ปุคคลบัญญัติ: วาจาเหมือนคูถ เหมือนดอกไม้ เหมือนน้ำผึ้ง

ในปุคคลบัญญัติ พระอภิธรรมปิฎก ตอนติกนิทเทส (บุคคล ๓ จำพวก) มีบุคคลสามจำพวกที่แบ่งตามคำพูด คือผู้มีวาจาเหมือนคูถ ผู้มีวาจาเหมือนดอกไม้ และผู้มีวาจาเหมือนน้ำผึ้ง สองจำพวกแรกวัดกันที่ว่า เมื่อถูกเรียกไปถามในที่ประชุม ท่ามกลางญาติ หรือในราชสำนัก จะพูดตามที่รู้เห็นจริงหรือไม่ ส่วนจำพวกที่สามวัดที่ความไพเราะและความไม่มีโทษของคำพูด

ปุคคลบัญญัติเป็นคัมภีร์ที่สี่ของพระอภิธรรมปิฎก ว่าด้วยการบัญญัติประเภทบุคคล จัดเป็นหมวดตั้งแต่บุคคล ๑ จำพวกไปจนถึง ๑๐ จำพวก หลายชุดตรงกับพระสูตรในอังคุตตรนิกาย ชุดวาจาสามแบบนี้ก็มีในคูถภาณีสูตร ปุคคลวรรค ติกนิบาต

หน้านี้รวมอีกชุดหนึ่งจากติกนิทเทสไว้ด้วย คือบุคคลที่ประมาณได้ง่าย ประมาณได้ยาก และประมาณไม่ได้ ซึ่งมีในอัปปเมยยสูตร อาปายิกวรรค ติกนิบาตเช่นกัน ชุดนี้บอกว่าคนที่ฟุ้งซ่าน ปากกล้า พูดพร่ำ ถูกคนอื่นหยั่งรู้ได้ง่าย

ประเภทบุคคลเหล่านี้มีไว้ส่องดูคำพูดของตัวเอง ไม่ได้มีไว้ติดป้ายว่าใครเป็นคนปากคูถ