ทันตภูมิสูตร: อุปมาการฝึกช้าง

ในทันตภูมิสูตร มัชฌิมนิกาย สามเณรอจิรวตะสนทนากับชยเสนราชกุมาร ซึ่งไม่เชื่อว่าภิกษุจะมีจิตตั้งมั่นเป็นหนึ่งได้จริง สามเณรนำเรื่องมาทูลพระพุทธเจ้า ทรงตรัสว่า ชยเสนราชกุมารอยู่ท่ามกลางกาม บริโภคกาม ถูกความตรึกเรื่องกามเผาอยู่ จะรู้สิ่งที่ต้องรู้ด้วยเนกขัมมะได้อย่างไร เหมือนคนที่ยืนอยู่ตีนเขา ย่อมไม่เห็นสิ่งที่เพื่อนบนยอดเขาเห็น เพราะถูกภูเขาบังไว้

จากนั้นทรงเปรียบการฝึกภิกษุกับการฝึกช้างป่า พระราชาให้นายพรานช้างจับช้างป่ามา ผูกไว้กับเสาที่ปักแน่น เพื่อให้ลืมนิสัยป่า ความดำริแบบป่า และความกระวนกระวายเพราะคิดถึงป่า แล้วค่อยพูดด้วยคำอ่อนหวาน ให้อาหาร และฝึกให้ทำตามคำสั่ง จนช้างอดทนได้ต่อทุกสิ่ง และสมควรแก่พระราชา

พระตถาคตก็ฝึกคนเช่นเดียวกัน เสาที่ผูกใจคือสติปัฏฐาน ๔