ກຳເນີດການເຂົ້າພັນສາ: ເມື່ອຊາວບ້ານບອກວ່າພະຢຽບເຂົ້າກ້າ
ວັດສູປະນາຍິກັກຂັນທະກັງພິກຂຸທ່ຽວຈາລິກຕະຫຼອດທັງປີຈົນຊາວບ້ານຕິຕຽນວ່າຢຽບຢ່ຳພືດ ແລະ ສັດນ້ອຍໆ ພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງໃຫ້ຈຳພັນສາສາມເດືອນ ແລ້ວຊົ…
ຂໍ້ປະຕິບັດ
ເສຂິຍະວັດເລື່ອງການສະແດງທຳ: ທຳມະຄວນສົ່ງເຖິງຜູ້ທີ່ພ້ອມຮັບ
ນະ ສັດຕະປານິດສະ ອະຄິລານັດສະ ທຳມັງ ເທເສດສາມີຕິ
ພິກຂຸບໍ່ພຶງສະແດງທຳແກ່ຜູ້ທີ່ບໍ່ເຈັບປ່ວຍ ເຊິ່ງຖືຄັນຮົ່ມ ຖືໄມ້ພອງ ຫຼື ອາວຸດ ໃສ່ເກີບ ນັ່ງໃນຍານ ນອນຢູ່ ຫຼື ຄຸມຫົວ ແລະ ບໍ່ນັ່ງຕ່ຳ ຢືນ ຫຼື ຍ່າງຕາມຫຼັງ ຂະນະສະແດງທຳແກ່ຜູ້ທີ່ຢູ່ສູງກວ່າ ພ້ອມເລື່ອງຄົນຈັນທານກັບພາມຜູ້ສອນມົນ ແລະ ສິກຂາບົດຫ້າມໃຫ້ອະນຸປະສຳບັນກ່າວທຳໂດຍບົດ
6 ຂໍ້
ໃນພະວິໄນປິດົກ ມະຫາວິພັງ ເສຂິຍະກັນ ມີສິກຂາບົດໝວດທຳມະເທດສະໜາປະຕິສັງຍຸດ 16 ສິກຂາບົດ ວ່າດ້ວຍການສະແດງທຳ ເກີດຈາກພະສັບພັກຄີສະແດງທຳແກ່ຜູ້ທີ່ຢູ່ໃນອາການບໍ່ເຄົາລົບທຳ ເຊັ່ນ ຖືຄັນຮົ່ມ ຖືອາວຸດ ໃສ່ເກີບ ນັ່ງໃນຍານ ຫຼື ນັ່ງເທິງອາສະນະສູງກວ່າຜູ້ສະແດງ ພິກຂຸທີ່ສະແດງທຳໃນລັກສະນະນັ້ນ ເພາະອາໄສຄວາມບໍ່ເອື້ອເຟື້ອ ຕ້ອງອາບັດທຸກກົດ ແລະ ທຸກຂໍ້ຍົກເວັ້ນຜູ້ຟັງທີ່ເຈັບປ່ວຍ
ຂໍ້ເລື່ອງອາສະນະສູງຕ່ຳ ມີເລື່ອງເລົ່າປະກອບ ພະພຸດທະເຈົ້າຕັດເລົ່າເລື່ອງໃນອະດີດທີ່ເມືອງພາລານະສີ ຊາຍຄົນໜຶ່ງເຊິ່ງຕົວບົດເອີ້ນວ່າ ບຸລຸດຈັນທານ ລັກຂຶ້ນຕົ້ນມ່ວງຂອງຫຼວງ ເພື່ອຫາໝາກມ່ວງໃຫ້ເມຍທີ່ຖືພາ ແລ້ວເຫັນພະລາຊານັ່ງເທິງອາສະນະສູງ ຮຽນມົນຈາກພາມປຸໂລຫິດທີ່ນັ່ງຕ່ຳກວ່າ ລາວຄິດວ່າ ທັງຜູ້ຮຽນ ຜູ້ສອນ ແລະ ຕົວລາວເອງ ຕ່າງກໍບໍ່ປະພຶດທຳ
ນອກຈາກນີ້ ໃນມຸສາວາທະວັກ ປາຈິດຕິຍະກັນ ຍັງມີສິກຂາບົດຫ້າມພິກຂຸໃຫ້ອະນຸປະສຳບັນກ່າວທຳໂດຍບົດ ເພາະພະສັບພັກຄີເຮັດແບບນັ້ນກັບອຸບາສົກ ແລ້ວອຸບາສົກເຫຼົ່ານັ້ນບໍ່ເຄົາລົບ ບໍ່ຢຳເກງ ບໍ່ປະພຶດໃຫ້ຖືກອັດທະຍາໄສໃນໝູ່ພິກຂຸ ສິກຂາບົດເຫຼົ່ານີ້ເປັນຂອງພິກຂຸ ແຕ່ບົດຮຽນເລື່ອງການໃຫ້ກຽດຄວາມຮູ້ ແລະ ການເລືອກບໍລິບົດໃນການສອນ ໃຊ້ໄດ້ກັບທຸກຄົນ
-
1
ຄັນຮົ່ມໃນມື ແລະ ຂໍ້ຍົກເວັ້ນສຳລັບຄົນເຈັບປ່ວຍ ນະ ສັດຕະປານິດສະ ອະຄິລານັດສະ ທຳມັງ ເທເສດສາມີຕິ
ພະສັບພັກຄີສະແດງທຳແກ່ບຸກຄົນຜູ້ກາງຮົ່ມ ພິກຂຸຜູ້ມັກໜ້ອຍຕິຕຽນ ຈຶ່ງຊົງບັນຍັດຫ້າມ ຕໍ່ມາ ພິກຂຸລັງກຽດທີ່ຈະສະແດງທຳແກ່ຄົນເຈັບປ່ວຍທີ່ຖືຄັນຮົ່ມ ຊາວບ້ານຈຶ່ງຕິຕຽນວ່າ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ສະແດງທຳແກ່ຄົນເຈັບປ່ວຍ ພະພຸດທະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ສະແດງທຳແກ່ຄົນເຈັບປ່ວຍທີ່ມີຄັນຮົ່ມໃນມືໄດ້
ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນເມື່ອຕັ້ງຫຼັກການເລື່ອງຄວາມເໝາະສົມໃດໆ ໃຫ້ເຜື່ອຂໍ້ຍົກເວັ້ນສຳລັບຄົນເຈັບປ່ວຍ ຫຼື ຄົນທີ່ລຳບາກສະເໝີ ຢ່າໃຫ້ກົດກາຍເປັນເຫດໃຫ້ປະຖິ້ມຄົນທີ່ຕ້ອງການຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອ
-
2
ໄມ້ພອງ ສາດຕາ ແລະ ອາວຸດ ນະ ສັດຖະປານິດສະ ອະຄິລານັດສະ ທຳມັງ ເທເສດສາມີຕິ
ຊົງບັນຍັດບໍ່ໃຫ້ສະແດງທຳແກ່ຄົນບໍ່ເຈັບປ່ວຍທີ່ຖືໄມ້ພອງ ຖືສາດຕາ ຄືຂອງມີຄົມສຳລັບປະຫານ ຫຼື ຖືອາວຸດ ເຊິ່ງວິພັງອະທິບາຍວ່າ ຄືເຄື່ອງຍິງຢ່າງທະນູ
ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນຖ້າຈະລົມເລື່ອງທີ່ລະອຽດອ່ອນກັບໃຜ ເລືອກເວລາທີ່ອີກຝ່າຍວາງເລື່ອງທີ່ຖືຢູ່ລົງໄດ້ກ່ອນ ບໍ່ວ່າຈະເປັນວຽກໃນມື ຫຼື ອາລົມທີ່ຍັງກຸ່ມຢູ່
-
3
ເກີບ ຍານ ບ່ອນນອນ ແລະ ການຄຸມຫົວ ນະ ໂອຄຸນຖິຕະສີສັດສະ ອະຄິລານັດສະ ທຳມັງ ເທເສດສາມີຕິ
ຊົງບັນຍັດບໍ່ໃຫ້ສະແດງທຳແກ່ຄົນບໍ່ເຈັບປ່ວຍທີ່ໃສ່ເກີບໄມ້ ຫຼື ເກີບ ນັ່ງໄປໃນຍານ ນອນຢູ່ ແມ່ນແຕ່ເທິງພື້ນດິນ ນັ່ງກອດເຂົ່າ ໂພກຜ້າພັນຫົວຈົນບໍ່ເຫັນຜົມ ຫຼື ຄຸມຫົວ ຂໍ້ໂພກຫົວ ແລະ ຄຸມຫົວ ຍົກເວັ້ນກໍລະນີທີ່ໃຫ້ລາວເປີດຫົວກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງສະແດງ
ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນເວລາຟັງຄູ ຫຼື ຜູ້ທີ່ເຮົາຢາກຮຽນນຳ ລອງຈັດທ່າທາງໃຫ້ພ້ອມຮັບ ເຊັ່ນ ຖອດຫູຟັງ ນັ່ງຕົວຊື່ ທ່າທາງຊ່ວຍໃຫ້ໃຈພ້ອມຕາມໄປນຳ
-
4
ຜູ້ສະແດງບໍ່ຫຼຸດຕົວຕ່ຳກວ່າຜູ້ຟັງ ນະ ຖິໂຕ ນິສິນນັດສະ ອະຄິລານັດສະ ທຳມັງ ເທເສດສາມີຕິ
ຊົງບັນຍັດບໍ່ໃຫ້ພິກຂຸນັ່ງເທິງພື້ນ ສະແດງທຳແກ່ຄົນທີ່ນັ່ງເທິງອາສະນະ ນັ່ງເທິງອາສະນະຕ່ຳ ສະແດງທຳແກ່ຄົນທີ່ນັ່ງອາສະນະສູງ ຢືນສະແດງທຳແກ່ຄົນທີ່ນັ່ງ ຍ່າງຂ້າງຫຼັງ ສະແດງທຳແກ່ຄົນທີ່ຍ່າງຂ້າງໜ້າ ແລະ ຍ່າງນອກທາງ ສະແດງທຳແກ່ຄົນທີ່ຍ່າງໃນທາງ ທຸກຂໍ້ຍົກເວັ້ນຜູ້ຟັງທີ່ເຈັບປ່ວຍ
ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນຖ້າຕ້ອງອະທິບາຍເລື່ອງສຳຄັນ ຢ່າແລ່ນຕາມເວົ້າຂະນະອີກຝ່າຍກຳລັງຍ່າງໜີ ຫຼື ເຮັດຢ່າງອື່ນ ຂໍເວລານັ່ງລົມກັນໃຫ້ເປັນເລື່ອງເປັນລາວ
-
5
ເລື່ອງຄົນຈັນທານເທິງຕົ້ນມ່ວງ ອຸໂພ ອັດຖັງ ນະ ຊານັນຕິ ອຸໂພ ທຳມັງ ນະ ປັດສະເລ
ຊາຍຜູ້ລັກຢູ່ເທິງຕົ້ນມ່ວງ ເຫັນພະລາຊານັ່ງເທິງອາສະນະສູງຮຽນມົນ ສ່ວນພາມນັ່ງຕ່ຳສອນມົນ ລາວຄິດວ່າ ພະລາຊາບໍ່ເຄົາລົບທຳ ພາມບໍ່ເຄົາລົບທຳ ແລະ ຕົວລາວທີ່ລັກໝາກມ່ວງຂອງຫຼວງເພາະເຫັນແກ່ຍິງ ກໍບໍ່ເຄົາລົບທຳຄືກັນ ແລ້ວກ່າວຄາຖາວ່າ ທັງສອງບໍ່ຮູ້ອັດ ບໍ່ເຫັນທຳ ພາມຕອບວ່າ ເພາະໄດ້ກິນເຂົ້າສາລີກັບແກງຊີ້ນ ຈຶ່ງບໍ່ປະພຶດໃນທຳ ຊາຍນັ້ນຈຶ່ງກ່າວຕິຕຽນການໄດ້ຊັບ ແລະ ຍົດ ດ້ວຍການລ້ຽງຊີບທີ່ບໍ່ຊອບທຳ ພະພຸດທະເຈົ້າຕັດວ່າ ແມ່ນແຕ່ໃນຄັ້ງນັ້ນ ການທີ່ພາມນັ່ງຕ່ຳສອນຜູ້ນັ່ງສູງ ກໍບໍ່ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງພະອົງ
ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນເມື່ອເຫັນຄວາມຜິດຂອງຄົນອື່ນ ລອງຖາມຕົນເອງແບບຊາຍໃນເລື່ອງນີ້ນຳວ່າ ເຮົາເອງເຮັດຖືກຢູ່ຫຼືບໍ່ ການຍອມຮັບສ່ວນຂອງຕົນເອງ ເຮັດໃຫ້ຄຳເຕືອນມີນ້ຳໜັກຂຶ້ນ
-
6
ບໍ່ໃຫ້ອະນຸປະສຳບັນກ່າວທຳໂດຍບົດ ອະນຸປະສຳປັນນັງ ປະທະໂສ ທຳມັງ ວາເຈຍຍະ
ພະສັບພັກຄີໃຫ້ອຸບາສົກກ່າວທຳໂດຍບົດ ຜົນຄືອຸບາສົກບໍ່ເຄົາລົບ ບໍ່ຢຳເກງ ບໍ່ປະພຶດໃຫ້ຖືກອັດທະຍາໄສໃນໝູ່ພິກຂຸ ຈຶ່ງຊົງບັນຍັດເປັນປາຈິດຕີ ວິພັງອະທິບາຍການກ່າວໂດຍບົດໄວ້ຫຼາຍແບບ ເຊັ່ນ ເລີ່ມພ້ອມກັນ ແລະ ຈົບພ້ອມກັນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມໝາຍຂອງທຳວ່າ ຄືຖ້ອຍຄຳທີ່ເປັນພຸດທະພາສິດ ສາວົກະພາສິດ ອິສິພາສິດ ແລະ ເທວະຕາພາສິດ ຂໍ້ຍົກເວັ້ນມີກໍລະນີສູດ ຫຼື ທ່ອງພ້ອມກັນ ແລະ ກໍລະນີທີ່ຜູ້ນັ້ນກ່າວຄຳພີທີ່ຕົນຄ່ອງແຄ້ວຢູ່ແລ້ວໂດຍຫຼາຍ ຕົວບົດບໍ່ໄດ້ອະທິບາຍວ່າ ເປັນຫຍັງວິທີນີ້ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ອຸບາສົກບໍ່ເຄົາລົບ
ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນເມື່ອສອນໃຜ ໃຫ້ສັງເກດຜົນຕໍ່ຄວາມສຳພັນນຳ ບໍ່ແມ່ນເບິ່ງພຽງແຕ່ວ່າເນື້ອຫາໄປເຖິງຫຼືບໍ່ ຖ້າວິທີສອນເຮັດໃຫ້ຄົນຮຽນເລີ່ມບໍ່ໃຫ້ຄຸນຄ່າກັບສິ່ງທີ່ຮຽນ ກໍຄວນທົບທວນວິທີນັ້ນ
ລອງໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ສິກຂາບົດໝວດນີ້ບໍ່ໄດ້ບອກວ່າ ຄົນທີ່ຖືຄັນຮົ່ມ ຫຼື ໃສ່ເກີບເປັນຄົນບໍ່ດີ ແຕ່ບອກວ່າທຳມະເປັນຂອງມີຄ່າ ຈຶ່ງຄວນສະແດງໃນບັນຍາກາດທີ່ຜູ້ຟັງຕັ້ງໃຈຮັບ ແລະ ຜູ້ສະແດງເອງກໍບໍ່ຫຼຸດຄຸນຄ່າຂອງສິ່ງທີ່ສອນລົງ ຂໍ້ຍົກເວັ້ນສຳລັບຄົນເຈັບປ່ວຍທຸກຂໍ້ ສະແດງວ່າ ຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ທຳບໍ່ໄດ້ຢູ່ເໜືອຄວາມເມດຕາຕໍ່ຄົນທີ່ລຳບາກ
ໃນຊີວິດທຸກມື້ ຄູ ຫົວໜ້າ ຫຼື ພໍ່ແມ່ທີ່ຢາກຖ່າຍທອດສິ່ງສຳຄັນ ອາດຮຽນຮູ້ຈາກຂໍ້ນີ້ວ່າ ເລື່ອງສຳຄັນບໍ່ຄວນເວົ້າຖິ້ມໄວ້ລະຫວ່າງຍ່າງຜ່ານ ຫຼື ຕອນທີ່ອີກຝ່າຍຍັງບໍ່ພ້ອມຟັງ ການລໍຖ້າຈັງຫວະ ແລະ ຈັດບ່ອນທາງໃຫ້ເໝາະສົມ ຄືການໃຫ້ກຽດທັງຜູ້ຟັງ ແລະ ເນື້ອຫາ
ທີ່ມາໃນພະໄຕຣປິດົກ
ຄລິກເພື່ອໄປອ່ານເນື້ອຫາແທ້ໃນໜ້າທີ່ອ້າງເຖິງ
- ມຸສາວາທະວັກ ສິກຂາບົດທີ 4 (ສອນທຳແກ່ອະນຸປະສຳບັນໂດຍບົດ) ພະໄຕຣປິດົກສະບັບຫຼວງ (ພາສາໄທ) · ເຫຼັ້ມ 2 · ໜ້າ 290 ພະສັບພັກຄີໃຫ້ອຸບາສົກກ່າວທຳໂດຍບົດ ຈົນອຸບາສົກບໍ່ເຄົາລົບພິກຂຸ
- ເສຂິຍະກັນ ວັກທີ 6 ສຸລຸສຸລຸວັກ ພະໄຕຣປິດົກສະບັບຫຼວງ (ພາສາໄທ) · ເຫຼັ້ມ 2 · ໜ້າ 692 ບໍ່ສະແດງທຳແກ່ຜູ້ຖືຄັນຮົ່ມ ໄມ້ພອງ ສາດຕາ ຫຼື ອາວຸດ ແລະ ການອະນຸຍາດສຳລັບຄົນເຈັບປ່ວຍ
- ເສຂິຍະກັນ ວັກທີ 7 ປາທຸກາວັກ ພະໄຕຣປິດົກສະບັບຫຼວງ (ພາສາໄທ) · ເຫຼັ້ມ 2 · ໜ້າ 702 ບໍ່ສະແດງທຳແກ່ຜູ້ໃສ່ເກີບ ນັ່ງໃນຍານ ຫຼື ຢູ່ສູງກວ່າ ແລະ ເລື່ອງຄົນຈັນທານກັບພາມຜູ້ສອນມົນ
ຫຼັກທຳອື່ນທີ່ໜ້າສົນໃຈ
ເພສັດຫ້າຢ່າງເກັບໄດ້ບໍ່ເກີນເຈັດວັນ: ເມື່ອຢາຂອງພິກຂຸເຈັບໄຂ້ກາຍເປັນຄັງສະສົມ
ສັດຕາຫະປະລະມັງ ສັນນິທິກາລະກັງ ປະລິພຸນຊິຕັບພານິຊາວບ້ານເຫຼື້ອມໃສພະປິລິນທະວັດສະຈຶ່ງນຳເນີຍໃສ ເນີຍຂຸ້ນ ນ້ຳມັນ ນ້ຳເຜິ້ງ ແລະ ນ້ຳອ້ອຍມາຖວາຍບໍ່ຂາດ ລູກສິດຂອງທ່ານເກັບໃ…
ປຸນນິຍະສູດ: ຜູ້ຟັງແບບໃດເຮັດໃຫ້ຜູ້ສອນຢາກສອນ
ຕະຖາຄະຕັງ ທຳມະເທສະນາ ປະຕິພາຕິພະປຸນນິຍະທູນຖາມວ່າເປັນຫຍັງບາງເທື່ອພະພຸດທະເຈົ້າຊົງສະແດງທຳໄດ້ແຈ່ມແຈ້ງ ບາງເທື່ອບໍ່ ພະອົງຕັດວ່າຂຶ້ນຢູ່ກັບຜູ້ຟັງ 10…
ທະສຸດຕະລະສູດ: ທຳມະໝວດໜຶ່ງເຖິງສາມ ຈັດເປັນສິບໜ້າທີ່
ທະສຸດຕະລັງ ປະວັກຂາມິພະສາລີບຸດຈັດທຳມະເປັນໝວດລະໜຶ່ງ ສອງ ສາມ ແຕ່ລະໝວດມີສິບໜ້າທີ່ ເຊັ່ນ ທຳມະທີ່ມີອຸປະການຫຼາຍ ທຳມະທີ່ຄວນຈະເລີນ ຄວນລະ ແລ…