Tipiṭaka › Thai Royal Edition › Volume 14

Middle Discourses: The Final Fifty

Thai Royal Edition · Sutta Piṭaka — The Basket of Discourses · Volume 14 · 413 pages

Summarised by AI from the whole volume (47 topics) — click to jump to where a topic begins.

Page 1–19 เทวทหสูตร โต้วาทะกับนิครนถ์เรื่องกรรมเก่าเป็นเหตุแห่งสุขทุกข์ อุปมาลูกศรอาบยาพิษ แสดงฌาน 4 และวิชชา 3 ว่าความเพียรมีผลจริง
Page 20–30 ปัญจัตตยสูตร ทรงวิเคราะห์ทิฏฐิของสมณพราหมณ์ที่กำหนดขันธ์ส่วนอดีต-อนาคตว่าล้วนเป็นอุปาทานที่ยังถูกปัจจัยปรุงแต่ง
Page 31–36 กินติสูตร ทรงสอนวิธีจัดการเมื่อภิกษุมีความเห็นต่างกันในโพธิปักขิยธรรม 37 และวิธีตักเตือนภิกษุผู้ต้องอาบัติ
Page 37–46 สามคามสูตร หลังนิครนถ์นาฏบุตรตายและศิษย์แตกแยก ทรงแสดงมูลเหตุแห่งวิวาท 6 อธิกรณ์ 4 อธิกรณสมถะ 7 และสาราณียธรรม 6
Page 47–56 สุนักขัตตสูตร อุปมาลูกศรอาบยาพิษกับตัณหาและอวิชชา อธิบายกามคุณ 5 และสมาบัติต่างๆ ที่ยังไม่ใช่จุดหมายสูงสุด
Page 57–61 อาเนญชสัปปายสูตร ปฏิปทาสู่อาเนญชสมาบัติ อากิญจัญญายตนะ เนวสัญญานาสัญญายตนะ และความต่างของอุเบกขาที่ยึดมั่นกับไม่ยึดมั่น
Page 62–67 คณกโมคคัลลานสูตร ลำดับการฝึกภิกษุแบบขั้นบันได เปรียบเหมือนการชี้ทางไปเมืองราชคฤห์ที่บางคนเดินถูกบางคนเดินผิด
Page 68–76 โคปกโมคคัลลานสูตร หลังพุทธปรินิพพานไม่นาน พระอานนท์อธิบายว่าไม่มีผู้สืบทอดแทนพระพุทธเจ้า แต่ธรรมวินัยเป็นที่พึ่งแทน
Page 77–84 มหาปุณณมสูตร อธิบายอุปาทานขันธ์ 5 อย่างละเอียดเป็นระบบ ภิกษุ 60 รูปบรรลุอรหัตผลขณะฟังธรรม
Page 85–90 จูฬปุณณมสูตร จบเทวทหวรรค คุณลักษณะของอสัตบุรุษและสัตบุรุษ พร้อมผลกรรมที่นำไปสู่คติต่างกัน
Page 91–95 อนุปทสูตร เริ่มอนุปทวรรค ทรงสรรเสริญพระสารีบุตรว่าเห็นแจ้งธรรมตามลำดับบทในฌานและอรูปสมาบัติทุกขั้นอย่างละเอียด
Page 96–104 ฉวิโสธนสูตร วิธีตรวจสอบคำพยากรณ์อรหัตผลของภิกษุผ่านโวหาร 4 อุปาทานขันธ์ 5 และธาตุ 6
Page 105–113 สัปปุริสสูตร ความต่างระหว่างธรรมของสัตบุรุษกับอสัตบุรุษ แม้ได้ฌานสมาบัติสูงสุดก็ไม่ควรยกตนข่มผู้อื่น
Page 114–132 เสวิตัพพาเสวิตัพพสูตร พระสารีบุตรขยายความสิ่งที่ควรและไม่ควรเสพ ครอบคลุมกายกรรม วจีกรรม มโนกรรม อายตนะ และปัจจัย 4
Page 133–140 พหุธาตุกสูตร ความฉลาดในธาตุ 18 ธาตุ 6 หลายชุด ปฏิจจสมุปบาท และฐานะ-อฐานะ 28 ข้อ
Page 141–144 อิสิคิลิสูตร ตำนานพระปัจเจกพุทธ 500 องค์ที่เคยอาศัยภูเขาอิสิคิลิ ที่มาของชื่อภูเขา
Page 145–151 มหาจัตตารีสกสูตร สัมมาสมาธิของพระอริยะ แสดงอริยมรรคมีองค์ 8 แบบโลกิยะ (สาสวะ) และโลกุตระ (อนาสวะ)
Page 152–160 อานาปานสติสูตร อานาปานสติ 16 ขั้น และความเชื่อมโยงที่ทำให้สติปัฏฐาน 4 โพชฌงค์ 7 และวิชชาวิมุตติบริบูรณ์
Page 161–171 กายคตาสติสูตร วิธีเจริญกายคตาสติหลายแบบ (อานาปานสติ ปฏิกูลมนสิการ นวสีวถิกา ฌาน 4) พร้อมอานิสงส์ 10 ประการ
Page 172–179 สังขารูปปัตติสูตร จบอนุปทวรรค เหตุสำเร็จความปรารถนาไปเกิดเป็นสหายเทวดาและพรหมชั้นต่างๆ ด้วยศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา
Page 180–184 จูฬสุญญตสูตร เริ่มสุญญตวรรค การเจริญความว่าง (สุญญตา) เป็นลำดับขั้นจากสัญญาว่าป่าจนถึงอนิมิตตเจโตสมาธิและความหลุดพ้น
Page 185–193 มหาสุญญตสูตร โทษของการคลุกคลีเป็นหมู่คณะ วิธีดำรงจิตให้สงบด้วยฌาน และอุปัททวะ 3 ของอาจารย์ ศิษย์ และผู้ประพฤติพรหมจรรย์
Page 194–204 อัจฉริยัพภูตธัมมสูตร และพักกุลัตเถรัจฉริยัพภูตสูตร ธรรมอัศจรรย์ 20 ข้อของการประสูติพระโพธิสัตว์ และธรรมอัศจรรย์ของพระพักกุละผู้ไม่เคยเจ็บป่วยตลอด 80 พรรษา
Page 205–213 ทันตภูมิสูตร อุปมาการฝึกช้างป่าโดยควาญช้างเทียบกับกระบวนการฝึกภิกษุด้วยสติปัฏฐาน 4 จนถึงฌาน 4 และวิชชา 3
Page 214–221 ภูมิชสูตร ความสำเร็จของพรหมจรรย์ขึ้นอยู่กับมรรคมีองค์ 8 ถูกหรือผิด ไม่ใช่ความหวังหรือไม่หวัง พร้อมอุปมา 4 ข้อ
Page 222–228 อนุรุทธสูตร ความต่างระหว่างเจโตวิมุติหาประมาณมิได้กับเจโตวิมุติมหัคคตะ และภพเทวดา 4 ระดับตามรัศมี
Page 229–239 อุปักกิเลสสูตร ทรงห้ามภิกษุทะเลาะวิวาทที่โกสัมพี แล้วแสดงอุปกิเลส 11 ประการที่ทำให้แสงสว่างและการเห็นรูปหายไปจากสมาธิ
Page 240–254 พาลบัณฑิตสูตร ภูมิของคนพาลและบัณฑิต การลงโทษในนรก อุปมาเต่าตาบอดกับทุ่นมีบ่วง และแก้ว 7 ประการของพระเจ้าจักรพรรดิ
Page 255–264 เทวทูตสูตร จบสุญญตวรรค เทวทูต 5 (เด็กเกิด คนแก่ คนเจ็บ นักโทษ ซากศพ) และการลงโทษในนรกอย่างละเอียด
Page 265–286 ภัทเทกรัตตสูตร 4 สูตร เริ่มวิภังควรรค ไม่คำนึงถึงอดีต ไม่มุ่งหวังอนาคต เห็นแจ้งธรรมในปัจจุบัน แสดงโดยพระพุทธเจ้า พระอานนท์ พระมหากัจจานะ และจันทนเทวบุตร
Page 287–292 จูฬกัมมวิภังคสูตร หลักกรรม 14 คู่ปฏิปทาที่อธิบายความแตกต่างของมนุษย์ (อายุ โรค ผิวพรรณ ศักดา โภคะ สกุล ปัญญา)
Page 293–300 มหากัมมวิภังคสูตร ความซับซ้อนของกฎแห่งกรรมที่ให้ผลข้ามชาติ แม้สมณพราหมณ์ผู้มีทิพยจักษุก็ยังสรุปเหมารวมผิดพลาดได้
Page 301–309 สฬายตนวิภังคสูตร (137) จำแนกอายตนะ 6 คู่ หมวดวิญญาณ ผัสสะ และทางดำเนินของสัตว์ 36
Page 310–318 อุทเทสวิภังคสูตร พระมหากัจจานะขยายความอุเทศย่อของพระพุทธเจ้าเรื่องความรู้สึกฟุ้งซ่านและจิตตั้งมั่น
Page 319–326 อรณวิภังคสูตร มัชฌิมาปฏิปทาไม่เอียงสุดโต่ง พร้อมหลักปฏิบัติ 6 ข้อเรื่องคำพูดและการตัดสินความสุข
Page 327–336 ธาตุวิภังคสูตร เรื่องปุกกุสาติ กุลบุตรบวชอุทิศพระพุทธเจ้าโดยไม่เคยเห็นพระองค์ ทรงแสดงธาตุ 6 และวิญญาณอันบริสุทธิ์
Page 337–341 สัจจวิภังคสูตร พระสารีบุตรแสดงอริยสัจ 4 อย่างละเอียดครบถ้วน หลังทรงแนะนำให้คบพระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะ
Page 342–347 ทักขิณาวิภังคสูตร จบวิภังควรรค ทักษิณาปาฏิปุคคลิก 14 ประการ และความบริสุทธิ์แห่งทักษิณา 4 อย่างตามคุณธรรมของทายก-ปฏิคาหก
Page 348–355 อนาถปิณฑิโกวาทสูตร เริ่มสฬายตนวรรค อนาถบิณฑิกเศรษฐีป่วยหนัก พระสารีบุตรแสดงโอวาทไม่ยึดมั่นอายตนะ ท่านถึงแก่กรรมไปเกิดเป็นเทพบุตร
Page 356–360 ฉันโนวาทสูตร พระฉันนะป่วยหนักฆ่าตัวตาย พระพุทธเจ้าตรัสว่าไม่ควรถูกตำหนิเพราะไม่ได้ยึดมั่นถือมั่นกายอื่น
Page 361–364 ปุณโณวาทสูตร พระปุณณะทูลขอโอวาทก่อนไปโปรดชาวสุนาปรันตะ แสดงความอดทนต่อการถูกทำร้ายทุกระดับ
Page 365–380 นันทโกวาทสูตร พระนันทกะสอนภิกษุณี 500 รูปสองวันติดกัน รูปสุดท้ายในบรรดา 500 รูปบรรลุโสดาบัน
Page 381–385 จูฬราหุโลวาทสูตร (147) พระพุทธเจ้าทรงเห็นว่าราหุลมีธรรมบ่มวิมุตติแก่กล้าแล้ว จึงสอนอนิจจัง ทุกข์ อนัตตา จนราหุลบรรลุอรหัตผล
Page 386–393 ฉฉักกสูตร ธรรมหมวดหก 6 หมวด (อายตนะภายใน-นอก วิญญาณ ผัสสะ เวทนา ตัณหา) ภิกษุ 60 รูปบรรลุอรหัตผลขณะฟังธรรม
Page 394–398 สฬายตนวิภังคสูตร (149) ธรรมที่ควรกำหนดรู้ (อุปาทานขันธ์) ควรละ (อวิชชา ภวตัณหา) ควรเจริญ (สมถะวิปัสสนา) และควรทำให้แจ้ง (วิชชาวิมุตติ)
Page 399–407 นครวินเทยยสูตร และปิณฑปาตปาริสุทธิสูตร สมณพราหมณ์ที่ควรบูชาคือผู้ปราศจากราคะโทสะโมหะในอายตนะ และเกณฑ์การชำระบิณฑบาตให้บริสุทธิ์ผ่านโพธิปักขิยธรรม 37
Page 408–413 อินทริยภาวนาสูตร จบเล่ม ทรงหักล้างว่าการเจริญอินทรีย์คือไม่เห็นไม่ได้ยิน แล้วแสดงการเจริญอินทรีย์ 3 ระดับที่แท้จริงในพระอริยวินัย จบสฬายตนวรรคและจบเล่ม