ကိမတ္ထိယသုတ်: သီလ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အဘယ်နည်း
ကိမတ္ထိယသုတ္တံရှင်အာနန္ဒာက သီလ၏ အကျိုးမှာ အဘယ်နည်းဟု လျှောက်ထားသောအခါ ဘုရားရှင်သည် အဆင့်ဆင့် ဖြေကြားတော်မူသည်။ သီလသည် နောင်တ…
ပေါဋ္ဌပါဒသုတ္တံ
ပေါဋ္ဌပါဒသည် အတ္တနှင့် ကြီးမားသော မေးခွန်းဆယ်ချက်ကို မေးသည်။ ဥပမာ လောကသည် မြဲသလားဟူသော မေးခွန်းများ ဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ မရောက်စေသောကြောင့် မဖြေကြားတော်မူဘဲ သစ္စာလေးပါးကို ဖြေကြားတော်မူသည်။ သက်သေမရှိသော စကားကို မည်သည့်နေရာတွင် ရှိမှန်း မသိသော ပြာသာဒ်သို့ တက်ရန် လှေကားနှင့် ဥပမာပြုတော်မူပြီး လောကီခေါ်ဝေါ်ပုံများသည် မစွဲလမ်းဘဲ သုံးနှုန်းရသည့် လောက၏ ဘာသာစကားသာ ဖြစ်ကြောင်း သွန်သင်တော်မူသည်။
ဒီဃနိကာယ် သီလက္ခန္ဓဝဂ် ပေါဋ္ဌပါဒသုတ်၏ နောက်ပိုင်းတွင် ပေါဋ္ဌပါဒပရိဗိုဇ်က သညာသည် အတ္တလော၊ အတ္တနှင့် ကွဲပြားသလောဟု မေးသည်။ ဘုရားရှင်က မည်သည့်အတ္တမျိုးကို လိုချင်သနည်းဟု ပြန်မေးပြီး မည်သည့်အတ္တမျိုး ဖြစ်စေ သညာသည် တစ်မျိုးဖြစ်ပေါ်ပြီး တစ်မျိုး ချုပ်ငြိမ်းသည်ဟု ညွှန်ပြတော်မူသည်။
ပေါဋ္ဌပါဒက ဆက်လက်၍ မေးခွန်းဆယ်ချက်ကို မေးသည်။ ဥပမာ လောကသည် မြဲသလော၊ ဇီဝနှင့် သရီရသည် တစ်ခုတည်းလော၊ တထာဂတသည် သေပြီးနောက် ရှိသလောဟူသည်တို့ ဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်က အကျိုးနှင့် မပြည့်စုံ၊ နိဗ္ဗာန်သို့ မရောက်စေသောကြောင့် မဖြေကြားတော်မူဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဖြေကြားတော်မူသည်မှာ သစ္စာလေးပါး ဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင် ပြန်ကြွတော်မူပြီးနောက် အခြားပရိဗိုဇ်များက ပေါဋ္ဌပါဒကို ဝိုင်းဝန်း ဆူပူကြသည်။
ရက်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် ပေါဋ္ဌပါဒသည် စိတ္တဟတ္ထိသာရိပုတ္တရာနှင့်အတူ ပြန်လည် ဝတ်ပြုလာသည်။ ဘုရားရှင်သည် သက်သေမရှိသော စကား၊ အတ္တဘဝ သုံးမျိုး ရရှိခြင်းနှင့် နို့စစ်၊ နို့ချဉ်၊ ထောပတ်၊ ထောပတ်ဆီ ဥပမာကို ဟောကြားတော်မူသည်။ သုတ်၏ အဆုံးတွင် ပေါဋ္ဌပါဒသည် မိမိကိုယ်ကို ဥပါသကာအဖြစ် ကြေညာပြီး စိတ္တဟတ္ထိသာရိပုတ္တရာသည် ရှင်ရဟန်းပြုခွင့် တောင်းကာ မကြာမီ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ ရောက်ရှိသည်။
ပေါဋ္ဌပါဒက အတ္တသုံးမျိုးကို တစ်ခုချင်း တင်ပြသည်။ ရူပရှိပြီး အစာစားသော ကြမ်းတမ်းသည့်အတ္တ၊ စိတ်ဖြင့် ပြီးစီးသော အတ္တနှင့် ရူပမရှိဘဲ သညာဖြင့် ပြီးစီးသော အတ္တတို့ ဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်က အကြိမ်တိုင်း “ထိုသို့ဖြစ်သော်လည်း သညာသည် တစ်မျိုး၊ အတ္တသည် တစ်မျိုးသာ ဖြစ်မည်၊ အကြောင်းမူ လူ၏ သညာသည် တစ်မျိုးဖြစ်ပေါ်ပြီး တစ်မျိုး ချုပ်ငြိမ်းသောကြောင့်” ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဤအချက်သည် ပုံရိပ်တစ်ခုလုံးကို နားလည်စေရန် ထည့်သွင်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝင်လာသော အတွေးနှင့် ခံစားချက်များသည် တစ်နေ့တာလုံး ပြောင်းလဲနေသည်။ ခဏတာ စိတ်ခံစားချက်ကို ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်တစ်ခုလုံးအဖြစ် ယူဆရန် မလိုကြောင်း သတိပြုကြည့်ပါ။
ပေါဋ္ဌပါဒက သညာသည် အတ္တဟုတ်မဟုတ် မိမိ သိနိုင်ပါမည်လားဟု မေးသည်။ ဘုရားရှင်က “သင့်တွင် အမြင်ကွဲပြားနေ၍၊ နှစ်သက်မှု ကွဲပြားနေ၍၊ သဘောကျမှု ကွဲပြားနေ၍၊ လုံ့လသည် အခြားလမ်းသို့ ရောက်နေ၍၊ အခြားအယူဝါဒ ဆရာရှိနေ၍ ဤအကြောင်းသည် သိရန် ခက်ခဲသည်” ဟု မိန့်တော်မူသည်။
အနက်ရှိုင်းသော အကြောင်းကို မငြင်းခုံမီ မိမိ အမှန်တကယ် နားထောင်နေသလော၊ သို့မဟုတ် ယခင်ယုံကြည်ချက်ကို ထောက်ခံမည့် အချက်ကို ရှာနေသလောဟု ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မေးကြည့်ပါ။ နောက်တစ်ခု ဖြစ်နေလျှင် ထိုအကြောင်းကို နားလည်ရန် အချိန်မတန်သေးဟု ဆိုနိုင်သည်။
လောကသည် မြဲသလော မမြဲသလော၊ အဆုံးရှိသလော အဆုံးမရှိသလော၊ ဇီဝနှင့် သရီရ၊ သေပြီးနောက် တထာဂတ ရှိသလောဟူသော အကြောင်းများကို ဘုရားရှင်သည် မဖြေကြားတော်မူပါ။ အကြောင်းမူကား အကျိုးနှင့် မပြည့်စုံ၊ ဓမ္မနှင့် မပြည့်စုံ၊ ဗြဟ္မစရိယ၏ အစမဟုတ်၊ ငြီးငွေ့ခြင်း၊ တပ်မက်မှု ကင်းခြင်း၊ ချုပ်ငြိမ်းခြင်း၊ ငြိမ်းချမ်းခြင်း၊ ထူးထူးခြားခြား သိမြင်ခြင်း၊ ဗောဓိဉာဏ်တော်နှင့် နိဗ္ဗာန်တို့သို့ မဖြစ်စေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အွန်လိုင်းငြင်းခုံမှုထဲ မနစ်မြုပ်မီ “ဤအကြောင်းသည် စိတ်ကို ပိုမိုငြိမ်းချမ်းစေသလော၊ ကောင်းမှုပိုလုပ်နိုင်စေသလော” ဟူသော ရိုးရှင်းသည့် စစ်ထုတ်မေးခွန်းကို သုံးပါ။ မကူညီလျှင် ဘေးချထားနိုင်သည်။
ပေါဋ္ဌပါဒက ထိုသို့ဆိုလျှင် ဘုရားရှင်သည် အဘယ်အရာကို ဖြေကြားတော်မူသနည်းဟု မေးသည်။ ဘုရားရှင်က “ဤသည်ကား ဒုက္ခ၊ ဤသည်ကား ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း၊ ဤသည်ကား ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းခြင်း၊ ဤသည်ကား ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ရောက်စေသော အကျင့်” ဟု ဖြေကြားတော်မူသည်။ အကြောင်းမူကား ဤအချက်သည် အကျိုးနှင့် ပြည့်စုံပြီး နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ပြဿနာရှိလျှင် သစ္စာလေးပါး ဖွဲ့စည်းပုံအတိုင်း စာကြောင်းလေးကြောင်း ရေးကြည့်ပါ။ ဒုက္ခဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း၊ မည်သည့်အရာကြောင့် ဖြစ်သနည်း၊ ကုန်ခန်းသွားလျှင် မည်သို့ရှိမည်နည်း၊ နောက်ပြီး ဘာကို ဦးစွာ စတင်လုပ်မည်နည်း။
အခြားပရိဗိုဇ်များက ပေါဋ္ဌပါဒကို သမဏဂေါတမ၏ စကားတိုင်းကို သဘောတူနေသည်၊ ရှင်းလင်းသော အဖြေတစ်ခုမှ မရရှိသေးဘဲ ဟု ဆူပူကြသည်။ ပေါဋ္ဌပါဒက မိမိလည်း ထိုသို့သော အဖြေမရခဲ့ကြောင်း၊ သို့သော် သမဏဂေါတမသည် စစ်မှန်၍ သေချာသော အကျင့်ကို ပညတ်တော်မူသည်၊ ပညာရှိများ အနုမောဒနာမပြုဘဲ မည်သို့ နေနိုင်မည်နည်းဟု ပြန်ဖြေသည်။ ဘုရားရှင်က ထိုပရိသတ်ထဲတွင် မျက်စိရှိသူမှာ ပေါဋ္ဌပါဒတစ်ဦးတည်း ဖြစ်သည်ဟု မိန့်တော်မူပြီး တစ်ဖက်သတ် မဖြစ်သော ဓမ္မကို မဖြေကြားဟု ပြသတော်မူကြောင်း၊ သစ္စာလေးပါးမူ တစ်ဖက်သတ်ဟောကြားတော်မူသော ဓမ္မ ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြတော်မူသည်။
မိမိအား အမှန်တကယ် အကျိုးရှိသည်ဟု မြင်သောအရာကို ပတ်ဝန်းကျင်လူများက ပြောင်လှောင်သောအခါ အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ယဉ်ကျေးစွာ ရှင်းပြပါ။ ဒေါသမထွက်ပါနှင့်၊ လူများစု၏ အသံကြောင့်သာ ကောင်းသောအရာကို မစွန့်လွှတ်ပါနှင့်။
သမဏဗြာဟ္မဏအချို့က သေပြီးနောက် အတ္တသည် တစ်ဖက်သတ် ချမ်းသာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် မေးမြန်းသောအခါ တစ်ဖက်သတ် ချမ်းသာသော လောကကို မသိမမြင်ကြ၊ တစ်ဝက်နေ့ပင် သန့်စင်စွာ ချမ်းသာသော အတ္တကို မသိခဲ့ဖူးကြ၊ ထိုလောကသို့ သွားရာလမ်းကို မသိကြ၊ ထိုလောက၏ နတ်များက အတည်ပြုသည်ကိုလည်း မကြားဖူးကြပါ။ ဘုရားရှင်က မမြင်ဖူးသော ဇနပုဒ်ရှိ လှပသည့် အမျိုးသမီးကို ချစ်မိသူနှင့် မည်သည့်ဘက်တွင် ရှိမှန်း မသိသော ပြာသာဒ်သို့ တက်ရန် လှေကားလုပ်သူတို့ဖြင့် ဥပမာပြုတော်မူသည်။ ထိုသို့သော စကားသည် သက်သေမရှိပါ။
အလွန်ကောင်းလွန်းသည်ဟု ကြားရသော ကြော်ငြာ သို့မဟုတ် ကတိစကားနှင့် ကြုံလျှင် ပြောသူသည် ရလဒ်ကို ကိုယ်တိုင် မြင်ဖူးသလော၊ ရောက်ရှိရာနည်းလမ်းကို သိသလော၊ ရောက်ပြီးသူတစ်ဦးဦး အတည်ပြုနိုင်သလောဟု မေးကြည့်ပါ။
ဘုရားရှင်က အတ္တဘဝ သုံးမျိုးလုံးကို ပယ်ရန် တရားဟောကြားတော်မူသည်၊ ကျင့်ကြံလျှင် ညစ်နွမ်းသော တရားများ ကင်းပြီး ကြည်လင်သော တရားများ တိုးပွားမည်၊ ပညာ ပြည့်စုံလာမည်၊ ပါမောဇ္ဇ၊ ပီတိ၊ ငြိမ်းချမ်းခြင်း၊ သတိသမ္ပဇည ရှိပြီး ဆင်းရဲစွာမဟုတ်ဘဲ ချမ်းသာစွာ နေရမည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ညွှန်ပြနိုင်သည့် ပြာသာဒ်အောက်တွင် လှေကားလုပ်နေသူနှင့် တူသည်။ ထိုသို့သော စကားမှာ သက်သေရှိပါသည်။
ခြေလှမ်းများ ရှင်းလင်းစွာ ညွှန်ပြပြီး ဤဘဝတွင် ရလဒ်မြင်နိုင်သည့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို လေ့ကျင့်ရန်လမ်းကို ရွေးပါ။ ဥပမာ တစ်လခန့် နေ့စဉ် ဆယ့်ငါးမိနစ် သတိကျင့်ကြံပြီး စိတ်ပေါ့ပါးလာသလောဟု ကိုယ်တိုင် အကဲဖြတ်ပါ။
စိတ္တဟတ္ထိသာရိပုတ္တရာက အတ္တဘဝရရှိမှုတစ်မျိုးချင်းစီအကြောင်း မေးသည်။ ဘုရားရှင်က နို့စစ် ဖြစ်နေချိန်တွင် နို့စစ်ဟု ခေါ်၏၊ နို့ချဉ်သို့မဟုတ် ထောပတ်ဟု မခေါ်။ နို့ချဉ် ဖြစ်နေချိန်တွင် နို့ချဉ်ဟု ခေါ်သကဲ့သို့ မည်သည့်အတ္တဘဝ ရရှိမှုရှိသည်ဖြစ်စေ ထိုတစ်မျိုးတည်းဟု သတ်မှတ်ရသည်ဟု ဥပမာပြုတော်မူပြီး “ဤအရာများသည် လောက၏ အမည်၊ ဘာသာစကား၊ ဝေါဟာရနှင့် ပညတ်တို့ဖြစ်၍ တထာဂတသည် မစွဲလမ်းဘဲ သုံးနှုန်းသည်” ဟု မိန့်တော်မူသည်။
“ငါ”၊ “ငါ့” သို့မဟုတ် ရာထူးတာဝန်ကို ပုံမှန်အတိုင်း သုံးနိုင်သည်။ သို့သော် အခန်းကဏ္ဍပြောင်းသောအခါ ယခင်အမည်ကို မိမိကိုယ်ပျောက်သွားသည်ဟု မခံစားဘဲ လွှတ်ပေးနိုင်ပါစေ။
ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း သေခြင်းနောက်ပိုင်း ဘဝ၊ စကြဝဠာနှင့် သီအိုရီအမျိုးမျိုးဆိုင်ရာ ကြီးမားသော မေးခွန်းများကို အဆုံးမသတ်နိုင်အောင် ငြင်းခုံနေကြသည်။ ဤသုတ်သည် ထိုမေးခွန်းများ မှားသည်ဟု မဆိုပါ။ သို့သော် အဖြေသည် ဒုက္ခ လျော့ပါးစေမည်လားဟု မေးကြည့်ရန် ဖိတ်ခေါ်သည်။
နောက်ထပ် သင်ခန်းစာတစ်ခုမှာ စစ်ဆေးနိုင်သော ပြောဆိုချက်များနှင့် စစ်ဆေး၍ မရသော ပြောဆိုချက်များကို ခွဲခြားခြင်း ဖြစ်သည်။ ကောင်းမွန်သော သွန်သင်ချက်သည် မည်သို့လုပ်ရမည်ကို ပြောနိုင်ပြီး ကျင့်ကြံသူသည် ဝမ်းမြောက်ခြင်း၊ ငြိမ်းချမ်းခြင်းနှင့် သတိကဲ့သို့သော ရလဒ်ကို ဤဘဝတွင်ပင် ကိုယ်တိုင်မြင်နိုင်သည်။
နို့နှင့် ထောပတ်ဥပမာမှာမူ “ငါ” သို့မဟုတ် “ကျွန်ုပ်” ကဲ့သို့သော စကားလုံးများသည် ဆက်သွယ်ရာတွင် သုံးနိုင်သော ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး မပြောင်းလဲသော အနှစ်သာရဟု စွဲလမ်းရန် မလိုကြောင်း သတိပေးသည်။
ကိုးကားထားသော စာမျက်နှာရှိ မူရင်းစာသားကို ဖတ်ရန် နှိပ်ပါ
ရှင်အာနန္ဒာက သီလ၏ အကျိုးမှာ အဘယ်နည်းဟု လျှောက်ထားသောအခါ ဘုရားရှင်သည် အဆင့်ဆင့် ဖြေကြားတော်မူသည်။ သီလသည် နောင်တ…
မကောင်းမှု၏ အမြစ်သုံးမျိုး — လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ — နှင့် ကောင်းမှု၏ အမြစ်သုံးမျိုး — အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟ — အမြစ်က…
ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်၏ အသေးစိတ်ရှင်းလင်းချက်ဖြစ်ပြီး ထွက်သက်ဝင်သက် ရှည်သည်၊ တိုသည်ကို သိသောအခါ ဆန္ဒနှင့် ပါမောဇ္ဇက ထွက…
ပစ္စယာကာရဝိဘင်း၏ အဘိဓမ္မာပိုင်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တစ်ကြောင်းလုံးကို စိတ်တစ်ခုတည်းထဲတွင် ထားရှိပြီး ထိုကြောင်းသ…