[๑๗๐๑] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ส่วนสมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่า หนึ่งย่อมรู้ตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา สมณะ หรือพราหมณ์พวกนั้น นับว่าเป็นสมณะในพวกสมณะ และนับว่าเป็นพราหมณ์ ในพวกพราหมณ์ และท่านเหล่านั้นกระทำให้แจ้งแล้วซึ่งประโยชน์แห่งความ เป็นสมณะ และประโยชน์แห่งความเป็นพราหมณ์ ด้วยปัญญาอันยิ่งเอง ใน ปัจจุบัน เข้าถึงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดา ครั้นได้ตรัสไวยากรณ- ภาษิตนี้จบลงแล้ว จึงได้ตรัสคาถาประพันธ์ต่อไปอีกว่า

[๑๗๐๒] ชนเหล่าใดย่อมไม่รู้ชัดซึ่งทุกข์ เหตุ

เกิดแห่งทุกข์ ความดับทุกข์ โดยประการ

ทั้งปวงไม่มีเหลือ และไม่รู้ชัดซึ่งทางให้

ถึงความสงบทุกข์ ชนเหล่านั้นเสื่อมแล้ว

จากเจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติ ไม่ควร

เพื่อกระทำที่สุดทุกข์ เข้าถึงชาติและชรา

โดยแท้.

ส่วนชนเหล่าใด ย่อมรู้ชัดซึ่งทุกข์

เหตุเกิดแห่งทุกข์ ความดับทุกข์ โดย

ประการทั้งปวงไม่มีเหลือ และรู้ชัดซึ่งทาง

ให้ถึงความสงบทุกข์ เหล่านั้นถึงพร้อม

แล้วด้วยเจโตวิมุตติ และปัญญาวิมุตติ

ควรเพื่อกระทำที่สุดทุกข์ ไม่เข้าถึงชาติ

และชรา.

จบทุติยวัชชีสูตรที่ ๒