ຂໍ້ປະຕິບັດ

ເມື່ອມີການກ່າວຫາ: ໜ້າທີ່ຂອງຜູ້ກ່າວ ຜູ້ຖືກກ່າວ ແລະ ຜູ້ຮັບຟັງ

ໂຈທະນາກັນທັງ

ປະລິວານວາງຂັ້ນຕອນເມື່ອພິກຂຸຮູບໜຶ່ງກ່າວຫາອີກຮູບໜຶ່ງ ຕັ້ງແຕ່ເປົ້າໝາຍຂອງການເຕືອນ ການແຍກສິ່ງທີ່ເຫັນເອງ ໄດ້ຍິນມາ ແລະ ພຽງແຕ່ສົງໄສ ການຟັງທັງສອງຝ່າຍ ໄປຈົນເຖິງຫຼັກຂອງຜູ້ຖືກກ່າວຫາ ຄືຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມຈິງ ແລະ ບໍ່ໂກດ

8 ຂໍ້

ປະລິວານເປັນຄຳພີເຫຼັ້ມສຸດທ້າຍຂອງພະວິໄນປິດົກ ລວບລວມ ແລະ ຈັດໝວດໝູ່ເລື່ອງວິໄນໄວ້ໃນຮູບແບບຖາມຕອບ ແລະ ຄາຖາ ສ່ວນໜຶ່ງວ່າດ້ວຍການໂຈດ ຄືການທີ່ພິກຂຸຮູບໜຶ່ງກ່າວວ່າອີກຮູບໜຶ່ງຕ້ອງອາບັດ ແລະ ວິທີທີ່ສົງຈະພິຈາລະນາເລື່ອງນັ້ນຢ່າງເປັນທຳ

ໃນຄາຖາສັງຄະນິກະອີກນັຍໜຶ່ງ ພະອຸບາລີທູນຖາມວ່າການໂຈດມີໄວ້ເພື່ອຫຍັງ ພະພຸດທະເຈົ້າຕັດວ່າເພື່ອໃຫ້ລະນຶກເຖິງຄວາມຜິດ ຕໍ່ດ້ວຍຄຳສອນແກ່ຜູ້ສອບສວນວ່າ ຢ່າດ່ວນເວົ້າ ຢ່າເວົ້າສຽງດຸດັນ ຢ່າຍົ່ວຄວາມໂກດ ສ່ວນໂຈທະນາກັນວາງວິທີຊັກຖາມຜູ້ກ່າວຫາວ່າ ເຫັນເອງ ໄດ້ຍິນມາ ຫຼື ພຽງແຕ່ສົງໄສ ແລະ ລະບຸວ່າຜູ້ໂຈດ ຈຳເລີຍ ສົງ ແລະ ຜູ້ວິນິດໄສ ແຕ່ລະຝ່າຍຄວນປະຕິບັດແນວໃດ

ໃນມະຫາສົງຄາມ ປະລິວານຍັງສອນໃຫ້ສັງເກດຄຳຕົ້ນຄຳຫຼັງຂອງຜູ້ໃຫ້ການ ວ່າປະຕິເສດແລ້ວກັບຮັບ ຮັບແລ້ວກັບປະຕິເສດ ຫຼື ຍ້າຍເລື່ອງໄປມາຫຼືບໍ່

ລາຍລະອຽດເປັນຂະບວນການຂອງສົງ ແຕ່ຫຼັກຄິດໃຊ້ໄດ້ກັບການຈັດການຄຳຮ້ອງທຸກໃນຄອບຄົວ ໂຮງຮຽນ ແລະ ບ່ອນເຮັດວຽກ

1

ເຕືອນເພື່ອໃຫ້ລະນຶກໄດ້ ໂຈທະນາ ສາລະນັດຖາຍະ

ພະອຸບາລີທູນຖາມວ່າ ການໂຈດເພື່ອຫຍັງ ການສອບສວນເພື່ອຫຍັງ ສົງເພື່ອຫຍັງ ການລົງມະຕິເພື່ອຫຍັງ ພະພຸດທະເຈົ້າຕັດວ່າ ການໂຈດເພື່ອໃຫ້ລະນຶກເຖິງຄວາມຜິດ ສົງມີໄວ້ເພື່ອຊ່ວຍກັນພິຈາລະນາ ແລະ ການລົງມະຕິເພື່ອໃຫ້ການວິນິດໄສແຕ່ລະເລື່ອງສຳເລັດລົງ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ກ່ອນເອີ້ນຜູ້ໃດມາລົມເລື່ອງຄວາມຜິດ ຕັ້ງເປົ້າໝາຍວ່າ ລົມຈົບແລ້ວເຂົາເຫັນ ແລະ ແກ້ໄຂໄດ້ ບໍ່ແມ່ນໃຫ້ເຂົາອັບອາຍຕໍ່ໜ້າຄົນອື່ນ
2

ບໍ່ດ່ວນ ບໍ່ດຸດັນ ບໍ່ຍົ່ວໂທສະ ມາ ໂຂ ຕຸລິໂຕ ອະພະນິ

ຄາຖາສອນຜູ້ສອບສວນວ່າ ຢ່າດ່ວນເວົ້າ ຢ່າເວົ້າສຽງດຸດັນ ຢ່າຍົ່ວຄວາມໂກດ ຢ່າເວົ້າຟ້າວຟັ່ງ ຢ່າກ່າວຖ້ອຍຄຳຊວນວິວາດທີ່ບໍ່ມີປະໂຫຍດ ແລະ ໃຫ້ຊັກຖາມເລື່ອງທີ່ມີປະໂຫຍດໃນເວລາທີ່ເໝາະສົມ ດ້ວຍໃຈທີ່ຫວັງປະໂຫຍດເກື້ອກູນ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເວລາຕ້ອງສອບຖາມລູກ ຫຼື ພະນັກງານເລື່ອງທີ່ອາດຜິດ ໃຊ້ນ້ຳສຽງປົກກະຕິ ແລະ ຄຳຖາມເປີດ ເຊັ່ນ "ເລົ່າໃຫ້ຟັງແດ່ວ່າເກີດຫຍັງຂຶ້ນ"
3

ແຍກເຫັນເອງ ໄດ້ຍິນມາ ຫຼື ພຽງແຕ່ສົງໄສ ກະທາ ເຕ ທິດຖັງ ກັດຖະ ເຕ ທິດຖັງ

ຜູ້ວິນິດໄສພຶງຖາມຜູ້ໂຈດວ່າ ກ່າວຫາດ້ວຍເລື່ອງທີ່ເຫັນ ທີ່ໄດ້ຍິນ ຫຼື ທີ່ລັງກຽດສົງໄສ ຖ້າວ່າເຫັນ ໃຫ້ຖາມວ່າເຫັນຫຍັງ ເຫັນແນວໃດ ເຫັນເມື່ອໃດ ເຫັນຢູ່ໃສ ຕອນນັ້ນທ່ານຢູ່ໃສ ເຮັດຫຍັງຢູ່ ຖ້າວ່າໄດ້ຍິນ ໃຫ້ຖາມວ່າໄດ້ຍິນຫຍັງ ເມື່ອໃດ ຢູ່ໃສ ແລະ ໄດ້ຍິນຈາກຜູ້ໃດ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເມື່ອໄດ້ຍິນຂ່າວເສຍຫາຍເລື່ອງຜູ້ໃດ ຖາມຄົນເລົ່າວ່າ "ເຫັນເອງ ຫຼື ໄດ້ຍິນຈາກຜູ້ໃດ ເມື່ອໃດ" ຖ້າຕອບບໍ່ໄດ້ ຢ່າສົ່ງຕໍ່
4

ບໍ່ເຊື່ອຄຳຟ້າວຟັ່ງ ຟັງທັງສອງຝ່າຍ ສະຫະສາ ໂວຫາລັງ ມາ ປະທາເລສິ

ຄາຖາສອນວ່າ ຢ່າເຊື່ອຖືສຳນວນທີ່ກ່າວຢ່າງຟ້າວຟັ່ງຂອງທັງຈຳເລີຍ ແລະ ຜູ້ໂຈດ ເມື່ອຜູ້ໂຈດວ່າຕ້ອງອາບັດ ແຕ່ຈຳເລີຍວ່າບໍ່ໄດ້ຕ້ອງ ຕ້ອງສອບສວນທັງສອງຝ່າຍ ແລ້ວຕັດສິນຕາມຄຳຮັບສາລະພາບ ແລະ ຖ້ອຍຄຳສຳນວນ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເມື່ອລູກສອງຄົນຜິດຖຽງກັນ ຟັງໃຫ້ຄົບທັງສອງຄົນກ່ອນຕັດສິນ ແລະ ຢ່າເຊື່ອຄຳທີ່ເວົ້າຕອນຍັງໃຈຮ້າຍຢູ່ເຕັມທີ່
5

ຜູ້ຖືກກ່າວຫາ: ຄວາມຈິງ ແລະ ບໍ່ໂກດ ສັດເຈ ຈະ ອະກຸບເປ ຈະ

ເມື່ອຖາມວ່າຈຳເລີຍຄວນປະຕິບັດແນວໃດ ປະລິວານຕອບວ່າ ຈຳເລີຍພຶງຕັ້ງຢູ່ໃນທຳສອງປະການ ຄືໃນຄວາມສັດ ແລະ ໃນຄວາມບໍ່ຂຸ່ນເຄືອງ ໃນມະຫາສົງຄາມກໍສອນໃຫ້ຜູ້ວິນິດໄສສັງເກດວ່າຈຳເລີຍຕັ້ງຢູ່ໃນສອງຂໍ້ນີ້ຫຼືບໍ່

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເມື່ອຖືກຕຳໜິ ໃຫ້ຕອບຕາມຈິງທັງສ່ວນທີ່ຜິດ ແລະ ສ່ວນທີ່ບໍ່ຜິດ ຫາຍໃຈເລິກໆ ກ່ອນຕອບ ແລະ ຢ່າຕອບໂຕ້ດ້ວຍການກ່າວຫາກັບຄືນ
6

ຜູ້ຮັບຟັງແຍກຄຳທີ່ເຂົ້າປະເດັນ ໂອຕິນນາໂນຕິນນັງ ຊານິຕັບພັງ

ເມື່ອຖາມວ່າສົງຄວນປະຕິບັດແນວໃດ ປະລິວານຕອບວ່າ ສົງພຶງຮູ້ຄຳທີ່ເຂົ້າປະເດັນ ແລະ ບໍ່ເຂົ້າປະເດັນ ສ່ວນຜູ້ວິນິດໄສພຶງລະງັບເລື່ອງນັ້ນໂດຍທຳ ໂດຍວິໄນ ໂດຍຄຳສອນຂອງພະສາດສະດາ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ໃນການປະຊຸມແກ້ບັນຫາ ຈົດປະເດັນຫຼັກໄວ້ເທິງກະດານ ເມື່ອມີຄົນດຶງເລື່ອງເກົ່າ ຫຼື ເລື່ອງສ່ວນໂຕເຂົ້າມາ ຊວນກັບມາທີ່ປະເດັນ
7

ສັງເກດຄຳຕົ້ນ ແລະ ຄຳຫຼັງ ອະວະຊານິດວາ ວາ ປະຕິຊານາຕິ

ໃນມະຫາສົງຄາມ ການຮູ້ຄຳຕົ້ນ ແລະ ຄຳຫຼັງ ຄືການສັງເກດວ່າຜູ້ໃຫ້ການຍ້າຍຈາກເລື່ອງໜຶ່ງໄປອີກເລື່ອງໜຶ່ງ ຍ້າຍຈາກຄວາມຜິດໜຶ່ງໄປອີກຄວາມຜິດໜຶ່ງ ປະຕິເສດແລ້ວກັບຮັບ ຮັບແລ້ວກັບປະຕິເສດ ຫຼື ເອົາເລື່ອງອື່ນມາກົບເລື່ອງນີ້ຫຼືບໍ່

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເວລາຟັງຄຳຊີ້ແຈງທີ່ປ່ຽນໄປມາ ບໍ່ຕ້ອງຟ້າວຈັບຜິດ ແຕ່ຈົດລຳດັບຄຳເວົ້າໄວ້ ແລ້ວຖາມທວນຢ່າງສຸພາບວ່າສ່ວນໃດແມ່ນຂໍ້ເທັດຈິງ
8

ຄຳຮັບຂອງຜູ້ມີຫິລິຈຶ່ງມີນ້ຳໜັກ ສັນຈິດຈະ ອາປັດຕິງ ອາປັດຊະຕິ ອາປັດຕິງ ປະລິຄູຫະຕິ

ຄາຖາກ່າວວ່າ ການຕັດສິນຕາມຄຳຮັບສາລະພາບໃຊ້ໄດ້ກັບຜູ້ມີຄວາມລະອາຍ (ລັດຊີ) ແຕ່ໃຊ້ບໍ່ໄດ້ກັບຜູ້ບໍ່ມີຄວາມລະອາຍ (ອະລັດຊີ) ເຊິ່ງເຖິງຈະເວົ້າຫຼາຍ ກໍໃຫ້ຕັດສິນຕາມຖ້ອຍຄຳສຳນວນ ອະລັດຊີຄືຜູ້ຈົງໃຈເຮັດຜິດ ປົກປິດຄວາມຜິດ ແລະ ລຸອະຄະຕິ ສ່ວນລັດຊີຄືຜູ້ບໍ່ຈົງໃຈເຮັດຜິດ ບໍ່ປົກປິດ ແລະ ບໍ່ລຸອະຄະຕິ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ຖ້າຢາກໃຫ້ຄຳເວົ້າຂອງເຮົາມີນ້ຳໜັກໃນມື້ທີ່ເກີດບັນຫາ ໃຫ້ເລີ່ມແຕ່ມື້ນີ້ ຄືບໍ່ຈົງໃຈເຮັດຜິດ ແລະ ເມື່ອພາດກໍບໍ່ປິດບັງ

ລອງໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ

ເມື່ອມີຄົນມາເລົ່າວ່າຄົນອື່ນເຮັດຜິດ ຄຳຖາມທຳອິດທີ່ດີຄື "ເຫັນເອງ ຫຼື ໄດ້ຍິນມາ" ຄຳຖາມງ່າຍໆ ນີ້ແຍກຂໍ້ເທັດຈິງອອກຈາກຂ່າວລືໄດ້ຫຼາຍ ແລະ ຖ້າເຫັນເອງ ໃຫ້ຖາມຕໍ່ວ່າເຫັນຫຍັງ ເມື່ອໃດ ຢູ່ໃສ

ຖ້າເຮົາເປັນຝ່າຍຖືກກ່າວຫາ ຫຼັກສອງຂໍ້ຂອງຜູ້ຖືກກ່າວຫາຄື ເວົ້າຄວາມຈິງ ແລະ ບໍ່ໂກດ ທັງສອງຂໍ້ຊ່ວຍທັງຕົວເຮົາ ແລະ ຂະບວນການ ຄວາມໂກດເຮັດໃຫ້ເຮົາເວົ້າເກີນຄວາມຈິງ ຫຼື ປະຕິເສດສິ່ງທີ່ຄວນຍອມຮັບ ສ່ວນຄວາມຈິງເຮັດໃຫ້ເລື່ອງຈົບໄດ້ໄວ

ຖ້າເຮົາເປັນຄົນກາງ ຢ່າຕັດສິນຈາກຄຳຂອງຝ່າຍທີ່ມາເຖິງກ່ອນ ຟັງທັງສອງຝ່າຍ ແລະ ແຍກໃຫ້ອອກວ່າຄຳໃດກົງປະເດັນ ຄຳໃດເປັນເລື່ອງອື່ນທີ່ຖືກລາກເຂົ້າມາ

ເຂົ້າສູ່ລະບົບເພື່ອບັນທຶກການອ່ານ