ผู้ป่วยที่ดูแลง่าย ผู้พยาบาลที่ดี และเหตุแห่งอายุยืน
ใช้ในชีวิตประจำวัน

ผู้ป่วยที่ดูแลง่าย ผู้พยาบาลที่ดี และเหตุแห่งอายุยืน

คิลานวคฺโค

ธรรม ๕ ข้อสามชุดจากคิลานวรรค — คุณสมบัติของผู้ป่วยที่ดูแลได้ง่าย คุณสมบัติของผู้พยาบาลที่ดี และสิ่งที่ทำให้อายุยืน ซึ่งพระพุทธเจ้าตรัสไว้ตรง ๆ อย่างเป็นรูปธรรม

๓ ข้อ

ในคิลานวรรค ปัญจกนิบาต มีพระสูตรต่อเนื่องกันว่าด้วยการเจ็บป่วยและการดูแล ทรงแสดงว่าผู้ป่วยที่ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการเป็นผู้ที่พยาบาลได้ยาก และผู้ป่วยที่มีธรรมฝ่ายตรงข้ามเป็นผู้ที่พยาบาลได้ง่าย

จากนั้นทรงแสดงคุณสมบัติของผู้พยาบาลไข้ที่ควรพยาบาลผู้ป่วย และทรงแสดงธรรม ๕ ประการที่เป็นเหตุให้อายุไม่ยืนและอายุยืน

พระสูตรกลุ่มนี้น่าสนใจเพราะเป็นคำแนะนำที่จับต้องได้ตรง ๆ เกี่ยวกับสุขภาพและการดูแลกัน แสดงว่าพระพุทธเจ้าทรงใส่ใจเรื่องร่างกายและการพยาบาลในชีวิตจริง ไม่ได้สอนแต่เรื่องทางใจ

  1. ๑

    ผู้ป่วยที่พยาบาลง่าย ๕ ประการ สูปฏฺฐาโก คิลาโน

    ทำสิ่งที่เป็นสัปปายะ รู้ประมาณในสิ่งที่เป็นสัปปายะ กินยาตามที่กำหนด บอกอาการไข้ตามความเป็นจริงแก่ผู้พยาบาลที่หวังดี ว่ากำเริบ ทุเลา หรือทรงอยู่ และอดทนต่อทุกขเวทนาที่เกิดขึ้นได้

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    ถ้ากำลังป่วย ข้อที่ช่วยคนดูแลได้มากที่สุดคือบอกอาการตรง ๆ ไม่ปิดบังเพราะเกรงใจ และกินยาตามที่หมอสั่ง

  2. ๒

    ผู้พยาบาลที่ดี ๕ ประการ คิลานุปฏฺฐาโก

    สามารถจัดยาได้ รู้ว่าสิ่งใดเป็นสัปปายะและไม่เป็นสัปปายะ นำสิ่งที่ไม่เป็นสัปปายะออกไป นำสิ่งที่เป็นสัปปายะเข้ามา พยาบาลด้วยเมตตาจิต ไม่ใช่เพราะเห็นแก่อามิส ไม่รังเกียจที่จะนำอุจจาระ ปัสสาวะ น้ำลาย หรือสิ่งที่อาเจียนออกไป และสามารถพูดให้ผู้ป่วยเห็นแจ้ง ร่าเริง และเบิกบานด้วยธรรมีกถาได้ตามกาล

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    คนดูแลที่ดีไม่ได้ต้องเป็นหมอ แต่ต้องใส่ใจ ไม่รังเกียจ และให้กำลังใจ คำพูดที่ทำให้ผู้ป่วยใจชื้นมีค่าเท่ากับยา

  3. ๓

    เหตุแห่งอายุยืน ๕ ประการ อายุสฺสา ธมฺมา

    ทำสิ่งที่เป็นสัปปายะ รู้ประมาณในสิ่งที่เป็นสัปปายะ บริโภคสิ่งที่ย่อยง่าย เป็นผู้มีศีล และมีมิตรดี ส่วนผู้ที่ทำสิ่งที่ไม่เป็นสัปปายะ ไม่รู้ประมาณ บริโภคสิ่งที่ย่อยยาก ทุศีล และมีมิตรชั่ว ย่อมเป็นเหตุให้อายุไม่ยืน

    นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน

    สุขภาพไม่ได้มาจากอาหารและการออกกำลังอย่างเดียว ศีลและมิตรที่ดีก็เป็นเหตุให้อายุยืนตามพระสูตร เพราะลดความเครียด ความเสี่ยง และพฤติกรรมทำลายตัวเอง

ลองใช้ในชีวิตประจำวัน

สามชุดนี้ใช้ได้ทันทีในทุกบ้านที่มีผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุ ฝั่งผู้ป่วยได้รู้ว่าจะช่วยคนดูแลอย่างไร ฝั่งผู้ดูแลได้รู้ว่าการดูแลที่ดีไม่ใช่แค่ให้ยา แต่รวมถึงใจที่ไม่รังเกียจและการให้กำลังใจ

และข้อที่ ๔ ของผู้ป่วย คือการบอกอาการตามจริง สำคัญมากในยุคที่คนมักปิดอาการเพราะเกรงใจหรือกลัว อ่านคู่กับหน้านกุลปิตาสูตร และอนาถปิณฑิโกวาทสูตร

ที่มาในพระไตรปิฎก

คลิกเพื่อไปอ่านเนื้อหาจริงในหน้าที่อ้างถึง

หลักธรรมอื่นที่น่าสนใจ

อธิกรณสูตร: อยากได้รับความเคารพ แต่ยังไม่ละสิ่งที่ควรละ

อโห วต มํ สพฺรหฺมจารี สกฺกเรยฺยุํ

ม้าธรรมดาอยากได้ตำแหน่งและอาหารอย่างม้าอาชาไนย แต่คนรู้เห็นความคดโกงของมัน ภิกษุที่ก่อเรื่อง มักโกรธ ไม่ใคร่ศึ…

เสขิยวัตรเรื่องกิริยาในละแวกบ้าน: เดิน นั่ง พูด และหัวเราะอย่างสำรวม

สุสํวุโต อนฺตรฆเร คมิสฺสามีติ

สิกขาบทหมวดสารูป ๒๖ ข้อในเสขิยกัณฑ์ สอนภิกษุให้นุ่งห่มเรียบร้อย สำรวมมือเท้า ทอดสายตา ไม่หัวเราะลั่น พูดเสียงเ…

เข้าสู่ระบบเพื่อรับ ๔๐ แต้มบุญจากการอ่านหน้านี้