วิธีเลิกเหล้า-บุหรี่ด้วยศีล ๕
ใช้ศีลข้อ ๕ เป็นหลักใจในการเลิกเหล้าและบุหรี่ เริ่มจากตั้งใจงดเป็นช่วงเวลา รับมือความอยากด้วยสติ ปรับสิ่งแวดล้อม และหาแรงหนุนอย่างปลอดภัย
-
๑
เข้าใจศีลข้อ ๕ และเหตุผลของมัน
ศีลข้อ ๕ คือ "สุราเมระยะมัชชะปะมาทัฏฐานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ" ข้าพเจ้าขอรับข้อฝึก คือการงดเว้นจากน้ำเมาอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท เพราะน้ำเมาทำให้ขาดสติจนผิดศีลข้ออื่นได้ง่าย หน้าหลักธรรม "อบายมุข ๖" อธิบายโทษของการดื่ม เช่น เสียทรัพย์ ก่อการทะเลาะ เกิดโรค บุหรี่ไม่ได้อยู่ในศีลข้อนี้โดยตรง แต่หลักไม่ทำร้ายตนและคนรอบข้างก็ใช้ได้เช่นกัน
-
๒
เริ่มจากตั้งใจงดเป็นช่วงเวลา
เป้าหมาย "เลิกตลอดชีวิต" อาจดูไกลเกินไป ให้เริ่มจากตั้งใจงดเป็นช่วง เช่น ๗ วัน ทุกวันพระ หรืองดเหล้าเข้าพรรษา ๓ เดือน ซึ่งเป็นประเพณีที่คนไทยทำกันมาก ตั้งใจต่อหน้าพระพุทธรูปหรือขอรับศีลจากพระ พูดออกเสียงให้ชัด แล้วบอกคนในบ้านให้รู้ ดูวันพระและวันเข้าพรรษาได้จากปฏิทินบนเว็บไซต์
-
๓
ปรึกษาแพทย์เพื่อความปลอดภัย
ผู้ที่ดื่มหนักหรือดื่มทุกวันมานาน ไม่ควรหยุดดื่มทันทีด้วยตัวเอง เพราะอาการถอนเหล้าอาจอันตราย เช่น มือสั่น สับสน ชัก ควรเลิกภายใต้คำแนะนำของแพทย์ ส่วนผู้สูบบุหรี่ก็ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเรื่องตัวช่วยเลิกได้ ขอคำปรึกษาได้ที่สายด่วนเลิกเหล้า 1413 และสายด่วนเลิกบุหรี่ 1600 (ในประเทศไทย) — หากอยู่ต่างประเทศ ให้ติดต่อสายด่วนหรือบริการฉุกเฉินในพื้นที่
-
๔
รับมือความอยากด้วยสติ
ความอยากมาเป็นระลอก ขึ้นสูงสุดแล้วก็ลดลงภายในไม่กี่นาที เมื่อความอยากเกิด ให้รู้ว่า "อยาก" สังเกตความรู้สึกในกายและลมหายใจโดยไม่ต่อสู้และไม่ทำตาม บอกตัวเองว่าขอรอ ๑๐ นาทีก่อน ระหว่างนั้นดื่มน้ำ เดิน หรือทำอย่างอื่น ถ้าพลาดไปบ้าง ไม่ต้องเกลียดตัวเอง ให้ตั้งใจใหม่ทันที
-
๕
เปลี่ยนสิ่งแวดล้อมและกิจวัตร
เอาเหล้า บุหรี่ ไฟแช็ก ออกจากบ้านและที่ทำงาน รู้จักสถานการณ์ที่กระตุ้นความอยาก เช่น วงเหล้าหลังเลิกงาน หรือบุหรี่หลังกาแฟ แล้วเปลี่ยนกิจวัตรช่วงนั้น บอกเพื่อนตรง ๆ ว่ากำลังงดอยู่ และใช้เวลากับเพื่อนที่สนับสนุน การคบคนชั่วเป็นมิตรเป็นหนึ่งในอบายมุข ลองหากิจกรรมใหม่ เช่น ออกกำลังกาย ไปวัด หรือทำงานอาสา
-
๖
หาแรงหนุนจากครอบครัวและวัด
ขอให้คนในครอบครัวช่วยให้กำลังใจมากกว่าตำหนิ และชื่นชมทุกวันที่ทำได้ หลายวัดมีพิธีรับศีลหรือให้พระช่วยรับคำปฏิญาณงดเหล้า บางวัดมีกิจกรรมปฏิบัติธรรมที่ช่วยให้ใจมีที่พึ่ง ลองสอบถามวัดใกล้บ้าน รูปแบบอาจต่างกันไปในแต่ละวัด การสวดมนต์และนั่งสมาธิสั้น ๆ ทุกวันก็ช่วยให้ใจมั่นคงขึ้น
-
๗
นับวันด้วยชมรมเลิกอบายมุขบนเว็บไซต์
เว็บไซต์นี้มี "ชมรมเลิกอบายมุข" ซึ่งมีโปรแกรมเลิกเหล้าและเลิกบุหรี่ เมื่อสมัครแล้วจะช่วยนับวันที่ผ่านไปด้วยดี และให้เหรียญเมื่อถึงหมุดหมาย เช่น ๕ วัน ๑๐ วัน ๓๐ วัน จนถึง ๓๖๕ วัน ข้อมูลนี้เห็นได้เฉพาะตัวคุณ ถ้าพลาดก็เริ่มนับใหม่ได้ โดยไม่ต้องรู้สึกผิดต่อใคร
-
๘
ให้กำลังใจตัวเองและทบทวนผลดี
จดผลดีที่เกิดขึ้น เช่น เงินที่เก็บได้ นอนหลับดีขึ้น สุขภาพดีขึ้น ครอบครัวมีความสุขมากขึ้น อาจนำเงินที่ประหยัดได้ไปทำบุญหรือใช้กับครอบครัว และยินดีกับความดีของตัวเองทุกวัน ทุกวันที่รักษาศีลได้คือความดีที่เกิดขึ้นจริง แม้เคยพลาดมาก่อนก็ตาม