มหาวิภังค์ ภาค ๒

ສະຫຼຸບໂດຍ AI ຈາກເນື້ອຫາທັງເຫຼັ້ມ (108 ຫົວຂໍ້) — ຄລິກເພື່ອໄປຫາໜ້າເລີ່ມຕົ້ນຂອງຫົວຂໍ້ນັ້ນ

1. ໜ້າ 1–7 จีวรวรรค สิกขาบทที่ ๑ (อติเรกจีวร) ห้ามเก็บจีวรส่วนเกินไว้เกิน ๑๐ วัน — เรื่องพระฉัพพัคคีย์ทรงจีวรเกินหนึ่งสำรับ และพระอานนท์ขอเก็บจีวรรอถวายพระสารีบุตร
2. ໜ້າ 8–16 จีวรวรรค สิกขาบทที่ ๒ (อยู่ปราศจากไตรจีวร) ห้ามอยู่ปราศจากไตรจีวรแม้คืนเดียว — เรื่องภิกษุฝากผ้าสังฆาฏิจนขึ้นรา และภิกษุอาพาธที่โกสัมพี
3. ໜ້າ 17–23 จีวรวรรค สิกขาบทที่ ๓ (อกาลจีวร) ห้ามเก็บผ้าที่เกิดนอกกาลเกิน ๑ เดือนหากยังหวังผ้าเพิ่ม — เรื่องภิกษุจุ่มน้ำตากผ้าถ่วงเวลา
4. ໜ້າ 24–31 จีวรวรรค สิกขาบทที่ ๔ (ใช้ภิกษุณีซัก/ย้อม/ทุบจีวรเก่า) เรื่องพระอุทายีกับภิกษุณีคู่รักเก่า มีฉากอสุจิเคลื่อนและภิกษุณีตั้งครรภ์ นำไปสู่บัญญัติห้ามใช้ภิกษุณีมิใช่ญาติซักจีวร
5. ໜ້າ 32–38 จีวรวรรค สิกขาบทที่ ๕ (รับจีวรจากมือภิกษุณี) เรื่องภิกษุณีอุปปลวัณณาถูกโจรในป่าให้เนื้อ แล้วพระอุทายีหลอกแลกผ้าอันตรวาสก
6. ໜ້າ 39–45 จีวรวรรค สิกขาบทที่ ๖ (ขอจีวรต่อคฤหัสถ์ผู้มิใช่ญาติ) เรื่องพระอุปนันทศากยบุตรบีบเศรษฐีบุตรจนถวายผ้าที่สวมอยู่ และภิกษุถูกโจรชิงจีวรจนต้องเปลือยกาย
7. ໜ້າ 46–50 จีวรวรรค สิกขาบทที่ ๗ (รับจีวรเกินกำหนดจากผู้ปวารณา) เรื่องพระฉัพพัคคีย์ขอจีวรแทนภิกษุที่ถูกชิงจนได้มามากมาย ชาวบ้านครหาว่าจะเปิดร้านขายผ้า
8. ໜ້າ 51–56 จีวรวรรค สิกขาบทที่ ๘ (อุททิสสิกขาบท) เรื่องพระอุปนันทศากยบุตรเข้าไปกำหนดชนิดจีวรจากทรัพย์ที่เจ้าเรือนตั้งใจถวายเฉพาะผู้อื่น
9. ໜ້າ 57–62 จีวรวรรค สิกขาบทที่ ๙ (อุภินนอุททิสสิกขาบท) เรื่องเดียวกับสิกขาบทก่อนแต่ขยายเป็นกรณีเจ้าของทรัพย์สองราย
10. ໜ້າ 63–69 จีวรวรรค สิกขาบทที่ ๑๐ (ทูตสิกขาบท) เรื่องพระอุปนันทศากยบุตรคาดคั้นไวยาวัจกรของมหาอำมาตย์จนถูกปรับเงิน ๕๐ กหาปณะ จบวรรคที่ ๑ (จีวรวรรค)
11. ໜ້າ 70–74 โกสิยวรรค สิกขาบทที่ ๑ (สันถัตเจือไหม) เรื่องพระฉัพพัคคีย์ขอตัวไหมจากช่างไหมทำให้สัตว์ตายจำนวนมาก
12. ໜ້າ 75–78 โกสิยวรรค สิกขาบทที่ ๒ (สันถัตขนเจียมดำล้วน) พระฉัพพัคคีย์ทำสันถัตขนเจียมดำล้วนเหมือนคฤหัสถ์ผู้บริโภคกาม
13. ໜ້າ 79–82 โกสิยวรรค สิกขาบทที่ ๓ (สัดส่วนขนเจียม) พระฉัพพัคคีย์หลบเลี่ยงกฎเดิมโดยแอบปนขนขาวเพียงนิดเดียว
14. ໜ້າ 83–88 โกสิยวรรค สิกขาบทที่ ๔ (สันถัตใหม่ก่อนครบ ๖ ปี) ภิกษุทำสันถัตใหม่ทุกปีจนชาวบ้านตำหนิ พร้อมอนุบัญญัติผ่อนปรนสำหรับภิกษุอาพาธ
15. ໜ້າ 89–94 โกสิยวรรค สิกขาบทที่ ๕ (เศษสันถัตเก่าปน) เรื่องพระอุปเสนวังคันตบุตรเข้าเฝ้าขณะพระพุทธเจ้าทรงหลีกเร้น และโต้แย้งกติกาสงฆ์ด้วยหลักการที่พระพุทธเจ้าทรงเห็นชอบ
16. ໜ້າ 95–99 โกสิยวรรค สิกขาบทที่ ๖ (ถือขนเจียมเดินทางไกล) ภิกษุถือขนเจียมห่อผ้าเดินทาง ถูกชาวบ้านแซวจนอายและโยนขนเจียมทิ้ง
17. ໜ້າ 100–107 โกสิยวรรค สิกขาบทที่ ๗ (ใช้ภิกษุณีซัก/ย้อม/สางขนเจียม) พระฉัพพัคคีย์ใช้ภิกษุณีจนละเลยการศึกษา พระมหาปชาบดีโคตมีเถรีทูลฟ้อง
18. ໜ້າ 108–112 โกสิยวรรค สิกขาบทที่ ๘ (รูปิยอุคคหสิกขาบท) เรื่องพระอุปนันทศากยบุตรรับเงินทอง (รูปิยะ) อย่างเปิดเผย
19. ໜ້າ 113–117 โกสิยวรรค สิกขาบทที่ ๙ (รูปิยสังโวหารสิกขาบท) พระฉัพพัคคีย์ซื้อขายด้วยรูปิยะหลายรูปแบบ
20. ໜ້າ 118–123 โกสิยวรรค สิกขาบทที่ ๑๐ (กยวิกยสิกขาบท) เรื่องพระอุปนันทศากยบุตรหลอกแลกผ้าสังฆาฏิเก่ากับปริพาชกแล้วไม่ยอมคืน จบวรรคที่ ๒ (โกสิยวรรค)
21. ໜ້າ 124–129 ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๑ (อติเรกบาตร) พระฉัพพัคคีย์สั่งสมบาตรจำนวนมาก และพระอานนท์ขอครองบาตรเกิน ๑๐ วันรอถวายพระสารีบุตร
22. ໜ້າ 130–143 ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๒ (ขอบาตรใหม่) ภิกษุขอบาตรจากนายช่างหม้อจนครอบครัวเดือดร้อน มีตารางจำแนกรอยแผลบาตรอย่างละเอียด
23. ໜ້າ 144–147 ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๓ (เก็บเภสัชห้าเกิน ๗ วัน) เรื่องพระปิลินทวัจฉเถระ ปาฏิหาริย์หมวกฟางและปราสาทพระเจ้าพิมพิสารกลายเป็นทอง
24. ໜ້າ 148–151 พระบัญญัติและวิภังค์เภสัชห้า รายละเอียดเนยใส เนยข้น น้ำมัน น้ำผึ้ง น้ำอ้อย และวิธีเสียสละ
25. ໜ້າ 152–156 ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๔ (ผ้าอาบน้ำฝน) พระฉัพพัคคีย์แย่งผ้าอาบน้ำฝนก่อนเวลาจนต้องเปลือยกายอาบน้ำเมื่อผ้าเก่า
26. ໜ້າ 157–161 ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๕ (ให้จีวรแล้วชิงคืน) พระอุปนันทศากยบุตรให้จีวรแก่ภิกษุแล้วภายหลังโกรธน้อยใจชิงคืน
27. ໜ້າ 162–166 ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๖ (ขอด้ายเองให้ช่างทอ) พระฉัพพัคคีย์ขอด้ายเองให้ช่างหูกทอจีวร
28. ໜ້າ 167–172 ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๗ (กำหนดคุณภาพจีวรกับช่างหูกคนอื่น) พระอุปนันทศากยบุตรสั่งช่างหูกทำจีวรเกินด้ายที่มี ภรรยาช่างต้องเพิ่มด้ายและสามีด่าว่าเมื่อรู้ความจริง
29. ໜ້າ 173–178 ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๘ (อัจเจกจีวร) มหาอำมาตย์จะไปทัพส่งทูตถวายผ้าจำนำพรรษาเร่งด่วน
30. ໜ້າ 179–184 ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๙ (เสนาสนะป่ามีภัย) โจรปล้นภิกษุในเสนาสนะป่า นำไปสู่การผ่อนปรนเรื่องเก็บจีวรไว้ในบ้านเกิน ๖ คืน
31. ໜ້າ 185–190 ปัตตวรรค สิกขาบทที่ ๑๐ (น้อมลาภสงฆ์มาเป็นของตน) พระฉัพพัคคีย์แค่นไค้ชาวบ้านจนต้องยกจีวรที่เตรียมถวายสงฆ์ให้ตน จบนิสสัคคิยกัณฑ์ (๓๐ สิกขาบท)
32. ໜ້າ 191–203 มุสาวาทวรรค สิกขาบทที่ ๑ (มุสาวาท) เรื่องพระหัตถกะศากยบุตรพูดจาสับปรับกับเดียรถีย์ นำไปสู่บัญญัติห้ามพูดเท็จ
33. ໜ້າ 204–206 มุสาวาทวรรค สิกขาบทที่ ๒ (โอมสวาท) — ปฐมเหตุ พระฉัพพัคคีย์ด่าภิกษุด้วยคำเสียดแทง มีนิทานแทรกเรื่อง "โคนันทิวิสาล" สอนใจเรื่องคำพูด
34. ໜ້າ 206–274 บทภาชนีย์โอมสวาท/ทุพภาสิต — จำแนกคำด่าอย่างละเอียด ไล่กรณีด่าตรง/ด่าเปรย/ล้อเล่น ครบทุกหมวด (ชาติ ชื่อ โคตร การงาน ฯลฯ) เนื้อหาซ้ำแบบแผนสูงมาก
35. ໜ້າ 275–289 มุสาวาทวรรค สิกขาบทที่ ๓ (เปสุญญสิกขาบท — ส่อเสียด) พระฉัพพัคคีย์พูดยุแหย่ให้ภิกษุแตกร้าวกัน
36. ໜ້າ 290–292 มุสาวาทวรรค สิกขาบทที่ ๔ (สอนธรรมแก่อนุปสัมบันโดยบท) พระฉัพพัคคีย์ให้อุบาสกท่องธรรมตามบทจนขาดความเคารพยำเกรง
37. ໜ້າ 293–295 มุสาวาทวรรค สิกขาบทที่ ๕ (นอนร่วมกับอนุปสัมบัน) เรื่องภิกษุนวกะกับสามเณรราหุลนอนร่วมกันเกิน ๓ คืน
38. ໜ້າ 296–299 มุสาวาทวรรค สิกขาบทที่ ๖ (นอนร่วมกับมาตุคาม) พระอนุรุทธเถระถูกหญิงสาวยั่วยวนขณะพักแรมด้วยกัน แต่ท่านสำรวมอินทรีย์ไม่หวั่นไหว
39. ໜ້າ 300–304 มุสาวาทวรรค สิกขาบทที่ ๗ (แสดงธรรมแก่มาตุคาม) พระอุทายีแสดงธรรมกระซิบข้างหูแม่ผัวและลูกสะใภ้จนสองคนหวาดระแวงกันเอง
40. ໜ້າ 305–340 มุสาวาทวรรค สิกขาบทที่ ๘ (อวดอุตตริมนุสสธรรม) ภิกษุฝั่งแม่น้ำวัคคุมุทาโกหกอวดคุณวิเศษกันเองเพื่อแลกบิณฑบาตยามข้าวยากหมากแพง บทภาชนีย์ไล่เรียงฌาน/วิโมกข์/สมาบัติซ้ำแบบแผนยาวที่สุดในหมวดนี้
41. ໜ້າ 341–346 มุสาวาทวรรค สิกขาบทที่ ๙-๑๐ (บอกอาบัติชั่วหยาบ, ขุดดิน) พระอุปนันทะให้พระฉัพพัคคีย์เล่าอาบัติสังฆาทิเสสของตนแก่อุบาสก และภิกษุชาวอาฬวีขุดดินทำนวกรรม จบวรรคที่ ๑ (มุสาวาทวรรค)
42. ໜ້າ 347–349 ภูตคามวรรค สิกขาบทที่ ๑ (พรากภูตคาม) ภิกษุชาวอาฬวีตัดต้นไม้ เทวดาประจำต้นไม้ผู้ถูกฟันแขนเกือบผูกใจฆ่าภิกษุแต่ยับยั้งใจไปเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าแทน
43. ໜ້າ 350–354 ภูตคามวรรค สิกขาบทที่ ๒ (อัญญวาทกสิกขาบท) พระฉันนะกล่าวคำอื่นกลบเกลื่อนความผิดเมื่อถูกสงฆ์ไต่สวน
44. ໜ້າ 355–358 ภูตคามวรรค สิกขาบทที่ ๓ (อุชฌาปนกสิกขาบท) พระเมตติยะและพระภุมมชกะยุยงให้ภิกษุอื่นโพนทะนาพระทัพพมัลลบุตร
45. ໜ້າ 359–362 ภูตคามวรรค สิกขาบทที่ ๔ (ไม่เก็บเสนาสนะที่แจ้ง) ภิกษุไม่เก็บเสนาสนะในที่แจ้งก่อนหลีกไปจนเสียหาย
46. ໜ້າ 363–368 ภูตคามวรรค สิกขาบทที่ ๕-๖ (ไม่เก็บที่นอน, นอนแทรกแซง) พระสัตตรสวัคคีย์ถูกปลวกกัดที่นอนเพราะไม่เก็บ และพระฉัพพัคคีย์แทรกแซงนอนเบียดพระเถระโดยเจตนา
47. ໜ້າ 369–375 ภูตคามวรรค สิกขาบทที่ ๗-๘ (ฉุดคร่าออกจากวิหาร, กุฎีเวหาส) พระฉัพพัคคีย์ฉุดคร่าพระสัตตรสวัคคีย์ออกจากวิหารที่ปฏิสังขรณ์เสร็จ และเท้าเตียงชั้นบนหลุดตกใส่ศีรษะภิกษุชั้นล่าง
48. ໜ້າ 376–381 ภูตคามวรรค สิกขาบทที่ ๙-๑๐ (วิหารใหญ่เกินขนาด, น้ำมีตัวสัตว์) พระฉันนะสร้างวิหารใหญ่จนทำนาข้าวเหนียวพราหมณ์เสียหาย จบวรรคที่ ๒ (ภูตคามวรรค)
49. ໜ້າ 382–391 โอวาทวรรค สิกขาบทที่ ๑ (กล่าวสอนภิกษุณีโดยไม่ได้รับสมมติ) พระฉัพพัคคีย์กล่าวสอนภิกษุณีโดยพลการ นำไปสู่วิธีสมมติภิกษุผู้กล่าวสอนและครุธรรม ๘ ประการของภิกษุณี
50. ໜ້າ 392–394 โอวาทวรรค สิกขาบทที่ ๒ (สอนหลังพระอาทิตย์ตก) พระจูฬปันถกเถระถูกภิกษุณีดูแคลน จึงแสดงฤทธิ์เหาะ พ่นควันพ่นไฟ จนสอนธรรมล่วงเวลาไปจนค่ำ
51. ໜ້າ 395–398 โอวาทวรรค สิกขาบทที่ ๓ (เข้าไปสอนถึงสำนักภิกษุณี) พระฉัพพัคคีย์เข้าไปกล่าวสอนภิกษุณีถึงสำนักเอง และพระมหาปชาบดีโคตมีเถรีอาพาธจนทรงอนุญาตให้เข้าเยี่ยมได้
52. ໜ້າ 399–401 โอวาทวรรค สิกขาบทที่ ๔ (สอนเพราะเห็นแก่อามิส) พระฉัพพัคคีย์กล่าวหาพระเถระว่าสั่งสอนภิกษุณีเพราะเห็นแก่ลาภสักการะ
53. ໜ້າ 402–405 โอวาทวรรค สิกขาบทที่ ๕ (ให้จีวรแก่ภิกษุณีมิใช่ญาติ) ภิกษุให้จีวรแก่ภิกษุณีผู้มิใช่ญาติโดยไม่ใช่การแลกเปลี่ยน
54. ໜ້າ 406–408 โอวาทวรรค สิกขาบทที่ ๖ (เย็บจีวรให้ภิกษุณี) พระอุทายีเย็บจีวรให้ภิกษุณีแล้วแอบเขียนรูปวิจิตรไว้กลางผ้า จนชาวบ้านติเตียน
55. ໜ້າ 409–412 โอวาทวรรค สิกขาบทที่ ๗ (ชักชวนเดินทางกับภิกษุณี) ภิกษุณีถูกพระฉัพพัคคีย์ปฏิเสธไม่ให้เดินทางร่วม สุดท้ายถูกโจรปล้นและประทุษร้ายระหว่างทาง
56. ໜ້າ 413–416 โอวาทวรรค สิกขาบทที่ ๘ (โดยสารเรือกับภิกษุณี) เหตุการณ์คล้ายกันซ้ำ ภิกษุณีถูกโจรปล้นเพราะต้องข้ามแม่น้ำทีหลังภิกษุ
57. ໜ້າ 417–420 โอวาทวรรค สิกขาบทที่ ๙ (ชักชวนถวายแก่พระเทวทัต) ภิกษุณีถุลลนันทาพูดสองมาตรฐานต่อหน้าคหบดี จนถูกจับได้และขับไล่ออกจากเรือน
58. ໜ້າ 421–423 โอวาทวรรค สิกขาบทที่ ๑๐ (นั่งที่ลับกับภิกษุณี) พระอุทายีนั่งในที่ลับกับอดีตภรรยาที่บวชเป็นภิกษุณี จบวรรคที่ ๓ (โอวาทวรรค)
59. ໜ້າ 424–426 โภชนวรรค สิกขาบทที่ ๑ (ฉันในโรงทานเป็นประจำ) พระฉัพพัคคีย์แอบไปกินในโรงทานฟรีทุกวันจนพวกเดียรถีย์ต้องหลีกหนี
60. ໜ້າ 427–434 โภชนวรรค สิกขาบทที่ ๒ (ฉันเป็นหมู่) พระเทวทัตฉันเป็นหมู่ ทรงอนุญาตข้อยกเว้น ๗ สมัย เช่นคราวอาพาธหรือเดินทางไกล
61. ໜ້າ 435–441 โภชนวรรค สิกขาบทที่ ๓ (โภชนะทีหลัง) กรรมกรเข็ญใจอุตส่าห์เลี้ยงพระ แต่ภิกษุฉันจนอิ่มจากที่อื่นมาก่อนแล้วรับแต่น้อย ทำให้กรรมกรน้อยใจ
62. ໜ້າ 442–446 โภชนวรรค สิกขาบทที่ ๔ (รับของเคี้ยวเกินกำหนด) อุบาสิกากาณมาตาพยายามทำขนมให้ลูกสาวถือกลับบ้านสามีถึง ๓ ครั้งแต่ถูกภิกษุขอไปจนหมดทุกครั้ง สุดท้ายสามีทิ้งไปมีเมียใหม่
63. ໜ້າ 447–455 โภชนวรรค สิกขาบทที่ ๕-๖ (ฉันอาหารเดน, แค่นให้ฉันของไม่ใช่เดน) ภิกษุสองรูปผูกใจเจ็บหลอกให้กันฉันผิดวินัย
64. ໜ້າ 456–458 โภชนวรรค สิกขาบทที่ ๗ (ฉันในเวลาวิกาล) พระสัตตรสวัคคีย์ฉันอาหารหลังเที่ยงวัน
65. ໜ້າ 459–461 โภชนวรรค สิกขาบทที่ ๘ (ฉันของสั่งสมค้างคืน) พระเวฬัฏฐสีสเถระฉันอาหารที่สั่งสมไว้ค้างคืน
66. ໜ້າ 462–465 โภชนวรรค สิกขาบทที่ ๙ (ขอโภชนะประณีตเพื่อตน) พระฉัพพัคคีย์ขอเนยใส น้ำผึ้ง น้ำอ้อยเพื่อตนเอง โดยไม่ใช่กรณีอาพาธ
67. ໜ້າ 466–469 โภชนวรรค สิกขาบทที่ ๑๐ (กลืนของเซ่นก่อนประเคน) ภิกษุถือบังสุกุลกลืนอาหารเครื่องเซ่นเจ้าที่ยังไม่ได้รับประเคน จบวรรคที่ ๔ (โภชนวรรค)
68. ໜ້າ 470–473 อเจลกวรรค สิกขาบทที่ ๑ (ให้ของเคี้ยวแก่ชีเปลือย) พระอานนท์แจกขนมพลาดให้ปริพาชิกาซ้ำหลายครั้งจนถูกล้อว่าเป็นคู่รัก
69. ໜ້າ 474–476 อเจลกวรรค สิกขาบทที่ ๒ (ชวนไปบิณฑบาตแล้วส่งกลับ) พระอุปนันทะชวนภิกษุไปบิณฑบาตด้วยแล้วส่งกลับไม่ให้ฉัน
70. ໜ້າ 477–482 อเจลกวรรค สิกขาบทที่ ๓-๔ (นั่งแทรกแซงในตระกูล, นั่งที่ลับมีคนอื่น) พระอุปนันทะนั่งในเรือนกับภรรยาสหาย สามีขอให้กลับหลายครั้งแต่ภรรยาขอให้อยู่ต่อ ส่อนัยชู้สาว
71. ໜ້າ 483–485 อเจลกวรรค สิกขาบทที่ ๕ (นั่งที่ลับกับมาตุคามตามลำพัง) พระอุปนันทะนั่งในที่ลับกับมาตุคามสองต่อสอง
72. ໜ້າ 486–491 อเจลกวรรค สิกขาบทที่ ๖ (เที่ยวเข้าตระกูลอื่นก่อน/หลังฉัน) พระอุปนันทะทำให้ทายกที่นิมนต์ภิกษุอื่นต้องรอจนบ่ายเพราะรอตนมาก่อน ภิกษุอื่นอดอาหาร
73. ໜ້າ 492–496 อเจลกวรรค สิกขาบทที่ ๗ (ขอเนยใสก่อนเวลา) พระฉัพพัคคีย์รังแกมหานามศากยะขอเนยใสก่อนเวลาที่ท่านขอร้องให้รอ
74. ໜ້າ 497–505 อเจลกวรรค สิกขาบทที่ ๘-๑๐ (ไปดูกองทัพ, พักแรมในกองทัพ, ดูสนามรบ) พระฉัพพัคคีย์ไปดูกองทัพยกออกรบ ถูกพระเจ้าปเสนทิโกศลทักและถูกประชาชนตำหนิ จบวรรคที่ ๕ (อเจลกวรรค)
75. ໜ້າ 506–509 สุราปานวรรค สิกขาบทที่ ๑ (ดื่มสุราเมรัย) เรื่องพระสาคตะผู้เคยสู้พญานาคด้วยฤทธิ์ แต่ภายหลังถูกชาวบ้านเลี้ยงสุราจนเมาล้มกลิ้งที่ประตูเมือง
76. ໜ້າ 510–511 สุราปานวรรค สิกขาบทที่ ๒ (จี้ให้หัวเราะ) พระฉัพพัคคีย์จี้ภิกษุจนหัวเราะจนหายใจไม่ทันถึงมรณภาพ
77. ໜ້າ 512–514 สุราปานวรรค สิกขาบทที่ ๓ (เล่นน้ำ) พระสัตตรสวัคคีย์เล่นน้ำจนพระเจ้าปเสนทิโกศลทอดพระเนตรเห็นและตรัสแซว
78. ໜ້າ 515–518 สุราปานวรรค สิกขาบทที่ ๔-๕ (ไม่เอื้อเฟื้อคำตักเตือน, หลอกให้ตกใจ) พระฉันนะดื้อรั้นไม่ยอมรับคำตักเตือน และพระฉัพพัคคีย์แกล้งหลอกพระสัตตรสวัคคีย์จนร้องไห้
79. ໜ້າ 519–528 สุราปานวรรค สิกขาบทที่ ๖-๗ (ติดไฟผิง, กำหนดเวลาอาบน้ำ) พระเจ้าพิมพิสารต้องประทับแรมนอกเมืองเพราะรอภิกษุอาบน้ำในแม่น้ำตโปทาจนค่ำ
80. ໜ້າ 529–537 สุราปานวรรค สิกขาบทที่ ๘-๑๐ (พินทุจีวร, วิกัปจีวรใช้เอง, ซ่อนบริขาร) พระอุปนันทศากยบุตรวิกัปจีวรแล้วใช้เองโดยไม่ถอนก่อน จบวรรคที่ ๖ (สุราปานวรรค)
81. ໜ້າ 538–543 สัปปาณกวรรค สิกขาบทที่ ๑-๓ (ฆ่าสัตว์ดิรัจฉาน, ดื่มน้ำมีตัวสัตว์, รื้อฟื้นอธิกรณ์) พระอุทายีแกล้งฆ่าสัตว์ดิรัจฉาน
82. ໜ້າ 544–546 สัปปาณกวรรค สิกขาบทที่ ๔ (ปิดบังอาบัติชั่วหยาบ) พระอุปนันทะปิดบังอาบัติชั่วหยาบของภิกษุอื่น
83. ໜ້າ 547–550 สัปปาณกวรรค สิกขาบทที่ ๕ (บวชผู้อายุไม่ครบ ๒๐ ปี) เด็กชายอุบาลีและเพื่อน ๑๗ คนถูกพ่อแม่ให้บวชแทนเรียนหนังสือ แต่ร้องไห้ขอข้าวกลางดึกจนถ่ายเรี่ยราดในกุฏิ
84. ໜ້າ 551–556 สัปปาณกวรรค สิกขาบทที่ ๖-๗ (เดินทางกับพ่อค้าหนีภาษี, ชวนมาตุคามเดินทาง) สตรีทะเลาะกับสามีแล้วขอเดินทางไปกับภิกษุ สามีตามมาทุบตีภิกษุก่อนสตรีสารภาพความจริง
85. ໜ້າ 557–564 สัปปาณกวรรค สิกขาบทที่ ๘-๙ (อริฏฐสิกขาบท, คบภิกษุถูกยกวัตร) พระอริฏฐะยึดมั่นความเห็นผิดว่าธรรมที่ตรัสว่าเป็นอันตรายไม่อาจทำอันตรายจริง แม้ถูกเกลี้ยกล่อมด้วยอุปมากามคุณ ๑๐ อย่าง
86. ໜ້າ 565–571 สัปปาณกวรรค สิกขาบทที่ ๑๐ (กัณฑกสิกขาบท) สามเณรกัณฑกะมิจฉาทิฏฐิเดียวกับพระอริฏฐะถูกสงฆ์นาสนะด้วยถ้อยคำรุนแรง จบวรรคที่ ๗ (สัปปาณกวรรค)
87. ໜ້າ 572–574 สหธรรมิกวรรค สิกขาบทที่ ๑ (ไม่ยอมศึกษาสิกขาบท) พระฉันนะดื้อไม่ยอมศึกษาจนกว่าจะถามผู้ทรงวินัยก่อน
88. ໜ້າ 575–577 สหธรรมิกวรรค สิกขาบทที่ ๒ (ก่นพระวินัย) พระฉัพพัคคีย์ตำหนิสิกขาบทเล็กน้อยเพื่อกีดกันไม่ให้ภิกษุเรียนวินัยกับพระอุบาลี
89. ໜ້າ 578–581 สหธรรมิกวรรค สิกขาบทที่ ๓ (แสร้งทำหลง) พระฉัพพัคคีย์แสร้งทำหลงขณะฟังสวดปาติโมกข์เพื่อเลี่ยงความผิด
90. ໜ້າ 582–587 สหธรรมิกวรรค สิกขาบทที่ ๔-๖ (ทำร้ายร่างกาย, เงื้อมือจะตี, โจทไม่มีมูล) พระฉัพพัคคีย์ทะเลาะทำร้ายร่างกายพระสัตตรสวัคคีย์ และใส่ร้ายป้ายสีด้วยอาบัติสังฆาทิเสสที่ไม่มีมูล
91. ໜ້າ 588–593 สหธรรมิกวรรค สิกขาบทที่ ๗-๘ (ก่อกวนความรำคาญ, แอบฟัง) พระฉัพพัคคีย์แอบฟังภิกษุอื่นนินทาตนแล้วออกมาเผชิญหน้าจับได้คาหนังคาเขา
92. ໜ້າ 594–602 สหธรรมิกวรรค สิกขาบทที่ ๙-๑๑ (ให้ฉันทะแล้วบ่น, ไม่ให้ฉันทะแล้วลุกหนี, จีวรพระทัพพมัลลบุตร) พระทัพพมัลลบุตรผู้เสียสละจัดเสนาสนะแจกอาหารแต่มีจีวรเก่า สงฆ์ถวายจีวรตอบแทนแต่ถูกพระฉัพพัคคีย์ริษยา
93. ໜ້າ 603–606 สหธรรมิกวรรค สิกขาบทที่ ๑๑-๑๒ (น้อมลาภสงฆ์เพื่อบุคคล) พระฉัพพัคคีย์น้อมลาภที่จะเป็นของสงฆ์มาเพื่อบุคคล จบวรรคที่ ๘ (สหธรรมิกวรรค)
94. ໜ້າ 607–613 รตนวรรค สิกขาบทที่ ๑ (เข้าพระราชฐานชั้นในโดยไม่ได้รับอนุญาต) พระอานนท์เข้าสอนธรรมฝ่ายในจนพระนางมัลลิกาเทวีทรงลุกกะทันหันภูษาหลุด นำไปสู่การแสดงโทษ ๑๐ ประการในการเข้าพระราชฐาน
95. ໜ້າ 614–618 รตนวรรค สิกขาบทที่ ๒ (เก็บรัตนะ/ทรัพย์สินตกหาย) ภิกษุเก็บถุงเงินพราหมณ์ผู้โกหกอ้างจำนวนเงินเกินจริงเพื่อหลีกเลี่ยงค่าธรรมเนียม
96. ໜ້າ 619–623 รตนวรรค สิกขาบทที่ ๓ (เข้าบ้านเวลาวิกาลโดยไม่อำลา) พระฉัพพัคคีย์กล่าวดิรัจฉานกถาในบ้านยามวิกาล ภิกษุบางรูปถูกโจรปล้นเพราะไม่กล้าเข้าบ้านตอนกลางคืน
97. ໜ້າ 624–630 รตนวรรค สิกขาบทที่ ๔-๖ (กล่องเข็ม, เตียงตั่งเกินประมาณ, ยัดนุ่น) ช่างงายอมทำกล่องเข็มถวายภิกษุจนไม่มีเวลาทำมาหากิน
98. ໜ້າ 631–637 รตนวรรค สิกขาบทที่ ๗-๙ (ผ้านั่งเกินประมาณ, ผ้าปิดฝี, ผ้าอาบน้ำฝนเกินประมาณ) พระฉัพพัคคีย์และพระอุทายีทำผ้าใช้สอยเกินขนาดที่กำหนด
99. ໜ້າ 638–640 รตนวรรค สิกขาบทที่ ๑๐ (จีวรเท่าสุคตจีวร) พระนันทะหล่อรูปงามคล้ายพระพุทธเจ้าต่างกันเพียง ๔ นิ้ว จนพระเถระเข้าใจผิด จบปาจิตติยกัณฑ์ (ปาจิตตีย์ ๙๒ สิกขาบท บริบูรณ์)
100. ໜ້າ 641–647 ปาฏิเทสนียะ สิกขาบทที่ ๑-๒ (รับของจากภิกษุณีมิใช่ญาติ) ภิกษุณีอดอาหารเพราะมอบบิณฑบาตให้ภิกษุจนหมด ๓ วันติดจนล้มกลางถนน
101. ໜ້າ 648–658 ปาฏิเทสนียะ สิกขาบทที่ ๓-๔ (รับจากตระกูลเสกขะ, เสนาสนะป่ามีภัย) ครอบครัวยากจนแต่ศรัทธาแรงถวายจนอดอาหารเอง และบ่าวเจ้าศากยะซุ่มปล้นนางสากิยานีที่นำอาหารไปถวายภิกษุในป่า จบปาฏิเทสนียกัณฑ์ (๔ สิกขาบท)
102. ໜ້າ 659–665 เสขิยกัณฑ์ วรรคที่ ๑ ปริมัณฑลวรรค มารยาทการนุ่งห่มจีวรและเดิน/นั่งในละแวกบ้านให้เรียบร้อยสำรวม
103. ໜ້າ 666–672 เสขิยกัณฑ์ วรรคที่ ๒ อุชชัคฆิกวรรค ห้ามหัวเราะลั่น ตะโกนเสียงดัง โคลงกายโคลงศีรษะขณะเดิน/นั่งในละแวกบ้าน
104. ໜ້າ 673–678 เสขิยกัณฑ์ วรรคที่ ๓ ขัมภกตวรรค ห้ามค้ำกาย คลุมศีรษะ กระหย่งเท้าในละแวกบ้าน เริ่มมารยาทการรับบิณฑบาต
105. ໜ້າ 679–691 เสขิยกัณฑ์ วรรคที่ ๔-๕ สักกัจจวรรค และกพฬวรรค มารยาทการฉันอาหาร: ฉันโดยเคารพ คำข้าวพอดีคำ ไม่อ้าปากรอ ไม่พูดปากมีข้าว
106. ໜ້າ 692–701 เสขิยกัณฑ์ วรรคที่ ๖ สุรุสุรุวรรค ภิกษุอดีตนักฟ้อนรำล้อพระสงฆ์เรื่องซดน้ำนมดัง มารยาทฉันไม่มีเสียงดัง ไม่เลียมือ
107. ໜ້າ 702–715 เสขิยกัณฑ์ วรรคที่ ๗ ปาทุกาวรรค และปกิณกะ ห้ามแสดงธรรมแก่ผู้สวมรองเท้า/นั่งยาน/นอน มีนิทานภรรยาบุรุษจัณฑาลแอบขึ้นขโมยมะม่วงหลวงแทรกอยู่ พร้อมปกิณกะห้ามยืนถ่ายอุจจาระปัสสาวะ
108. ໜ້າ 716–717 อธิกรณสมถะ ๗ ประการ และบทสรุปจบเล่ม ๒ วิธีระงับอธิกรณ์ในสงฆ์ ๗ ประการ พร้อมคำนิคมสรุปสิกขาบททั้งหมด ปิดท้าย "มหาวิภังค์ จบ. พระวินัยปิฎกเล่ม ๒ จบ."