မဟာမင်္ဂလဇာတ်: မင်္ဂလာသည် မြင်ရ၊ ကြားရသောအရာတွင်မဟုတ်ဘဲ ပြုမူကျင့်ကြံမှုတွင် ရှိသည်

ခုဒ္ဒကနိကာယ် ဇာတ် ဒသကနိပါတ် မဟာမင်္ဂလဇာတ်တွင် ပထမဂါထာသည် လူသားများ မင်္ဂလာကို လိုလားလျှင် ဤလောကနှင့် နောင်လောကနှစ်ပါးလုံး၌ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုရရန် မည်သို့လုပ်ရမည်နည်းဟူသော မေးခွန်းဖြစ်သည်။ နောက်ဂါထာများက အပိုဒ်လိုက် ဖြေကြားသည် — သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် မေတ္တာထားခြင်း၊ နှိမ့်ချ၍ ကြမ်းတမ်းသောစကားကို ခံနိုင်ခြင်း၊ မိတ်ဆွေကို မထီမဲ့မြင်မပြုခြင်း၊ ဝေမျှသော စစ်မှန်သော မိတ်ဆွေဖြစ်ခြင်း၊ သဟဇာတဖြစ်သော မိသားစု၊ တာဝန်၌ ဖြောင့်မတ်၍ လုံ့လရှိခြင်း၊ သဒ္ဓါဖြင့် ပေးကမ်းခြင်းနှင့် သူတော်ကောင်းများ ကူညီသန့်စင်စေခြင်းတို့ကို ပဏ္ဍိတ်တို့က လုံခြုံချမ်းသာခြင်းဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးဂါထာက ဤမင်္ဂလာများကို ပညာရှိသူ ပွားများသင့်ပြီး လူတို့ ယုံကြည်ကြသော မင်္ဂလာအမျိုးအစားတွင်မူ မှန်ကန်သည့်အရာ လုံးဝမရှိဟု အနှစ်ချုပ်သည်။

ဇာတ်ကြောင်းသည် အဋ္ဌကထာမှ လာသည်။ ရာဇဂြိုဟ်မြို့၌ လူတို့သည် သုံးစုကွဲကြသည် — တစ်စုက မင်္ဂလာသည် နံနက်ခင်းတွင် မြင်ရသောအရာဟု ဆို၍ တစ်စုက ကြားရသောအသံဟု ဆိုပြီး နောက်တစ်စုက ထိတွေ့ရသောအရာဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် သိကြားမင်းက ဘုရားရှင်အား လျှောက်ထားရာ ဘုရားရှင်သည် မင်္ဂလသုတ်ကို မိန့်တော်မူသည်။ ရဟန်းများက ပညာတော်ကို ချီးမွမ်းသောအခါ ဘုရားရှင်က အတိတ်ကာလကလည်း ဤပြဿနာကို ဖြေရှင်းခဲ့ဖူးသည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။

အဋ္ဌကထာက ပြောပြသည်မှာ အတိတ်ကာလ၌ ဗောဓိသတ်သည် ရက္ခိတအမည်ဖြင့် ဟိမဝန္တာတွင် တာပသရသေ့ပြု၍ တပည့်ငါးရာရှိသည်။ တပည့်များသည် ဗာရာဏသီတွင် လာနေစဉ် မြို့သားများ မင်္ဂလာအကြောင်း အလားတူ ငြင်းခုံနေသည့်အချိန်နှင့် ကြုံသည်။ ဘုရင်က တပည့်များအား ဆရာထံ ပြန်၍ မေးရန် တောင်းဆိုသည်။ တပည့်ကြီးက ပထမဂါထာဖြင့် မေးပြီး ဗောဓိသတ်က ကျန်ဂါထာများဖြင့် ဖြေသည်။ အဋ္ဌကထာက နောက်ဆုံးဂါထာကို ရှင်းပြသည်မှာ မြင်ရ၊ ကြားရ၊ ထိတွေ့ရသော မင်္ဂလာများတွင် အနည်းငယ်မျှပင် စစ်မှန်သော မင်္ဂလာမရှိ၊ နိဗ္ဗာန်သာလျှင် အမြင့်မြတ်ဆုံး မင်္ဂလာဖြစ်သည်။