โพชฌังคปริตร

ความเป็นมา

ในโพชฌงคสังยุต เล่ม ๑๙ มีคิลานสูตรสามสูตรต่อกัน ท่านพระมหากัสสปะอาพาธหนัก พระพุทธเจ้าเสด็จไปเยี่ยมแล้วตรัสถึงโพชฌงค์ ๗ ท่านฟังแล้วชื่นชม และหายจากอาพาธนั้น สูตรถัดไปเป็นเรื่องท่านพระมหาโมคคัลลานะ และอีกสูตรหนึ่งเป็นตอนที่พระพุทธเจ้าเองทรงอาพาธ แล้วให้พระมหาจุนทะสวดโพชฌงค์ถวาย

โพชฌงค์ ๗ คือ สติ การเลือกเฟ้นธรรม ความเพียร ความอิ่มใจ ความสงบกายสงบใจ สมาธิ และอุเบกขา ทั้งเจ็ดข้อนี้เป็นคุณภาพของใจที่พัฒนาได้ พระสูตรไม่ได้บอกว่าสวดแล้วโรคจะหาย แต่เล่าว่าเมื่อใจของผู้ฟังกลับมามีกำลัง สิ่งดี ๆ ก็เกิดขึ้นได้ ความเจ็บป่วยไม่ใช่ผลของความผิดของใครและไม่ใช่สิ่งที่ใครสมควรได้รับ การสวดบทนี้คือการอยู่เป็นเพื่อนและช่วยให้ใจของผู้ป่วยมีที่พัก ไม่ใช่การรักษาแทนหมอ

ในหนังสือสวดมนต์ทั่วไป โพชฌังคปริตรเป็นคาถาบาลีที่แต่งขึ้นภายหลัง เริ่มด้วยคำว่า โพชฌังโค สะติสังขาโต ซึ่งไม่ได้อยู่ในพระไตรปิฎก หน้านี้จึงเลือกใช้ข้อความจากคิลานสูตรโดยตรง คัดจากพระไตรปิฎกบาลีในฐานข้อมูลของเว็บนี้ เล่ม ๑๙ โดยขยายชื่อโพชฌงค์ทั้งเจ็ดที่ต้นฉบับย่อไว้ด้วย ฯเปฯ ออกมาให้ครบ