Middle Discourses: The Final Fifty

由 AI 根据整卷内容摘要（共 47 个主题）——点击即可跳到该主题开始的位置。

1. 页 1–19 เทวทหสูตร โต้วาทะกับนิครนถ์เรื่องกรรมเก่าเป็นเหตุแห่งสุขทุกข์ อุปมาลูกศรอาบยาพิษ แสดงฌาน 4 และวิชชา 3 ว่าความเพียรมีผลจริง
2. 页 20–30 ปัญจัตตยสูตร ทรงวิเคราะห์ทิฏฐิของสมณพราหมณ์ที่กำหนดขันธ์ส่วนอดีต-อนาคตว่าล้วนเป็นอุปาทานที่ยังถูกปัจจัยปรุงแต่ง
3. 页 31–36 กินติสูตร ทรงสอนวิธีจัดการเมื่อภิกษุมีความเห็นต่างกันในโพธิปักขิยธรรม 37 และวิธีตักเตือนภิกษุผู้ต้องอาบัติ
4. 页 37–46 สามคามสูตร หลังนิครนถ์นาฏบุตรตายและศิษย์แตกแยก ทรงแสดงมูลเหตุแห่งวิวาท 6 อธิกรณ์ 4 อธิกรณสมถะ 7 และสาราณียธรรม 6
5. 页 47–56 สุนักขัตตสูตร อุปมาลูกศรอาบยาพิษกับตัณหาและอวิชชา อธิบายกามคุณ 5 และสมาบัติต่างๆ ที่ยังไม่ใช่จุดหมายสูงสุด
6. 页 57–61 อาเนญชสัปปายสูตร ปฏิปทาสู่อาเนญชสมาบัติ อากิญจัญญายตนะ เนวสัญญานาสัญญายตนะ และความต่างของอุเบกขาที่ยึดมั่นกับไม่ยึดมั่น
7. 页 62–67 คณกโมคคัลลานสูตร ลำดับการฝึกภิกษุแบบขั้นบันได เปรียบเหมือนการชี้ทางไปเมืองราชคฤห์ที่บางคนเดินถูกบางคนเดินผิด
8. 页 68–76 โคปกโมคคัลลานสูตร หลังพุทธปรินิพพานไม่นาน พระอานนท์อธิบายว่าไม่มีผู้สืบทอดแทนพระพุทธเจ้า แต่ธรรมวินัยเป็นที่พึ่งแทน
9. 页 77–84 มหาปุณณมสูตร อธิบายอุปาทานขันธ์ 5 อย่างละเอียดเป็นระบบ ภิกษุ 60 รูปบรรลุอรหัตผลขณะฟังธรรม
10. 页 85–90 จูฬปุณณมสูตร จบเทวทหวรรค คุณลักษณะของอสัตบุรุษและสัตบุรุษ พร้อมผลกรรมที่นำไปสู่คติต่างกัน
11. 页 91–95 อนุปทสูตร เริ่มอนุปทวรรค ทรงสรรเสริญพระสารีบุตรว่าเห็นแจ้งธรรมตามลำดับบทในฌานและอรูปสมาบัติทุกขั้นอย่างละเอียด
12. 页 96–104 ฉวิโสธนสูตร วิธีตรวจสอบคำพยากรณ์อรหัตผลของภิกษุผ่านโวหาร 4 อุปาทานขันธ์ 5 และธาตุ 6
13. 页 105–113 สัปปุริสสูตร ความต่างระหว่างธรรมของสัตบุรุษกับอสัตบุรุษ แม้ได้ฌานสมาบัติสูงสุดก็ไม่ควรยกตนข่มผู้อื่น
14. 页 114–132 เสวิตัพพาเสวิตัพพสูตร พระสารีบุตรขยายความสิ่งที่ควรและไม่ควรเสพ ครอบคลุมกายกรรม วจีกรรม มโนกรรม อายตนะ และปัจจัย 4
15. 页 133–140 พหุธาตุกสูตร ความฉลาดในธาตุ 18 ธาตุ 6 หลายชุด ปฏิจจสมุปบาท และฐานะ-อฐานะ 28 ข้อ
16. 页 141–144 อิสิคิลิสูตร ตำนานพระปัจเจกพุทธ 500 องค์ที่เคยอาศัยภูเขาอิสิคิลิ ที่มาของชื่อภูเขา
17. 页 145–151 มหาจัตตารีสกสูตร สัมมาสมาธิของพระอริยะ แสดงอริยมรรคมีองค์ 8 แบบโลกิยะ (สาสวะ) และโลกุตระ (อนาสวะ)
18. 页 152–160 อานาปานสติสูตร อานาปานสติ 16 ขั้น และความเชื่อมโยงที่ทำให้สติปัฏฐาน 4 โพชฌงค์ 7 และวิชชาวิมุตติบริบูรณ์
19. 页 161–171 กายคตาสติสูตร วิธีเจริญกายคตาสติหลายแบบ (อานาปานสติ ปฏิกูลมนสิการ นวสีวถิกา ฌาน 4) พร้อมอานิสงส์ 10 ประการ
20. 页 172–179 สังขารูปปัตติสูตร จบอนุปทวรรค เหตุสำเร็จความปรารถนาไปเกิดเป็นสหายเทวดาและพรหมชั้นต่างๆ ด้วยศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา
21. 页 180–184 จูฬสุญญตสูตร เริ่มสุญญตวรรค การเจริญความว่าง (สุญญตา) เป็นลำดับขั้นจากสัญญาว่าป่าจนถึงอนิมิตตเจโตสมาธิและความหลุดพ้น
22. 页 185–193 มหาสุญญตสูตร โทษของการคลุกคลีเป็นหมู่คณะ วิธีดำรงจิตให้สงบด้วยฌาน และอุปัททวะ 3 ของอาจารย์ ศิษย์ และผู้ประพฤติพรหมจรรย์
23. 页 194–204 อัจฉริยัพภูตธัมมสูตร และพักกุลัตเถรัจฉริยัพภูตสูตร ธรรมอัศจรรย์ 20 ข้อของการประสูติพระโพธิสัตว์ และธรรมอัศจรรย์ของพระพักกุละผู้ไม่เคยเจ็บป่วยตลอด 80 พรรษา
24. 页 205–213 ทันตภูมิสูตร อุปมาการฝึกช้างป่าโดยควาญช้างเทียบกับกระบวนการฝึกภิกษุด้วยสติปัฏฐาน 4 จนถึงฌาน 4 และวิชชา 3
25. 页 214–221 ภูมิชสูตร ความสำเร็จของพรหมจรรย์ขึ้นอยู่กับมรรคมีองค์ 8 ถูกหรือผิด ไม่ใช่ความหวังหรือไม่หวัง พร้อมอุปมา 4 ข้อ
26. 页 222–228 อนุรุทธสูตร ความต่างระหว่างเจโตวิมุติหาประมาณมิได้กับเจโตวิมุติมหัคคตะ และภพเทวดา 4 ระดับตามรัศมี
27. 页 229–239 อุปักกิเลสสูตร ทรงห้ามภิกษุทะเลาะวิวาทที่โกสัมพี แล้วแสดงอุปกิเลส 11 ประการที่ทำให้แสงสว่างและการเห็นรูปหายไปจากสมาธิ
28. 页 240–254 พาลบัณฑิตสูตร ภูมิของคนพาลและบัณฑิต การลงโทษในนรก อุปมาเต่าตาบอดกับทุ่นมีบ่วง และแก้ว 7 ประการของพระเจ้าจักรพรรดิ
29. 页 255–264 เทวทูตสูตร จบสุญญตวรรค เทวทูต 5 (เด็กเกิด คนแก่ คนเจ็บ นักโทษ ซากศพ) และการลงโทษในนรกอย่างละเอียด
30. 页 265–286 ภัทเทกรัตตสูตร 4 สูตร เริ่มวิภังควรรค ไม่คำนึงถึงอดีต ไม่มุ่งหวังอนาคต เห็นแจ้งธรรมในปัจจุบัน แสดงโดยพระพุทธเจ้า พระอานนท์ พระมหากัจจานะ และจันทนเทวบุตร
31. 页 287–292 จูฬกัมมวิภังคสูตร หลักกรรม 14 คู่ปฏิปทาที่อธิบายความแตกต่างของมนุษย์ (อายุ โรค ผิวพรรณ ศักดา โภคะ สกุล ปัญญา)
32. 页 293–300 มหากัมมวิภังคสูตร ความซับซ้อนของกฎแห่งกรรมที่ให้ผลข้ามชาติ แม้สมณพราหมณ์ผู้มีทิพยจักษุก็ยังสรุปเหมารวมผิดพลาดได้
33. 页 301–309 สฬายตนวิภังคสูตร (137) จำแนกอายตนะ 6 คู่ หมวดวิญญาณ ผัสสะ และทางดำเนินของสัตว์ 36
34. 页 310–318 อุทเทสวิภังคสูตร พระมหากัจจานะขยายความอุเทศย่อของพระพุทธเจ้าเรื่องความรู้สึกฟุ้งซ่านและจิตตั้งมั่น
35. 页 319–326 อรณวิภังคสูตร มัชฌิมาปฏิปทาไม่เอียงสุดโต่ง พร้อมหลักปฏิบัติ 6 ข้อเรื่องคำพูดและการตัดสินความสุข
36. 页 327–336 ธาตุวิภังคสูตร เรื่องปุกกุสาติ กุลบุตรบวชอุทิศพระพุทธเจ้าโดยไม่เคยเห็นพระองค์ ทรงแสดงธาตุ 6 และวิญญาณอันบริสุทธิ์
37. 页 337–341 สัจจวิภังคสูตร พระสารีบุตรแสดงอริยสัจ 4 อย่างละเอียดครบถ้วน หลังทรงแนะนำให้คบพระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะ
38. 页 342–347 ทักขิณาวิภังคสูตร จบวิภังควรรค ทักษิณาปาฏิปุคคลิก 14 ประการ และความบริสุทธิ์แห่งทักษิณา 4 อย่างตามคุณธรรมของทายก-ปฏิคาหก
39. 页 348–355 อนาถปิณฑิโกวาทสูตร เริ่มสฬายตนวรรค อนาถบิณฑิกเศรษฐีป่วยหนัก พระสารีบุตรแสดงโอวาทไม่ยึดมั่นอายตนะ ท่านถึงแก่กรรมไปเกิดเป็นเทพบุตร
40. 页 356–360 ฉันโนวาทสูตร พระฉันนะป่วยหนักฆ่าตัวตาย พระพุทธเจ้าตรัสว่าไม่ควรถูกตำหนิเพราะไม่ได้ยึดมั่นถือมั่นกายอื่น
41. 页 361–364 ปุณโณวาทสูตร พระปุณณะทูลขอโอวาทก่อนไปโปรดชาวสุนาปรันตะ แสดงความอดทนต่อการถูกทำร้ายทุกระดับ
42. 页 365–380 นันทโกวาทสูตร พระนันทกะสอนภิกษุณี 500 รูปสองวันติดกัน รูปสุดท้ายในบรรดา 500 รูปบรรลุโสดาบัน
43. 页 381–385 จูฬราหุโลวาทสูตร (147) พระพุทธเจ้าทรงเห็นว่าราหุลมีธรรมบ่มวิมุตติแก่กล้าแล้ว จึงสอนอนิจจัง ทุกข์ อนัตตา จนราหุลบรรลุอรหัตผล
44. 页 386–393 ฉฉักกสูตร ธรรมหมวดหก 6 หมวด (อายตนะภายใน-นอก วิญญาณ ผัสสะ เวทนา ตัณหา) ภิกษุ 60 รูปบรรลุอรหัตผลขณะฟังธรรม
45. 页 394–398 สฬายตนวิภังคสูตร (149) ธรรมที่ควรกำหนดรู้ (อุปาทานขันธ์) ควรละ (อวิชชา ภวตัณหา) ควรเจริญ (สมถะวิปัสสนา) และควรทำให้แจ้ง (วิชชาวิมุตติ)
46. 页 399–407 นครวินเทยยสูตร และปิณฑปาตปาริสุทธิสูตร สมณพราหมณ์ที่ควรบูชาคือผู้ปราศจากราคะโทสะโมหะในอายตนะ และเกณฑ์การชำระบิณฑบาตให้บริสุทธิ์ผ่านโพธิปักขิยธรรม 37
47. 页 408–413 อินทริยภาวนาสูตร จบเล่ม ทรงหักล้างว่าการเจริญอินทรีย์คือไม่เห็นไม่ได้ยิน แล้วแสดงการเจริญอินทรีย์ 3 ระดับที่แท้จริงในพระอริยวินัย จบสฬายตนวรรคและจบเล่ม