အာနန္ဒထေရ်အပဒါန်: ကပ်လှူသော ထီးနှင့် ဖြည့်ဆည်းသူ၏ စိတ်နှလုံး

အပဒါနသည် သုတ္တန္တပိဋကတ် ခုဒ္ဒကနိကာယ်ပါ ကျမ်းဖြစ်၍ ရဟန်းတပည့်တို့ မိမိတို့ ရှေးဘဝ၌ ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်ကို ပြန်လည်ပြောပြသည့် ဂါထာများကို စုစည်းထားသည်။ ပညာရှင်အများစုက ဤကျမ်းကို ပိဋကတ်၏ နောက်ပိုင်းကာလတွင် ထားရှိကြသဖြင့် အကြောင်းအရာကို သမိုင်းမှတ်တမ်းထက် သဒ္ဓါ၏ ဘာသာစကားအဖြစ် ဖတ်ရှုသင့်သည်။

အာနန္ဒထေရာပဒါနသည် ဗုဒ္ဓဝဂ်၏ အဆုံးပိုင်းတွင်ရှိသည်။ ပဒုမုတ္တရအမည်ရှိသော မြတ်စွာဘုရားသည် ကျောင်းတိုက်တံခါးမှ ကြွချီတော်မူပြီး လူအများ စိတ်အေးချမ်းစေရန် တရားဟောတော်မူသည်။ ရဟန္တာအများအပြားက ဝန်းရံလျက်ရှိသည်။ ထိုစဉ် ဆင်ကုန်းပေါ်တွင် ထီးဖြူကိုင်ထားသည့် ရှင်အာနန္ဒာသည် မြင်သောအခါ ပီတိဖြစ်၍ ဆင်ပေါ်မှ ဆင်းကာ ချဉ်းကပ်ပြီး ထီးကို ကပ်လှူခဲ့သည်။ မြတ်စွာဘုရားသည် သူ၏ အကြံအစည်ကို သိတော်မူ၍ မိန့်ကြားနေသော ကထာကို ရပ်တန့်တော်မူပြီး ဤသူသည် ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား၏ ဆွေမျိုးဖြစ်လိမ့်မည်၊ အာနန္ဒအမည်ရှိမည်၊ သာသနာ့ဆရာတော်၏ ဥပဋ္ဌာကဖြစ်မည်ဟု ဗျာဒိတ်ပေးတော်မူသည်။

ပိဋကတ်တော်တွင် ရှင်အာနန္ဒာသည် ဗုဒ္ဓဥပဋ္ဌာကဖြစ်သည်။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ဧတဒဂ်ပါဠိတွင် မြတ်စွာဘုရားက ရှင်အာနန္ဒာသည် ငါးမျိုးသောအရာ၌ အမြတ်ဆုံးဖြစ်သည်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ ထိုငါးမျိုးမှာ ဗဟုဿုတဖြစ်ခြင်း၊ သတိရှိခြင်း၊ ဂတိရှိခြင်း၊ ဝီရိယရှိခြင်းနှင့် ဥပဋ္ဌာကဖြစ်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ အပဒါနဂါထာတွင် ရှင်အာနန္ဒာသည် မြတ်စွာဘုရားကို ပြုစုနေစဉ်အတွင်း သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို ရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ပထမသင်္ဂါယနာ မတိုင်မီ အရဟတ္တဖိုလ်ရရှိသည့်အကြောင်းကိုမူ ဝိနယပိဋကတ် စူဠဝဂ်တွင် ဖော်ပြထားသည်။