ပေါဋ္ဌပါဒသုတ်: မဖြေကြားတော်မူသော မေးခွန်းများနှင့် သက်သေပြနိုင်သော တရားစကား
ပေါဋ္ဌပါဒသုတ္တံပေါဋ္ဌပါဒသည် အတ္တနှင့် ကြီးမားသော မေးခွန်းဆယ်ချက်ကို မေးသည်။ ဥပမာ လောကသည် မြဲသလားဟူသော မေးခွန်းများ ဖြစ်သည်။ ဘ…
ပါသာဒိကသုတ္တံ
နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ ကွယ်လွန်သောအခါ တပည့်များသည် နှစ်ဖက်ကွဲကာ စကားဖြင့် အချင်းချင်း ထိုးထွင်းကြသည်။ ထို့ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ကွဲပြားမှုကို ကာကွယ်နည်း၊ ဆိုလိုသည်မှာ စုဝေး၍ အဓိပ္ပာယ်နှင့် စကားလုံးများကို ပြန်လည်ထပ်တိုက်စစ်ဆေးရန်၊ အခြားသူ နားလည်မှုလွဲနေသည်ဟု မြင်လျှင် အလျင်စလို သဘောတူခြင်း သို့မဟုတ် ကန့်ကွက်ခြင်းမပြုဘဲ မေးမြန်းရှင်းလင်းပေး၍ နားလည်စေရန် သွန်သင်တော်မူသည်။ ထို့ပြင် ကျင့်သင့်သော သုခနှင့် မှန်ကန်ခြင်း၊ အကျိုးရှိခြင်း၊ အချိန်ကာလနှင့် ညီညွတ်စွာ ပြောဆိုခြင်းဆိုင်ရာ မူများကိုလည်း ဟောကြားတော်မူသည်။
ဒီဃနိကာယ် ပါထိကဝဂ်၊ ပါသာဒိကသုတ်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် ဝေဓညအမည်ရှိသော သာကီဝင်မျိုးရိုး၏ သရက်ဥယျာဉ်ရှိ ပြာသာဒ်၌ သီတင်းသုံးတော်မူသည်။ ထိုစဉ်က နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တသည် ပါဝါမြို့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ကာ နိဂဏ္ဌတို့သည် နှစ်ဖက်ကွဲပြားကြသည်။ ရန်ဖြစ်ကြပြီး “သင်သည် ဤဓမ္မဝိနယကို မသိ၊ ငါသိသည်” ဟု ပါးစပ်ဟူသော လှံဖြင့် အချင်းချင်း ထိုးထွင်းကြသောကြောင့် ဂိဟိသာဝကများပင် ငြီးငွေ့လာကြသည်။ ပါဝါမြို့တွင် ဝါကပ်နေသော သာမဏေစုန္ဒသည် ရှင်အာနန္ဒာအား ပြောပြပြီး နှစ်ပါးစလုံး မြတ်စွာဘုရားထံ ချဉ်းကပ်လျှောက်ထားကြသည်။
မြတ်စွာဘုရားက ဤသို့သောအဖြစ်အပျက်သည် မကောင်းစွာ ဟောထားသော ဓမ္မဝိနယတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ကြောင်း မိန့်တော်မူပြီး သတ္ထာ၊ ဓမ္မနှင့် သာဝကတို့ကို အခြေအနေတစ်ခုချင်းစီတွင် ကဲ့ရဲ့သင့်သလော ချီးမွမ်းသင့်သလောဟု ခွဲခြားပြသတော်မူသည်။ သတ္ထာကောင်း၍ ဓမ္မကောင်းသော်လည်း သာဝကများ ထင်ထင်ရှားရှား မသိမြင်သေးလျှင် သတ္ထာ၏ ကွယ်လွန်မှုသည် နောက်ပိုင်း စိတ်ဆင်းရဲစရာ အကြောင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြတော်မူသည်။ ထို့နောက် ဓမ္မကို စုဝေးစစ်ဆေးရန်၊ ကွဲလွဲသောအမြင်ရှိသည့်အခါ ဆက်ဆံပုံ၊ ကျင့်သင့်သော သုခနှင့် မကျင့်သင့်သော သုခ၊ ဘုရားရှင်သည် တထာဂတဟူသော အမည်ကို ရရှိရသည့် အကြောင်းတို့ကို သွန်သင်တော်မူသည်။
ဤသုတ်တွင် အတိတ်နှင့် အနာဂတ်နှင့်ဆိုင်သော ဒိဋ္ဌိများကို ရှင်းပြသည့်အပိုင်းနှင့် မြတ်စွာဘုရား မဖြေကြားတော်မူသည့် အချက်များလည်း ပါဝင်သည်။ ထိုအပိုင်းသည် နက်နဲစွာ လေ့လာလိုသူများအတွက် သင့်တော်သည်။ ဤစာမျက်နှာသည် အတူတကွ နေထိုင်ရာတွင် အသုံးချရမည့် မူများကိုသာ အလေးပေးထားသည်။
နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် တပည့်များသည် “သင်ကျင့်ခြင်းမှားသည်၊ ငါကျင့်ခြင်းမှန်သည်၊ ပြောသင့်သည့်စကားကို ငါဦးစွာပြောပြီး သင်နောက်မှပြောသည်၊ သင့်စကားလွဲမှားချက်ကို ငါဖမ်းမိပြီ” ဟူသော စကားများဖြင့် ရန်ဖြစ်ကြသည်။ မြတ်စွာဘုရားက ကောင်းမွန်စွာ ဟောထားသော ဓမ္မဝိနယတွင်ပင် သာဝကများ ဗြဟ္မစရိယကို ထင်ရှားစွာ မသိမြင်သေးလျှင် သတ္ထာ ကွယ်လွန်ချိန်၌ နောက်ပိုင်း စိတ်ဆင်းရဲစရာ အကြောင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။ သို့သော် သာဝကများ ထင်ထင်ရှားရှား သိမြင်ပြီးဖြစ်လျှင် သတ္ထာ၏ ကွယ်လွန်မှုသည် စိတ်ဆင်းရဲစရာ အကြောင်းမဖြစ်ပေ။
ခေါင်းဆောင် သို့မဟုတ် တည်ထောင်သူ ကွယ်လွန်သည်အထိ မစောင့်ဘဲ မူဝါဒ ဘာဖြစ်သည်ကို ယခုမှစ၍ အတူတကွ နားလည်ထားပါ။
သတ္ထာနှင့် ဓမ္မ မကောင်း၍ သာဝကက မလိုက်နာလျှင် သာဝကကို ချီးမွမ်းသင့်သည်။ သတ္ထာနှင့် ဓမ္မ မကောင်း၍ သာဝကက တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာလျှင် သုံးဖက်လုံးကို ကဲ့ရဲ့သင့်သည်။ သတ္ထာနှင့် ဓမ္မ ကောင်း၍ သာဝကက မလိုက်နာလျှင် သာဝကကို ကဲ့ရဲ့သင့်သည်။ သတ္ထာ၊ ဓမ္မနှင့် သာဝက အားလုံးကောင်းလျှင် အားလုံးကို ချီးမွမ်းသင့်သည်။ ကောင်းသော ဓမ္မဝိနယတွင် လိုက်နာရန် တိုက်တွန်းခြင်း သို့မဟုတ် ချီးမွမ်းခြင်းသည် ကုသိုလ်များစွာရသည်။ ကောင်းမွန်မှုမရှိသော ဓမ္မဝိနယတွင်မူ ကုသိုလ်မဟုတ်သည့်အရာကိုသာ ရရှိသည်။
ဘယ်သူ့ကိုမဆို မကဲ့ရဲ့မီ ပြဿနာသည် မူဝါဒတွင်လော၊ သင်ကြားပေးသူတွင်လော၊ ကျင့်ကြံသူတွင်လောဆိုသည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ခွဲခြားပါ။ အားလုံးကို ကဲ့ရဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် အားလုံးကို ချီးမွမ်းခြင်း မပြုပါနှင့်။
မြတ်စွာဘုရားသည် ထူးမြတ်သော ပညာဖြင့် ဟောကြားတော်မူသည့် ဓမ္မဖြစ်သော သတိပဋ္ဌာန်လေးပါး၊ သမ္မပ္ပဓာန်လေးပါး၊ ဣဒ္ဓိပါဒ်လေးပါး၊ ဣန္ဒြေငါးပါး၊ ဗလငါးပါး၊ ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါးနှင့် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတို့ကို လူတိုင်း ညီညွတ်စွာ စုဝေး၍ အဓိပ္ပာယ်ကို အဓိပ္ပာယ်နှင့်၊ စကားလုံးကို စကားလုံးနှင့် ထပ်တိုက်စစ်ဆေးသင့်သည်။ ဗြဟ္မစရိယ ကြာရှည်တည်တံ့စေရန်နှင့် လူအများ၏ အကျိုးချမ်းသာအတွက် ဖြစ်စေရန်ဖြစ်သည်။
စာရွက်စာတမ်း သို့မဟုတ် မူဝါဒအတိုင်း အလုပ်လုပ်သော အဖွဲ့သည် လူတစ်ဦးစီ မတူညီစွာ အဓိပ္ပာယ်ကောက်မည့်အစား စာလုံးအရ၊ ရည်ရွယ်ချက်အရ နှစ်မျိုးလုံးကို ကာလအပိုင်းအခြားတစ်ခုတွင် အတူတကွ ပြန်ဖတ်ရန် ချိန်းဆိုသင့်သည်။
သဟဓမ္မိက မိတ်ဆွေက ဓမ္မကို ပြောဆိုပြီး သူသည် အဓိပ္ပာယ်ကို မှားနားလည်နေသည် သို့မဟုတ် စကားလုံးမှားသုံးနေသည်ဟု မြင်လျှင် သဘောမတူသင့်၊ ကန့်ကွက်ခြင်းလည်း မပြုသင့်ပေ။ သို့သော် “ဤအဓိပ္ပာယ်အတွက် ဤစကားလုံးများက သင့်တော်ပါသလော၊ ထိုစကားလုံးများက သင့်တော်ပါသလော” သို့မဟုတ် “ဤစကားလုံးများအတွက် ဤအဓိပ္ပာယ်က သင့်တော်ပါသလော၊ ထိုအဓိပ္ပာယ်က သင့်တော်ပါသလော” ဟု မေးသင့်သည်။
အစည်းအဝေးတွင် “မှားနေတယ်” ဟု ပြောမည့်အစား “ဒီစကားလုံးနဲ့ ဒီစကားလုံး၊ ကျွန်ုပ်တို့ ပြောချင်တာနဲ့ ဘယ်ဟာက ပိုကိုက်ညီလဲ” ဟု မေးကြည့်ပါ။
သူက ကိုယ်သုံးသော စကားလုံး သို့မဟုတ် အဓိပ္ပာယ်က ပိုသင့်တော်သည်ဟု ဖြေလျှင် လွန်ကဲစွာ မချီးမြှောက်သင့်၊ ထိုးနှက်၍လည်း မပြောသင့်ပေ။ အဓိပ္ပာယ်နှင့် စကားလုံးကို အတူတကွ စဉ်းစားခြင်းဖြင့် ကောင်းစွာ နားလည်အောင် ရှင်းပြသင့်သည်။ သူက အဓိပ္ပာယ်နှင့် စကားလုံး နှစ်မျိုးလုံး မှန်ကန်စွာ ပြောလျှင် အနုမောဒနာပြု၍ “သင်ကဲ့သို့ အဓိပ္ပာယ်နှင့် စကားလုံး နှစ်မျိုးလုံးကို ရောက်ရှိသော မိတ်ဆွေကို ရခြင်းသည် ငါတို့အတွက် လာဘ်ဖြစ်ပါသည်” ဟု ဆိုသင့်သည်။
လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်က မှန်သောအခါ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ချီးကျူးပါ။ သူမှားသောအခါ မျက်နှာမပျက်စေဘဲ နားလည်အောင် ကူညီပါ။ နှစ်ခုစလုံးသည် အဖွဲ့အတွင်း ယုံကြည်မှုကို တည်ဆောက်ပေးသည်။
အခြားဂိုဏ်းမှ ရှင်ရဟန်းများက မြတ်စွာဘုရား၏ သာဝကများသည် သုခနှင့် စွဲမြဲနေသည်ဟု ဆိုလျှင် မည်သည့်သုခလဲဟု မေးသင့်သည်။ အကြောင်းမှာ နိမ့်ကျသော သုခကျင့်ကြံမှု လေးမျိုးရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုလေးမျိုးမှာ သတ္တဝါကို သတ်၍ မိမိအတွက် သုခရှာခြင်း၊ ပစ္စည်းခိုး၍ မိမိအတွက် သုခရှာခြင်း၊ မုသားပြော၍ မိမိအတွက် သုခရှာခြင်းနှင့် ကာမဂုဏ်ငါးပါးဖြင့် မိမိကိုယ်ကို လျှောက်ပတ်စေခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ နိဗ္ဗာန်သို့ ဦးတည်သော သုခကျင့်ကြံမှုမှာ ဈာန်လေးပါးဖြစ်သည်။ သာဝကများသည် ဤနောက်ဆုံးအမျိုးအစားသုခကို ကျင့်ကြံသည်ဟု သူတို့ ဆိုလျှင် မှန်ကန်စွာ ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
ချမ်းသာသုခရနေခြင်းအတွက် အပြစ်ရှိသည်ဟု ခံစားစရာမလိုပါ။ ထိုသုခသည် သူတစ်ပါးကို ညှဉ်းပန်းခြင်းမှလာသလော၊ စိတ်ငြိမ်သက်ခြင်းမှလာသလောဟု ကြည့်ပြီး နောက်ဆုံးအမျိုးအစားသုခကို ပိုမိုဖြည့်တင်းရန် ရွေးချယ်ပါ။
အတိတ်၊ အနာဂတ် သို့မဟုတ် ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းဖြစ်စေ မမှန်၍ အကျိုးမရှိလျှင် တထာဂတသည် မဖြေကြားပေ။ မှန်သော်လည်း အကျိုးမရှိလျှင် မဖြေကြားပေ။ မှန်၍ အကျိုးရှိလျှင် တထာဂတသည် ဖြေကြားရန် အချိန်ကာလကို သိသူဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တထာဂတသည် အချိန်နှင့်ညီစွာ ပြောသူ၊ မှန်ကန်စွာ ပြောသူ၊ ရှိသည့်အရာကို ပြောသူ၊ အကျိုးရှိသည့်အရာကို ပြောသူ၊ ဓမ္မကို ပြောသူ၊ ဝိနယကို ပြောသူ ဖြစ်သည်။
မေးခွန်းကို မဖြေမီ သို့မဟုတ် တစ်ဦးဦးအကြောင်း မပြောမီ အဆင့်သုံးဆင့်ကို ဖြတ်သန်းပါ။ မှန်သလား၊ အကျိုးရှိသလား၊ ယခု အချိန်သင့်သလားဟု စစ်ဆေးပါ။
မြတ်စွာဘုရားသည် တထာဂတဟူသော အမည်ကို ရရှိရသည့် အကြောင်းတစ်ခုမှာ မိန့်တော်မူသည့်အတိုင်း ပြုတော်မူ၍ ပြုတော်မူသည့်အတိုင်း မိန့်တော်မူခြင်းဖြစ်သည်။ ဗောဓိဉာဏ်တော် ရရှိသည့် ညမှ ပရိနိဗ္ဗာန်စံသည့် ညအထိ မိန့်တော်မူသမျှသည် ထိုအတိုင်းသာ မှန်ကန်ပြီး အခြားသို့ မဟုတ်ပေ။
ခေါင်းဆောင်များနှင့် မိဘများ၏ ယုံကြည်ရလောက်သောသဘောသည် စကားကောင်းကောင်းပြောခြင်းမှ မလာဘဲ စကားနှင့် လုပ်ရပ် ကိုက်ညီခြင်းမှ လာသည်။ သေးငယ်သော ကတိများကို စောင့်ထိန်းနိုင်ခြင်းမှ စတင်ပါ။
အဖွဲ့အစည်း၊ ကလပ်၊ မိသားစုနှင့် တရားကျင့်ကြံသည့် အုပ်စုများစွာသည် တည်ထောင်သူ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ကွဲပြားသွားကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နှစ်ဖက်စလုံးက ကိုယ်သည် ဓမ္မဒေသနာကို မှန်ကန်စွာ နားလည်သည်ဟု ဆိုကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဤသုတ်က လက်တွေ့ကျသော နည်းလမ်းတစ်ခု တင်ပြသည်။ မှန်သူဖြစ်ရန် အပြိုင်အဆိုင်လုပ်မည့်အစား အဓိပ္ပာယ်နှင့် စကားလုံးများကို အတူတကွ ပြန်လည်ကြည့်ရှုခြင်းဖြစ်သည်။
အခြားတစ်ဖက်က နားလည်မှုလွဲနေသည်ဟု မြင်သည့်အခါ ဆက်ဆံပုံသည်လည်း အစည်းအဝေးတိုင်းတွင် အသုံးဝင်သည်။ အလျင်စလို သဘောမတူဘဲ အလျင်စလို ကန့်ကွက်ခြင်းလည်း မပြုပါနှင့်။ မည်သည့်စကားလုံး သို့မဟုတ် မည်သည့်အဓိပ္ပာယ်က ပိုသင့်တော်သနည်းဟု အရင်မေးပြီး အတူတကွ စဉ်းစားပါ။ လွန်ကဲစွာ မချီးမွမ်းပါနှင့်၊ ဖိနှိပ်ခြင်းလည်း မပြုပါနှင့်။ အခြားတစ်ဖက်က အဓိပ္ပာယ်နှင့် စကားလုံး နှစ်မျိုးလုံး မှန်ကန်စွာပြောသည့်အခါ စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် ချီးကျူးပါ။
ကိုးကားထားသော စာမျက်နှာရှိ မူရင်းစာသားကို ဖတ်ရန် နှိပ်ပါ
ပေါဋ္ဌပါဒသည် အတ္တနှင့် ကြီးမားသော မေးခွန်းဆယ်ချက်ကို မေးသည်။ ဥပမာ လောကသည် မြဲသလားဟူသော မေးခွန်းများ ဖြစ်သည်။ ဘ…
ဥပ္ပလဝဏ္ဏာထေရီသည် ဘုရားရှင်၏ မျက်မှောက်တွင် ခွင့်လွှတ်ရန် တောင်းပန်ပြီး ပရိသတ်လေးပါး၏ သံသယကို ဖြတ်တောက်ရန် ဣဒ္…
ဗုဒ္ဓဝင်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် မိမိ၏ ဘဝဝတ္ထုကို အတိုချုပ် ပြောပြတော်မူသည်။ မြို့တော်၊ မိဘများ၊ ထွက်မြောက်ရှင်ရဟန…
အဝန္တီနိုင်ငံမှ ဥပါသကာတစ်ဦးသည် ရှင်မဟာကစ္စာယနထံ ရှင်ရဟန်းပြုလိုသော်လည်း ရဟန်းအရေအတွက် ပြည့်စုံအောင် မရှာနိုင်သ…