ကိမတ္ထိယသုတ်: သီလ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အဘယ်နည်း
ကိမတ္ထိယသုတ္တံရှင်အာနန္ဒာက သီလ၏ အကျိုးမှာ အဘယ်နည်းဟု လျှောက်ထားသောအခါ ဘုရားရှင်သည် အဆင့်ဆင့် ဖြေကြားတော်မူသည်။ သီလသည် နောင်တ…
စိတ္တေ ဂဟပတိ အရက္ခိတေ
ဘုရားရှင်သည် အနာထပိဏ္ဍိကဂဟပတိအား စိတ်ကို မစောင့်ရှောက်လျှင် ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတို့လည်း မစောင့်ရှောက်ရဘဲ ဖြစ်သွားကြောင်း၊ ထို့နောက် အစဉ်လိုက် စိုစွတ်၍ ပုပ်ပွသွားကြောင်း — ကောင်းစွာ မမိုးထားသော ထိပ်ဖျားပါ အိမ်တစ်လုံးတွင် မိုးရေယိုစိမ့်၍ ထိပ်ဖျား၊ ပတ္တာ၊ နံရံတို့ တစ်အိမ်လုံး ပုပ်ပွသွားသကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ တိကနိပါတ်၊ သမ္ဗောဓိဝဂ်၊ ကူဋသုတ် (ပထမ) နှင့် (ဒုတိယ) တွင် အနာထပိဏ္ဍိကဂဟပတိသည် ဘုရားရှင်ထံ ချဉ်းကပ်ရာ သူက မလျှောက်ထားသော်လည်း ဘုရားရှင်က သူ့အား မိန့်တော်မူသည်။
စကားလုံးများသည် ကွင်းဆက်ပုံစံ အသွားအလာရှိသည်။ ပုဂ္ဂိုလ်သည် စိတ်ကို မစောင့်ရှောက်လျှင် ကာယကံကိုလည်း မစောင့်ရှောက်ရဘဲ ဖြစ်သည်၊ ဝစီကံနှင့် မနောကံလည်း ထိုနည်းတူဖြစ်သည်။ မစောင့်ရှောက်ပြီးနောက် သုံးမျိုးစလုံး စိုစွတ်သွားသည်။ စိုစွတ်ပြီးနောက် သုံးမျိုးစလုံး ပျက်စီးသွားသည်။ ကံသုံးမျိုးပျက်စီးလျှင် သေခြင်းလည်း မကောင်း၊ ကာလပြုခြင်းလည်း မလှပ။
မိန့်တော်မူသော ဥပမာမှာ ကောင်းစွာ မမိုးထားသော ထိပ်ဖျားပါ အိမ်ဖြစ်သည်။ အိမ်ထိပ်ဖျား၊ ပတ္တာနှင့် နံရံတို့ကို မစောင့်ရှောက်ရဘဲ မိုးရေယိုစိမ့်ခံရပြီး အစဉ်လိုက် ပုပ်ပွသွားသည်။ အိမ်ကို ကောင်းစွာ မိုးထားလျှင်မူ အပိုင်းသုံးခုစလုံးကို စောင့်ရှောက်ထားပြီး မိုးရေ မယိုစိမ့်၊ မပုပ်ပွ။ ကူဋသုတ် (ဒုတိယ) ကမူ ပိုတိုသည်၊ မစောင့်ရှောက်ရဟူသော စကားအစား စိတ်ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သည်ဟူသော စကားလုံးကို သုံးသည်။
ထိုနောက် ထိုဝဂ်တွင်ပင် နိဒါနသုတ်ရှိသည်။ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့သည် ကံဖြစ်ပေါ်ရာ အကြောင်းများဖြစ်ကြောင်း၊ ဤအကြောင်းသုံးမျိုးဖြင့် ပြုသောကံသည် အကုသိုလ်ဖြစ်၍ အပြစ်ရှိကာ ဒုက္ခကို အကျိုးရစေပြီး ကံ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ရန်သာ ဖြစ်စေကာ ကံချုပ်ငြိမ်းရန် မဖြစ်စေကြောင်း ဟောကြားတော်မူသည်။
ပုဂ္ဂိုလ်သည် စိတ်ကို မစောင့်ရှောက်လျှင် ကာယကံကိုလည်း မစောင့်ရှောက်ရဘဲ ဖြစ်သည်၊ ဝစီကံကိုလည်း မစောင့်ရှောက်ရဘဲ ဖြစ်သည်၊ မနောကံကိုလည်း မစောင့်ရှောက်ရဘဲ ဖြစ်သည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ အစီအစဉ်သည် စိတ်မှ စသည်၊ အပြုအမူမှ မစပါ။
စကားနှင့်ပတ်သက်၍ မိမိကိုယ်ကို စည်းကမ်းချမှတ်ပြီးနောက်လည်း ထပ်မံ မှားနေလျှင် ထိုနေ့က နံနက်ကတည်းက စိတ်သည် မည်သည့်အခြေအနေတွင် ရှိခဲ့သည်ကို ပြန်ကြည့်ပါ။
ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံကို မစောင့်ရှောက်လျှင် သုံးမျိုးစလုံး စိုစွတ်သွားပြီဖြစ်သည်။ ဤစကားသည် မိုးရေစိမ့်ဝင်နေသော အမိုးကို ပုံဖော်ပြသည် — မပျက်စီးသေးသော်လည်း ရေစုပ်နေပြီ။
လက်တွေ့ဘဝတွင် စိုစွတ်သည့် လက္ခဏာမှာ တုံ့ပြန်ရာတွင် တိုတိုတောက်တောက်ဖြစ်လာခြင်း၊ ချက်ချင်းလုပ်နေကျ အလုပ်ကို ရွှေ့ဆိုင်းလာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအချိန်ကို အနားယူသင့်သည့်အချိန်အဖြစ် မှတ်ပါ၊ အတင်းကြိုးစားသင့်သည့်အချိန် မဟုတ်ပါ။
ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံ စိုစွတ်ပြီးနောက် သုံးမျိုးစလုံး ပျက်စီးသွားသည်။ ပျက်စီးပြီးနောက် သေခြင်းလည်း မကောင်း၊ ကာလပြုခြင်းလည်း မလှဟု နိဂုံးချုပ်တော်မူသည်။
စိုစွတ်သည့်အဆင့်ကို ကျော်လွန်လာပြီဟု သိသောအခါ အရေးကြီးသောကိစ္စကို ချက်ချင်း မဆုံးဖြတ်ပါနှင့်။ အိပ်စက်ခြင်း၊ စားသောက်ခြင်းနှင့် ယုံကြည်ရသူနှင့် စကားပြောခြင်းကဲ့သို့ အခြေခံကို အရင်ပြုပြင်ပါ။
ကောင်းစွာ မမိုးထားသော အိမ်တစ်လုံးနှင့် ဥပမာပြုသည် — အိမ်ထိပ်ဖျား၊ ပတ္တာနှင့် နံရံတို့ကို မစောင့်ရှောက်ရဘဲ မိုးရေယိုစိမ့်ခံရပြီး ပုပ်ပွသွားသည်။ ပျက်စီးမှုသည် ယိုစိမ့်သောနေရာတွင်သာ မကန့်သတ်ဘဲ ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုလုံးသို့ ပျံ့နှံ့သွားသည်။
ချန်ထားလိုက်သော ပြဿနာငယ်များ — ဥပမာ တစ်ခုခုကို အဆုံးသတ်အောင် မပြောဖြစ်ခြင်း — သည် ထိုကိစ္စတစ်ခုတည်းတွင် မရပ်ဘဲ ဆက်ဆံရေးတစ်ခုလုံးကို အားနည်းစေတတ်သည်။
နှစ်ဖက်စလုံးကို စာကြောင်းတစ်ခုတည်းဖြင့် နိဂုံးချုပ်တော်မူသည် — ကံသုံးမျိုး ပျက်စီးသူအတွက် သေခြင်းလည်း မကောင်း၊ ကာလပြုခြင်းလည်း မလှ။ ကံသုံးမျိုး မပျက်စီးသူအတွက်မူ သေခြင်းလည်း ကောင်း၊ ကာလပြုခြင်းလည်း လှသည်။
နောက်ဆုံးနေ့သည် စိတ်ငြိမ်းချမ်းသောနေ့ ဖြစ်စေလိုလျှင် လုပ်နိုင်သောအရာမှာ ရိုးရိုးနေ့များတွင် စိတ်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုနေ့သည် ရိုးရိုးနေ့များနှင့် များစွာ မကွာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ပုဂ္ဂိုလ်သည် စိတ်ကို စောင့်ရှောက်လျှင် ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတို့လည်း စောင့်ရှောက်ရပြီးဖြစ်သည်၊ မစိုစွတ်၊ မပျက်စီးပါ။ ကောင်းစွာ မိုးထားသော အိမ်၏ ထိပ်ဖျား၊ ပတ္တာနှင့် နံရံတို့သည် မိုးရေ မယိုစိမ့်၊ မပုပ်ပွသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
တစ်နေ့လျှင် မိနစ်အနည်းငယ်သာ စိတ်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရန် အချိန်ပေးခြင်း — ဥပမာ အလုပ်မစမီ တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ် ထိုင်ခြင်း — သည် မိုးမကျမီ အမိုးကို ပြင်ခြင်းဖြစ်သည်၊ အချိန်ဖြုန်းခြင်း မဟုတ်ပါ။
ဒုတိယသုတ်သည် မြင်ကွင်းတူကို ပြောပြသော်လည်း စိတ်ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်လျှင် ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတို့လည်း ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သည်၊ စိတ်ပျက်စီးခြင်းသို့ မရောက်လျှင် ကံသုံးမျိုးလည်း ပျက်စီးခြင်းသို့ မရောက်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဤသည်မှာ တူညီသောအကြောင်းကို ပိုလေးသော စကားလုံးဖြင့် ထပ်ခါ အလေးပေးခြင်းဖြစ်သည်။
တစ်စုံတစ်ဦး မြန်မြန်ဆန်ဆန် ဆိုးရွားသောဘက်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်ကို မြင်လျှင် ထိုအဆုံးသည် အတွင်းမှ ဦးစွာ စတင်လေ့ရှိကြောင်း နားလည်ပါ။ ထိရောက်သော အကူအညီမှာ အစမှ ကူညီခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုဝဂ်တွင်ပင် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့သည် ကံဖြစ်ပေါ်ရာ အကြောင်းများဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုအကြောင်းတို့ဖြင့် ပြုသောကံသည် အကုသိုလ်ဖြစ်၍ အပြစ်ရှိကာ ဒုက္ခကို အကျိုးရစေပြီး ကံ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ရန်သာ ဖြစ်စေကာ ကံချုပ်ငြိမ်းရန် မဖြစ်စေကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။
စိတ်ပူလောင်စေသော မက်ဆေ့ချ်ကို မပြန်မီ ဤအဖြေသည် ကိစ္စကို ပိတ်လိမ့်မည်လော၊ ကိစ္စအသစ်ကို ဖွင့်လိမ့်မည်လောဟု စဉ်းစားပါ။ ကိစ္စအသစ်ကို ဖွင့်မည်ဆိုလျှင် အရင်စောင့်ပါ။
ဤသုတ်ကို ဘုရားရှင်သည် ရဟန်းအား မဟုတ်ဘဲ ဂဟပတိအား မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အိမ်ရှိ၊ လုပ်ငန်းရှိ၊ စောင့်ရှောက်ရမည့်သူများရှိသော အလုပ်လုပ်သူများနှင့် သင့်တော်သည်။
သုတ်က ချမှတ်ထားသော အစီအစဉ်သည် လူများ များသောအားဖြင့် ထင်ထားသည်နှင့် ကွာသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် အပြုအမူကို အရင်ပြင်လေ့ရှိသည် — ဥပမာ ကြမ်းတမ်းသောစကား မပြောရဟု စည်းကမ်းထုတ်ခြင်း။ သို့သော် သုတ်က စိတ်ကို မစောင့်ရှောက်လျှင် ကာယကံနှင့် ဝစီကံတို့လည်း အလိုအလျောက် မစောင့်ရှောက်ရဘဲ ဖြစ်သွားသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဆုံးအဆင့်ကိုသာ ထိန်းခြင်းသည် မောပန်းပြီး ရေရှည်မခံပါ။
အမိုးဥပမာသည် အချိန်အကြောင်းကိုလည်း ပြောသည်။ အမိုးသည် တစ်ရက်တည်းနှင့် မပျက်စီးပါ။ ဦးစွာ ယိုစိမ့်သည်၊ ဦးစွာ စိုစွတ်သည်၊ ထို့နောက်မှ ပုပ်ပွသည်။ စိတ်ထဲက ပျက်စီးမှုလည်း ထိုနည်းတူပင်။ စိုစွတ်ရုံသာ ရှိသေးသောကာလ ရှိသည်၊ ထိုကာလသည် ပြင်ရန် အလွယ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် သတိထားမိလျှင် တစ်အိမ်လုံး ဖျက်ပြီး ပြန်မဆောက်ရတော့ပါ။
ကိုးကားထားသော စာမျက်နှာရှိ မူရင်းစာသားကို ဖတ်ရန် နှိပ်ပါ
ရှင်အာနန္ဒာက သီလ၏ အကျိုးမှာ အဘယ်နည်းဟု လျှောက်ထားသောအခါ ဘုရားရှင်သည် အဆင့်ဆင့် ဖြေကြားတော်မူသည်။ သီလသည် နောင်တ…
ကထာဝတ္ထုတွင် လူဝတ်ကြောင်သည် ရဟန္တာဖြစ်နိုင်သလားဟု မေးသည်။ ထေရဝါဒဘက်က ဤနေရာ၌ “လူဝတ်ကြောင်” ဟူသည် လူဝတ်ကြောင်ပုံ…
ကိုယ်ကျင့်၊ စိတ်ကူး၊ အမြင်တို့မှသည် ပစ္စည်း၊ နေရာနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်တို့အထိ အားလုံးတွင် ဆည်းပူးသင့်သည်နှင့် မဆည်းပ…
သိကြားမင်းက ကဏှရသေ့သည် အသားမည်း၍ အနက်ရောင်အစားအစာကို စားပြီး အမည်းရောင်နေရာတွင် နေသည်ဟု အပြစ်တင်သည်။ ရသေ့က လူသ…