กัปปะ: เกาะกลางห้วงน้ำ

ในปารายนวรรค สุตตนิบาต ขุททกนิกาย กัปปมาณพเป็นหนึ่งในศิษย์สิบหกคนของพราหมณ์พาวรีที่ไปทูลถามปัญหาพระพุทธเจ้า คำถามของท่านเป็นภาพที่เข้าใจง่าย คนที่อยู่ท่ามกลางสาคร เมื่อคลื่นใหญ่เกิดขึ้น ต้องการที่พึ่ง คนที่ถูกชราและมรณะครอบงำก็ต้องการที่พึ่งเช่นนั้น ท่านขอให้ตรัสบอกที่พึ่งที่ทำให้ทุกข์นี้ไม่เกิดอีก

พระพุทธเจ้าตรัสว่า ความไม่มีเครื่องกังวลและความไม่ยึดถือ นี้คือที่พึ่ง ไม่มีอย่างอื่น ที่พึ่งอันเป็นที่สิ้นไปแห่งชราและมรณะนี้ เรียกว่านิพพาน ผู้ที่รู้นิพพานนั้น มีสติ เห็นธรรม ดับกิเลสแล้ว ย่อมไม่อยู่ใต้อำนาจมาร ไม่เดินตามทางของมาร

คำที่ฉบับแปลใช้ว่า "ที่พึ่ง" มาจากคำบาลีว่า ทีปะ ซึ่งในอุปมาห้วงน้ำนี้หมายถึงเกาะ