Numbered Discourses: Ones, Twos, Threes

Thai Royal Edition · Sutta Piṭaka — The Basket of Discourses · Volume 20 · 290 pages

Summarised by AI from the whole volume (27 topics) — click to jump to where a topic begins.

  1. Page 1–21 เอกนิบาต วรรคที่ 1-12 ชุดพระสูตรสั้นรูปแบบ "เราไม่เล็งเห็นธรรมอื่นใดที่..." ว่าด้วยรูปเสียงกลิ่นรสที่ครอบงำจิต นิวรณ์ และพุทธพจน์ที่โด่งดัง "จิตนี้ผุดผ่อง แต่เศร้าหมองด้วยอุปกิเลสที่จรมา" (ปภัสสรจิต)
  2. Page 22–23 เอกนิบาต เอกปุคคลวรรค พระตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าในฐานะ "บุคคลผู้เอก" ผู้ไม่มีใครเสมอเหมือนในโลก เกิดขึ้นเพื่อประโยชน์สุขแก่ชนเป็นอันมาก
  3. Page 24–27 เอกนิบาต เอตทัคคบาลี บัญชีรายชื่อพระอสีติมหาสาวก ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกาผู้เป็นเลิศในด้านต่างๆ ครบทั้ง 4 บริษัท (พระสารีบุตร-ปัญญามาก พระโมคคัลลานะ-มีฤทธิ์ นางวิสาขา ฯลฯ)
  4. Page 28–31 เอกนิบาต อัฏฐานบาลี ชุดคำสอนว่าด้วย "สิ่งที่เป็นไปไม่ได้" เช่น พระโสดาบันจะไม่ฆ่ามารดาบิดา พระพุทธเจ้า 2 พระองค์ไม่อุบัติพร้อมกัน และสตรีเป็นพระพุทธเจ้า/พระเจ้าจักรพรรดิไม่ได้
  5. Page 32–38 เอกนิบาต เอกธัมมาทิบาลี อนุสสติ 10 ที่นำไปสู่นิพพาน หมวดมิจฉาทิฐิ-สัมมาทิฐิเป็นเหตุให้กุศล/อกุศลเจริญหรือเสื่อม และอุปมาสัตว์เกิดในภพภูมิต่างๆ ส่วนน้อย-ส่วนมาก
  6. Page 39–45 เอกนิบาต ปสาทกรธัมมาทิบาลี จบเอกนิบาต ชุดสูตร "เจริญ...แม้ชั่วกาลลัดนิ้วมือ" ไล่เรียงฌาน พรหมวิหาร สติปัฏฐาน อิทธิบาท อินทรีย์ พละ โพชฌงค์ มรรค 8 จนถึงกายคตาสติที่ยกย่องเป็นพิเศษว่านำไปสู่อมตะ จบด้วย "เอกนิบาต 1,000 สูตร จบบริบูรณ์"
  7. Page 46–58 ทุกนิบาต กัมมกรณวรรคที่ 1-พาลวรรคที่ 3 พรรณนาการลงทัณฑ์โจรอย่างละเอียด หิริ-โอตตัปปะ (ธรรมคุ้มครองโลก) และสมถะ-วิปัสสนา (อบรมจิตละราคะ อบรมปัญญาละอวิชชา)
  8. Page 58–70 ทุกนิบาต สมจิตตวรรคที่ 4-ปริสวรรคที่ 5 จบปฐมปัณณาสก์ คุณของมารดาบิดา (ตอบแทนแท้จริงคือให้ท่านมีศรัทธา ศีล จาคะ ปัญญา) เหตุการณ์พระสารีบุตรแสดงธรรมที่ปราสาทนางวิสาขาพร้อมปาฏิหาริย์ พระมหากัจจานะโต้แย้งพราหมณ์ และบริษัท 2 จำพวก 10 คู่
  9. Page 71–80 ทุกนิบาต ปุคคลวรรคที่ 1-พาลวรรคที่ 5 จบทุติยปัณณาสก์ พระตถาคตและพระเจ้าจักรพรรดิเป็นบุคคล 2 ที่เกิดขึ้นเพื่อประโยชน์สุขของชนมาก และชุดสุข 2 อย่าง 13 คู่เปรียบเทียบ (คฤหัสถ์-บรรพชา, กาม-เนกขัมมะ ฯลฯ)
  10. Page 81–94 ทุกนิบาต อาสาวรรคที่ 1-พระสูตรไม่จัดปัณณาสก์ จบทุกนิบาต บุคคลต้นแบบ 4 คู่ของพุทธบริษัท (พระสารีบุตร-โมคคัลลานะ, จิตตคฤหบดี-หัตถกอุบาสก ฯลฯ) ชุดคู่อามิส-ธรรมจำนวนมาก และอำนาจประโยชน์ 2 อย่างที่ทรงบัญญัติสิกขาบท
  11. Page 95–100 ติกนิบาต พาลวรรคที่ 1 ภยสูตร (อุปมาไฟจากเรือนหญ้าไหม้ลามถึงเรือนยอด ภัยทั้งปวงเกิดจากคนพาล) และชุดสูตรคนพาล-บัณฑิตในแง่มุมต่างๆ
  12. Page 101–112 ติกนิบาต รถการวรรคที่ 2 ปเจตนสูตร (นิทานพระพุทธเจ้าเคยเป็นนายช่างรถ อุปมาล้อรถทำเร็วแต่คดกับทำนานแต่ไม่มีตำหนิ) และอปัณณกปฏิปทา 3 (คุ้มครองอินทรีย์ รู้ประมาณโภชนะ ประกอบความเพียร)
  13. Page 113–125 ติกนิบาต ปุคคลวรรคที่ 3 บุคคล 3 จำพวก (กายสักขี ทิฏฐิปัตตะ สัทธาวิมุตต) ที่ไม่ควรตัดสินว่าใครประเสริฐกว่ากัน และอุปมาบุคคลผู้มีปัญญาคว่ำ-เหมือนตัก-กว้างขวาง
  14. Page 126–141 ติกนิบาต เทวทูตวรรคที่ 4 ทูตสูตร (พระยายมสอบสวนคนตายเรื่องเทวทูต 3: คนแก่ คนป่วย คนตาย บรรยายนรกอย่างละเอียด) และสุขุมาลสูตร (พระพุทธเจ้าทรงเล่าชีวิตสุขุมาลชาติในวังก่อนออกบวช)
  15. Page 142–147 ติกนิบาต จูฬวรรคที่ 5 จบปฐมปัณณาสก์ เหตุแห่งบุญ ลักษณะสังขตธรรม-อสังขตธรรม และมหาโจรสูตร (อุปมามหาโจรเทียบภิกษุลามก)
  16. Page 148–166 ติกนิบาต พราหมณวรรคที่ 1 (ทุติยปัณณาสก์) ชนสูตร (พราหมณ์แก่ 120 ปีทูลขอโอวาท) ติกรรณสูตร (วิชชา 3 ของพราหมณ์เทียบวิชชา 3 ในอริยวินัย) และสังคารวสูตร (ปาฏิหาริย์ 3 อย่าง อนุสาสนีปาฏิหาริย์ประเสริฐสุด)
  17. Page 167–189 ติกนิบาต มหาวรรคที่ 2 ติตถสูตร (หักล้างทิฏฐิกำหนดนิยม 3 แบบ) เวนาคสูตร (ที่นอนที่นั่งสูงใหญ่ 3 ชนิด) สรภสูตร (ปริพาชกโอ้อวดถูกจับได้) และเกสปุตตสูตร/กาลามสูตร (หลักไม่เชื่อโดยไม่พิจารณา 10 ประการ)
  18. Page 190–203 ติกนิบาต มูลสูตร-อุโบสถสูตร อกุศลมูล 3 (โลภะ โทสะ โมหะ) กับกุศลมูล 3 และอุโบสถสูตรเรื่องนางวิสาขา (อริยอุโบสถ ศีล 8 ข้อ พร้อมอุปมาจิตเศร้าหมองเทียบสิ่งสกปรก 5 อย่าง)
  19. Page 204–217 ติกนิบาต อานันทวรรคที่ 3 ชุดสูตรที่พระอานนท์เป็นตัวละครหลัก ปิดท้ายด้วยจูฬนีสูตร (จักรวาลวิทยาโลกธาตุเล็ก-กลาง-ใหญ่ และคำพยากรณ์การปรินิพพานของพระอานนท์)
  20. Page 218–228 ติกนิบาต สมณวรรคที่ 4 ไตรสิกขา (อธิศีล อธิจิต อธิปัญญา) เรื่องภิกษุวัชชีบุตรที่ท้อใจสิกขาบท 150 ข้อ และปังกธาสูตร (ภิกษุขัดใจคำสอนที่เข้มงวดแล้วสำนึกผิด)
  21. Page 229–244 ติกนิบาต โลณผลวรรคที่ 5 จบทุติยปัณณาสก์ โลณกสูตร (สูตรเกลือ กรรมเดียวกันให้ผลต่างกันตามคุณธรรมของผู้ทำ อุปมาเกลือในน้ำน้อยกับแม่น้ำคงคา) และสังฆสูตร (การชำระจิต 3 ระดับเปรียบการถลุงทอง)
  22. Page 245–252 ติกนิบาต สัมโพธิวรรคที่ 1 (ตติยปัณณาสก์) ปุพพสูตร (พระโพธิสัตว์พิจารณาคุณ-โทษ-อุบายเครื่องออกของโลกก่อนตรัสรู้) และธรรมชาติ 3 อย่างที่เป็นเหตุให้เกิดกรรม (โลภะ โทสะ โมหะ)
  23. Page 253–261 ติกนิบาต อาปายิกวรรคที่ 2 บุคคล 3 จำพวกที่ต้องตกอบาย บุคคลที่หาได้ยากในโลก (พระพุทธเจ้า ผู้แสดงธรรม คนกตัญญู) และวิบัติ-สัมปทา 3 อย่าง (ศีล จิต ทิฐิ)
  24. Page 262–271 ติกนิบาต กุสินารวรรคที่ 3 ภรัณฑุสูตร (ภรัณฑุดาบสแนะนำผิดจนต้องหนีออกจากเมือง) และพระอนุรุทธะสนทนากับพระสารีบุตรเรื่องมานะ-อุทธัจจะ-กุกกุจจะที่ขวางการบรรลุอรหัตต์
  25. Page 272–281 ติกนิบาต โยธาชีววรรคที่ 4 อุปมานักรบอาชีพกับภิกษุผู้ยิงไกล-ไม่พลาด-ทำลายกายใหญ่ได้ และม้ากระจอก-ม้าดี-ม้าอาชาไนยเทียบบุรุษ 3 ระดับ (โสดาบัน สกทาคามี/อนาคามี อรหันต์)
  26. Page 282–286 ติกนิบาต มังคลวรรคที่ 5 จบตติยปัณณาสก์ ธรรม 3 ประการฝ่ายอกุศล-กุศลทางกาย วาจา ใจ และสุปุพพัณหสูตร (ผู้ประพฤติสุจริตเวลาใดเวลานั้นเป็นฤกษ์ดีมงคลดีเสมอ)
  27. Page 287–290 พระสูตรไม่จัดปัณณาสก์ จบติกนิบาต จบเล่ม ปฏิปทา 3 อย่าง (อาคาฬหปฏิปทา-สุดโต่งทางกาม, นิชฌามปฏิปทา-ทรมานตนแบบอเจลกอย่างละเอียด, มัชฌิมาปฏิปทา-สติปัฏฐาน 4) ปิดท้ายด้วยวิโมกข์ 3 (สุญญตสมาธิ อนิมิตตสมาธิ อัปปณิหิตสมาธิ) — "จบติกนิบาต"