ใช้ในชีวิตประจำวัน

เทวทูต ๕

ปญฺจ เทวทูตา

ทูตที่ชีวิตส่งมาเตือนเราอยู่ทุกวัน — เด็กแรกเกิด คนแก่ คนเจ็บ คนถูกลงโทษ และคนตาย คำถามคือเราเห็นแล้วได้คิดอะไรหรือเปล่า

๕ ข้อ

ในเทวทูตสูตร มัชฌิมนิกาย ทรงเล่าว่าเมื่อผู้ที่ทำชั่วตายไป พระยายมจะถามว่า ตอนมีชีวิตอยู่ไม่เคยเห็นเทวทูตทั้งห้าหรือ คือเด็กอ่อนที่นอนจมอยู่ในมูตรคูถของตน คนแก่หลังค่อม คนเจ็บที่ลุกเองไม่ได้ คนที่ถูกลงโทษเพราะทำผิด และศพที่พองขึ้นเน่าเปื่อย เมื่อเห็นแล้ว ไม่เคยคิดหรือว่าตัวเราก็มีความเกิด ความแก่ ความเจ็บ ความตายเป็นธรรมดา และควรรีบทำความดีทางกาย วาจา ใจ

ในติกนิบาตมีเทวทูต ๓ คือ คนแก่ คนเจ็บ คนตาย ส่วนในมหาปทานสูตร เจ้าชายวิปัสสีทรงเห็นคนแก่ คนเจ็บ คนตาย และนักบวช ก่อนเสด็จออกผนวช ซึ่งเป็นที่มาของเรื่องเทวทูตที่คนไทยคุ้นเคย

ในมฆเทวชาดก พระราชาทรงเห็นผมหงอกเส้นแรกแล้วตรัสว่าเทวทูตมาถึงแล้ว

๑

เด็กแรกเกิด — ความเกิดเป็นธรรมดา ทหรํ กุมารํ มนฺทํ อุตฺตานเสยฺยกํ

เด็กอ่อนที่ยังนอนหงาย ช่วยตัวเองไม่ได้ นอนจมอยู่ในมูตรคูถของตน เตือนว่าเราก็ผ่านความเกิดมาแบบนี้ และความเกิดคือจุดเริ่มของทุกข์ทั้งปวง

นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน
เวลาอุ้มเด็ก ให้ระลึกว่าทุกคนเริ่มชีวิตโดยพึ่งพาผู้อื่นทั้งหมด ความหยิ่งในตัวเองจะเบาลง
๒

คนแก่ — ความแก่เป็นธรรมดา ชิณฺณํ โคปานสิวงฺกํ

คนแก่อายุแปดสิบเก้าสิบ หลังโกงเหมือนกลอนเรือน ถือไม้เท้า ผมหงอก ฟันหลุด หนังเหี่ยว เตือนว่าเราก็ไม่พ้นความแก่

นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน
สังเกตพ่อแม่หรือผู้สูงอายุรอบตัว สิ่งที่ท่านทำไม่ได้แล้ววันนี้ วันหนึ่งเราก็จะทำไม่ได้ ใช้แรงที่มีตอนนี้ให้คุ้ม
๓

คนเจ็บ — ความเจ็บเป็นธรรมดา อาพาธิกํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ

คนเจ็บหนักนอนจมอยู่ในมูตรคูถ ต้องมีคนช่วยพยุงลุก ช่วยให้นอน เตือนว่าเราก็ไม่พ้นความเจ็บ

นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน
ไปเยี่ยมคนป่วยบ้าง นอกจากเป็นการดูแลเขาแล้ว ยังเป็นการได้พบเทวทูตด้วยตัวเอง
๔

คนถูกลงโทษ — กรรมให้ผลเป็นธรรมดา ราชาโน โจรํ อาคุจารึ คเหตฺวา

โจรที่ถูกจับมาลงโทษด้วยวิธีต่าง ๆ เตือนว่าการกระทำที่ชั่วให้ผลที่เห็นได้แม้ในชาตินี้ แล้วผลในภายหน้าจะเป็นอย่างไร

นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน
เวลาเห็นข่าวคนถูกลงโทษ แทนที่จะสะใจ ให้ถามว่ามีเส้นทางเล็ก ๆ อะไรในชีวิตเราที่อาจพาไปทางเดียวกันได้
๕

คนตาย — ความตายเป็นธรรมดา มตํ เอกาหมตํ วา ทฺวีหมตํ วา

ศพที่ตายได้วันหนึ่ง สองวัน สามวัน ขึ้นพอง มีสีเขียวคล้ำ มีน้ำเหลืองไหล เตือนว่าเราก็ไม่พ้นความตาย

นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน
ที่งานศพ นอกจากไว้อาลัยผู้จากไป ให้ใช้เวลาสักครู่ถามว่าชีวิตที่เหลือของเราจะใช้ไปกับอะไร อ่านต่อที่หน้ามรณสติ

ลองใช้ในชีวิตประจำวัน

เทวทูตไม่ได้มาในรูปพิเศษ เราเห็นทุกวันในข่าว ในโรงพยาบาล ในครอบครัว และในกระจก ความต่างอยู่ที่ว่าเห็นแล้วผ่านไป หรือเห็นแล้วเกิดคำถามกับชีวิตตัวเอง

ลองใช้เป็นกิจวัตรเล็ก ๆ: ครั้งต่อไปที่ไปเยี่ยมคนป่วย ไปงานศพ หรือเห็นผมหงอกเส้นใหม่ ให้หยุดถามตัวเองหนึ่งคำถามว่า "ถ้าวันนั้นมาถึงเรา มีอะไรที่อยากทำให้เสร็จก่อน"

เข้าสู่ระบบเพื่อบันทึกการอ่าน