระพุทธเจ้าเรื่องวาจา ทรงแก้ด้วยการจำแนกวาจา 6 ประเภท
9. စာမျက်နှာ 75–79 พหุเวทนิยสูตร เวทนาตรัสได้หลายปริยาย (2,3,5,6,18,36,108) ไม่ควรวิวาทกัน ทรงแสดงลำดับสุขที่ประณีตยิ่งขึ้นจนถึงสัญญาเวทยิตนิโรธ
10. စာမျက်နှာ 80–103 อปัณณกสูตร จบคหปติวรรค อปัณณกธรรมหักล้างวาทะข้าศึก 4 คู่ (นัตถิกวาท-อัตถิกวาท ฯลฯ) ด้วยหลักเหตุผลแบบปลอดภัยไว้ก่อน พรรณนาตบะเดียรถีย์และพิธีบูชายัญ
11. စာမျက်နှာ 104–110 จูฬราหุโลวาทสูตร ทรงสอนพระราหุลด้วยอุปมาน้ำในภาชนะ และหลักพิจารณากรรม 3 (กาย วจี มโน) ก่อน-ขณะ-หลังทำ
12. စာမျက်နှာ 111–116 มหาราหุโลวาทสูตร ทรงสอนขันธ์ 5 ไม่ใช่ตัวตน ธาตุ 5 และอานาปานสติภาวนา 16 ขั้นอย่างละเอียด
13. စာမျက်နှာ 117–122 จูฬมาลุงโกฺยวาทสูตร อุปมาบุรุษถูกยิงด้วยลูกศรอาบยาพิษ อธิบายเหตุที่ไม่ทรงพยากรณ์อัพยากตปัญหา 10 ประการ
14. စာမျက်နှာ 123–128 มหามาลุงโกฺยวาทสูตร โอรัมภาคิยสังโยชน์ 5 และมัคคปฏิปทาละสังโยชน์ด้วยฌาน 4 และอรูปฌาน
15. စာမျက်နှာ 129–140 ภัททาลิสูตร พระภัททาลิขัดขืนสิกขาบทฉันอาหารหนเดียว ทรงสอนเรื่องการระงับอธิกรณ์และอุปมาม้าอาชาไนย จบด้วยอเสขธรรม 10
16. စာမျက်နှာ 141–151 ลฑุกิโกปมสูตร อุปมานกมูลไถติดบ่วงเถาวัลย์ vs ช้างต้นสลัดเครื่องผูก และความสุขจากฌานที่ประณีตกว่ากามสุข
17. စာမျက်နှာ 152–158 จาตุมสูตร ทรงประณามขับไล่ภิกษุ 500 รูปเพราะส่งเสียงดัง อุปมาข้าวกล้าอ่อน/ลูกโคอ่อน และภัย 4 อย่างของผู้บวช
18. စာမျက်နှာ 159–167 นฬกปานสูตร ตรัสถามกุลบุตรมีชื่อเสียง (พระอนุรุทธะ ภัททิยะ ฯลฯ) เรื่องความยินดีในพรหมจรรย์ และการพยากรณ์สาวกที่ตายแล้ว
19. စာမျက်နှာ 168–172 โคลิสสานิสูตร พระสารีบุตรสอนธรรมของภิกษุผู้สมาทานอรัญญิกธุดงค์เมื่อมาอยู่ในสงฆ์
20. စာမျက်နှာ 173–183 กีฏาคิริสูตร จบภิกขุวรรค ทรงสอนเรื่องฉันอาหารมื้อเดียว เวทนา 3 และบุคคล 7 จำพวก (อุภโตภาควิมุต ปัญญาวิมุต ฯลฯ)
21. စာမျက်နှာ 184–193 จูฬวัจฉโคตตสูตร และอัคคิวัจฉโคตตสูตร ทรงปฏิเสธสัพพัญญุตญาณ แสดงทิฏฐิ 10 ที่ไม่ทรงเห็นด้วย และอุปมาไฟดับไม่มีทิศทางไป
22. စာမျက်နှာ 194–203 มหาวัจฉโคตตสูตร แสดงจำนวนสาวกที่บรรลุธรรมนับร้อยนับพัน วัจฉโคตตะขอบวชและบรรลุอรหัตผล
23. စာမျက်နှာ 204–208 ทีฆนขสูตร พระสารีบุตรบรรลุอรหัตผลขณะถวายงานพัด ทรงแสดงทิฏฐิ 3 แบบเรื่อง "ทุกสิ่งควร/ไม่ควร" และความไม่เที่ยงของเวทนา
24. စာမျက်နှာ 209–221 มาคัณฑิยสูตร อุปมากามเหมือนคนโรคเรื้อนเกาแผล และอุปมาคนตาบอดถูกลวงด้วยผ้าเปื้อนเขม่า พระอุทาน "นิพพานเป็นสุขอย่างยิ่ง"
25. စာမျက်နှာ 222–240 สันทกสูตร พระอานนท์แสดงลัทธิที่ไม่เป็นโอกาสประพฤติพรหมจรรย์ 4 แบบ และพรหมจรรย์อันเว้นความยินดี 4 แบบที่ไม่มีผลจริงจัง
26. စာမျက်နှာ 241–262 มหาสกุลุทายิสูตร ทรงปฏิเสธ 5 เหตุที่อุทายิเสนอว่าทำให้สาวกเคารพ แล้วแสดงธรรม 5 ข้อจริง ไล่เรียงจนถึงอภิญญา 6
27. စာမျက်နှာ 263–269 สมณมุณฑิกสูตร หักล้างนิยามกุศลสมบูรณ์ผิดๆ ที่แม้เด็กอ่อนก็เข้าข่าย แสดงอเสขธรรม 10 ที่แท้จริง
28. စာမျက်နှာ 270–281 จูฬสกุลุทายิสูตร "โลกมีสุขโดยส่วนเดียว" ต้องอาศัยฌาน 1-4 จึงเข้าถึงได้ แต่ญาณ 3 ประณีตยิ่งกว่า
29. စာမျက်နှာ 282–287 เวขณสสูตร จบปริพพาชกวรรค อุปมาความงาม 7 ระดับ (หิ่งห้อยถึงพระอาทิตย์เที่ยงวัน) นำสู่การอภิปรายกามคุณ 5
30. စာမျက်နှာ 288–297 ฆฏิการสูตร ชาดกช่างหม้อฆฏิการะฆราวาสผู้เป็นอนาคามี พระพุทธเจ้าทรงเฉลยว่าทรงเป็นโชติปาลมาณพในชาตินั้น
31. စာမျက်နှာ 298–315 รัฐปาลสูตร รัฐปาละอดอาหารประท้วงขอบวช กลับบ้านโยมบิดาถูกด่า ปฏิเสธกองเงินทองและอดีตภรรยา แสดงธัมมุทเทส 4
32. စာမျက်နှာ 316–325 มฆเทวสูตร ประเพณีเห็นผมหงอกแล้วออกบวชของพระเจ้ามฆเทวะ พระเจ้านิมิราชเยือนดาวดึงส์แต่ขอกลับมนุษยโลก
33. စာမျက်နှာ 326–333 มธุรสูตร พระมหากัจจานะหักล้างความเชื่อวรรณะพราหมณ์ประเสริฐสุด ชี้ว่าทุกวรรณะเสมอกันในกรรม
34. စာမျက်နှာ 334–350 โพธิราชกุมารสูตร (เริ่ม) คำถาม "สุขถึงได้ด้วยทุกข์" ทรงเล่าการศึกษากับอาฬารดาบส-อุทกดาบส อุปมาไม้สีไฟ 3 ข้อ และเริ่มทุกกรกิริยา
35. စာမျက်နှာ 351–357 จบโพธิราชกุมารสูตร ทรงบรรลุฌาน 4 และญาณ 3 ท้าวสหัมบดีพรหมอาราธนาธรรม เสด็จโปรดปัญจวัคคีย์
36. စာမျက်နှာ 358–367 อังคุลิมาลสูตร "เราหยุดแล้ว องคุลิมาล ท่านเล่าจงหยุดเถิด" องคุลิมาลทิ้งอาวุธขอบวชและบรรลุอรหัตผล
37. စာမျက်နှာ 368–375 ปิยชาติกสูตร "โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ ย่อมเกิดแต่ของที่รัก" พระนางมัลลิกาใช้เหตุผลแบบถามนำให้พระเจ้าปเสนทิโกศลเข้าใจ
38. စာမျက်နှာ 376–382 พาหิติยสูตร พระอานนท์อธิบายกายวจีมโนสมาจารที่วิญญูชนติเตียนหรือไม่แก่พระเจ้าปเสนทิโกศล
39. စာမျက်နှာ 383–390 ธรรมเจติยสูตร พระเจ้าปเสนทิโกศลซบพระเศียรจูบพระบาทด้วยความเลื่อมใส สรรเสริญธรรมวินัย 8 ประการเป็น "ธรรมเจดีย์"
40. စာမျက်နှာ 391–400 กรรณกัตถลสูตร จบราชวรรค ทรงปฏิเสธความเป็นสัพพัญญู ชี้ว่าวรรณะ 4 เสมอกัน และตรัสเรื่องธรรมชาติของเทวดา/พรหม
41. စာမျက်နှာ 401–413 พรหมายุสูตร พรหมายุพราหมณ์ส่งศิษย์ตรวจมหาปุริสลักษณะ 32 ประการ 7 เดือน ทรงแสดงอิทธาภิสังขารพิสูจน์
42. စာမျက်နှာ 414–421 เสลสูตร เสลพราหมณ์และศิษย์ 300 คนเข้าเฝ้า ตรวจมหาปุริสลักษณะ แล้วขอบวชบรรลุอรหัตผลภายใน 7 วัน
43. စာမျက်နှာ 422–432 อัสสลายนสูตร หักล้างวรรณะพราหมณ์ประเสริฐสุดด้วยตรรกะ อุปมาไฟจากไม้ต่างชนิด และลูกผสมม้า-ลา
44. စာမျက်နှာ 433–444 โฆฏมุขสูตร พระอุเทนแสดงมรรคปฏิบัติสมบูรณ์แก่โฆฏมุขพราหมณ์ ผู้ถึงสรณะแม้พระพุทธเจ้าปรินิพพานแล้ว
45. စာမျက်နှာ 445–459 จังกีสูตร หักล้างความเชื่อถือคัมภีร์พระเวทที่สืบทอดมา อุปมาแถวคนตาบอดจูงกัน แสดงลำดับธรรมมีอุปการะมาก
46. စာမျက်နှာ 460–467 เอสุการีสูตร ทรงปฏิเสธหลักการบำเรอ 4 และทรัพย์ 4 ตามวรรณะ อุปมาไฟจากไม้ต่างชนิดให้แสงเท่ากัน
47. စာမျက်နှာ 468–482 ธนัญชานิสูตร พระสารีบุตรสอนธนัญชานิพราหมณ์เรื่องนรก-เทวดา-พรหมโลก พระพุทธเจ้าทรงติที่ตั้งเขาไว้แค่พรหมโลกชั้นต่ำ
48. စာမျက်နှာ 483–490 วาเสฏฐสูตร คาถายาวนิยาม "พราหมณ์แท้" ด้วยกรรม/คุณธรรม ไม่ใช่ชาติกำเนิด
49. စာမျက်နှာ 491–503 สุภสูตร หักล้างธรรม 5 ประการที่พราหมณ์บัญญัติเพื่อบุญ อุปมาคนตาบอดแต่กำเนิด และทางไปพรหมโลกด้วยพรหมวิหาร 4
50. စာမျက်နှာ 504–518 สคารวสูตร จบพราหมณวรรค จบเล่ม สมณพราหมณ์ 3 จำพวก ทรงเล่าการแสวงหาธรรมกับอาฬารดาบส-อุทกดาบส ทุกกรกิริยา และการตรัสรู้แบบละเอียดที่สุดในพระโอษฐ์เอง