ဓာတ်ဆယ့်ရှစ်ပါး
အဋ္ဌာရသ ဓာတုယောသိမြင်မှုကို ဓာတ်ဆယ့်ရှစ်ပါးအဖြစ် ခွဲခြားခြင်း — အစုခြောက်စု၊ တစ်စုလျှင် သုံးမျိုး (အာရုံခံအင်္ဂါ + သိခံရသောအရ…
ကဏှဇာတကံ
သိကြားမင်းက ကဏှရသေ့သည် အသားမည်း၍ အနက်ရောင်အစားအစာကို စားပြီး အမည်းရောင်နေရာတွင် နေသည်ဟု အပြစ်တင်သည်။ ရသေ့က လူသည် အသားအရေကြောင့် မည်းသည်မဟုတ်ဘဲ ပါပကံကြောင့် မည်းသည်ဟု ဖြေသည်။ သိကြားမင်းက ဆုပေးသောအခါ ရသေ့သည် မိမိတွင် အမျက်ဒေါသ၊ ဒေါသ၊ လောဘ၊ စွဲလမ်းမှု မရှိစေရန်နှင့် ကိုယ်စိတ်က မည်သူ့ကိုမျှ မထိခိုက်စေရန် တောင်းပြီး အရာတစ်ခုစီ၏ အပြစ်ကို ရှင်းပြသည်။
ခုဒ္ဒကနိကာယ် ဇာတက ဒသကနိပါတ်ပါ ကဏှဇာတ်၏ ပထမဂါထာသည် သိကြားမင်း၏ စကားဖြစ်ပြီး ဤယောက်ျားသည် မည်း၍ အနက်ရောင်ဘောဇဉ်ကို စားကာ အနက်ရောင်နေရာတွင် နေသည်၊ မနှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ရသေ့က လူသည် အသားအရေကြောင့် မည်းသူ မဟုတ်၊ အတွင်း၌ အနှစ်သာရရှိသူသည် ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်သည်၊ မကောင်းမှုကံရှိသူသည်သာ မည်းသူဖြစ်သည်ဟု ဖြေသည်။ သိကြားမင်းသည် ကျေနပ်၍ ဆုပေးသည်။ ရသေ့က မိမိတွင် အမျက်ဒေါသ၊ ဒေါသ၊ လောဘနှင့် သိနေဟ မရှိစေရန် တောင်းသည်။ သိကြားမင်းက မည်သည့်အပြစ်ကို မြင်သနည်းဟု မေးသောအခါ ရသေ့က တစ်ခုစီ ရှင်းပြသည်။
သိကြားမင်းသည် ဆုကို နောက်ထပ် နှစ်ကြိမ် ပေးသည်။ ရသေ့က တောတွင် တစ်ပါးတည်း နေသော မိမိအား ကျင့်ကြံမှုကို အန္တရာယ်ပြုသည့် ရောဂါဆိုးများ မဖြစ်စေရန် တောင်းပြီး နောက်ဆုံးအချက်အဖြစ် မိမိ၏ စိတ်သို့မဟုတ် ကိုယ်သည် မည်သည့်အခါမျှ မည်သူ့ကိုမျှ မထိခိုက်စေရန် တောင်းသည်။
ပိဋကတ်သုံးပုံပါ ဇာတ်တွင် ဂါထာများသာ ရှိသည်။ အဋ္ဌကထာက ဗောဓိသတ်သည် ချမ်းသာသော ဗြာဟ္မဏမျိုးရိုးတွင် မွေးဖွားပြီး အသားမည်းသဖြင့် ကဏှဟု အမည်ရသည်ဟု ပြောပြသည်။ မိဘများ ကွယ်လွန်သောအခါ ဘိုးဘွားများ ရှာဖွေခဲ့သော ဥစ္စာကို မည်သူမျှ ကိုယ်နှင့်အတူ ယူသွား၍ မရသည်ကို မြင်သဖြင့် ဒါနပြုပြီး ဟိမဝန္တာတောတွင် ရသေ့ဖြစ်သွားသည်။ အလိုနည်း သန္တောသရှိစွာ နေထိုင်သည်။ သိကြားမင်းသည် အပြစ်တင်ခံရလျှင် ဒေါသထွက်မည်လော မထွက်လောဟု စမ်းသပ်ရန် ဆင်းလာသည်။ အဋ္ဌကထာက ဗောဓိသတ်သည် ဒေါသကို မည်သူ့ဆုကမျှ မငြိမ်းစေနိုင်ကြောင်း သိသော်လည်း သိကြားမင်းအား ဓမ္မဟောရန်အတွက် ဆုကို လက်ခံသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ နိဂုံးတွင် သိကြားမင်းသည် ရသေ့ မှီခိုနေသော သစ်ပင်အား အချိန်တိုင်း အသီးချိုစေရန် ပြုလုပ်ပေးသည်။ ဘုရားရှင်သည် နိဂြောဓာရာမကျောင်းတွင် ရှင်အာနန္ဒာက ပြုံးတော်မူရသည့် အကြောင်း လျှောက်ထားသောအခါ ဤဇာတ်ကို ဟောကြားတော်မူသည်။
ရသေ့က သိကြားမင်း၏ အပြစ်တင်ချက်ကို လူသည် အသားအရေကြောင့် မည်းသူမဟုတ်၊ အတွင်းအနှစ်သာရရှိသူသည် ဗြာဟ္မဏဟု ခေါ်သည်၊ ပါပကံရှိသူသည်သာ မည်းသူဟု ခေါ်သည်ဟု ဖြေသည်။ အဋ္ဌကထာက အတွင်းအနှစ်သာရသည် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ ဝိမုတ္တိနှင့် ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿန ဖြစ်သည်ဟု ရှင်းပြသည်။
အသားအရောင်၊ ကိုယ်ဟန် သို့မဟုတ် လေသံကို ကလိန်ကျ ပြောင်လှောင်သော ဟာသ သို့မဟုတ် စကားကို ကြားရလျှင် လိုက်၍ မရယ်ပါနှင့်။ လူကို အကဲဖြတ်ရမည်ဆိုလျှင် သူ၏ လုပ်ရပ်နှင့် တာဝန်ယူမှုကို ကြည့်ပါ။
ဆုရသောအခါ ရသေ့သည် ဥစ္စာ သို့မဟုတ် ဂုဏ်ရာထူးကို မတောင်းဘဲ မိမိ၏ အကျင့်တွင် အမျက်ဒေါသ၊ ဒေါသ၊ လောဘနှင့် သိနေဟ မရှိစေရန် တောင်းသည်။ အဋ္ဌကထာက အမျက်ဒေါသမရှိခြင်းသည် ပြန်၍ မအမျက်ထွက်ခြင်း၊ ဒေါသမရှိခြင်းသည် ပြန်၍ မညှဉ်းဆဲခြင်းဟု ရှင်းပြသည်။
မိမိကိုယ်နှင့် နေ့စဉ် “တောင်းဆုများ” ကို စိတ်ကိစ္စအဖြစ် ထားကြည့်ပါ၊ ဥပမာ “ယနေ့ အမျက်ဒေါသဖြင့် ပြန်မတုံ့ပြန်ပါစေနှင့်” ဟု ထား၍ ညနေတွင် မည်မျှလုပ်နိုင်သည်ကို ပြန်သုံးသပ်ပါ။
ရသေ့က အမျက်ဒေါသသည် သည်းမခံနိုင်ခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်ကြောင်း၊ အစပိုင်းတွင် နည်း၍ နောက်တွင် များလာကာ တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားကြောင်း ရှင်းပြသည်။ အမျက်ဒေါသက စွဲငြိနေစေပြီး ဒေါသအပြင်းအထန် ဖြစ်ပေါ်စေသဖြင့် အမျက်ဒေါသကို မနှစ်သက်ကြောင်း ဆိုသည်။
စိတ်တိုခြင်းကို သေးသေးလေးမှာပင် ဖမ်းယူပါ၊ ဥပမာ အစည်းအဝေးတွင် စိတ်ရှုပ်လာသည်ဟု စတင်ခံစားရလျှင် အသက်ကို ဖြည်းဖြည်းရှူပါ သို့မဟုတ် စိတ်ထဲ ကျန်နေသည့်အရာကို ရေးမှတ်ပါ။ အမျက်ဒေါသ ထိန်းမနိုင်လောက်အောင် ကြီးလာသည်အထိ မစောင့်ပါနှင့်။
ရသေ့က စိတ်ဆိုးသွမ်းသူသည် ကြမ်းတမ်းသောစကားမှ စတင်ပြီး နောက်တွင် ကိုယ်ထိလက်ရောက်ဖြစ်ကာ လက်၊ တုတ်ကို သုံးပြီး နောက်ဆုံးတွင် လက်နက်သုံးသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ဒေါသသည် အမျက်ဒေါသမှ ဖြစ်သဖြင့် ဒေါသကို မနှစ်သက်ကြောင်း ဆိုသည်။
ရန်ဖြစ်လျှင် စကားအဆင့်ကတည်းက ရပ်ပါ။ အသံမြှင့်လာခြင်း သို့မဟုတ် အကြမ်းစကား သုံးလာလျှင် စကားပြောခြင်းကို ခဏရပ်ရန် တောင်းပါ။ တစ်ဖက်က ထိခိုက်အောင် စတင်လျှင် ထိုနေရာမှ ထွက်ပြီး အကူအညီ တောင်းပါ။
ရသေ့က လုယက်ခြင်း၊ အနိုင်ကျင့်၍ ယူခြင်း၊ လိမ်လည်ခြင်းနှင့် လှည့်စားခြင်းသည် လောဘပါသူတို့တွင် သဘာဝအတိုင်း မြင်ရသဖြင့် လောဘကို မနှစ်သက်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။
အမြတ်လွယ်လွယ်ရသော်လည်း အချက်အလက်ကို လိမ်ရန် သို့မဟုတ် သူတစ်ပါးကို အသာစီးယူရန် လိုသော ကမ်းလှမ်းချက်ကို တွေ့လျှင် ထိုအရာသည် လောဘက ပြောနေခြင်းဟု သိပြီး ဆုံးဖြတ်မီ နောက်ဆုတ်ပါ။
ရသေ့က စိတ်ဖြင့် ပြည့်စုံသော ချည်နှောင်ကိလေသာများ များစွာရှိပြီး သိနေဟက ထပ်ချည်နှောင်လျှင် အလွန်ပူပန်စေသဖြင့် သိနေဟကို မနှစ်သက်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ အဋ္ဌကထာက လူနှင့် ဥစ္စာ နှစ်မျိုးလုံးကို စွဲလမ်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ဤအချက်ကို ရှင်ရဟန်းအခြေအနေတွင် ဆိုခြင်းဖြစ်ပြီး ဂိဟိအတွက် မိသားစုကို ချစ်ခင်စိုးရိမ်ခြင်းသည် မှားခြင်းမဟုတ်သော်လည်း မိမိစိတ်ကိုယ်တိုင် လောင်မြိုက်စေလောက်အောင် စွဲလမ်းခြင်းကို သတိထားသင့်သည်။
ကလေး၊ ဇနီးခင်ပွန်း သို့မဟုတ် ပစ္စည်းဥစ္စာအတွက် စိုးရိမ်ခြင်းကြောင့် အိပ်မပျော်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြားသူကို အလွန်ထိန်းချုပ်မိခြင်းရှိလျှင် ဘာက စောင့်ရှောက်မှု၊ ဘာက မိမိစိတ်ကို လောင်မြိုက်စေနေသော စွဲလမ်းမှု ဖြစ်သည်ကို ခွဲခြားကြည့်ပါ။
ရသေ့ တောင်းသော နောက်ဆုံးဆုမှာ မိမိ၏ စိတ် သို့မဟုတ် ကိုယ်သည် မည်သည့်အခါမျှ မည်သူ့ကိုမျှ မထိခိုက်စေရန် ဖြစ်သည်။ အဋ္ဌကထာက ၎င်းတွင် နှုတ်ကိုပါ ထည့်သွင်းကြောင်း၊ ဆိုလိုသည်မှာ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်သုံးပါးလုံးမှ လုပ်ရပ်များသည် ညှဉ်းဆဲခြင်းမှ စင်ကြယ်စေရန် တောင်းခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။
အိပ်ရာမဝင်မီ ယနေ့ မိမိစကား၊ လုပ်ရပ် သို့မဟုတ် ဟန်ပန်ကြောင့် တစ်စုံတစ်ဦး ဒုက္ခရောက်မရောက် ပြန်သုံးသပ်ပါ။ ရောက်လျှင် မနက်ဖြန်တွင် ပြင်ဆင်ရန် နည်းလမ်းရှာပါ။
ကဏှရသေ့၏ အဖြေသည် ယနေ့တွင်လည်း တိုက်ရိုက်သုံးနိုင်သေးသည်။ လူကို အသားအရောင်၊ ရုပ်ရည် သို့မဟုတ် မူလအရင်းအမြစ်ဖြင့် အကဲဖြတ်ခြင်းကို ဤဇာတ်က ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပယ်ချထားသည်။ လူကို “မည်း” စေသည်မှာ လုပ်ရပ်ဖြစ်ပြီး အသားအရေ မဟုတ်။
နောက်ထပ်သင်ခန်းစာမှာ ရသေ့၏ ဟန်ပန်ဖြစ်သည်။ ရုပ်ရည်အကြောင်း အပြစ်တင်ခံရသောအခါ ရသေ့သည် မဒေါသထွက်၊ အနိုင်ယူရန် မငြင်းခုံဘဲ ရှင်းလင်းသော မူဖြင့် ဖြေပြီး ထိုအခွင့်အရေးကို အသုံးချ၍ အကျိုးရှိသောအကြောင်းကို ပြောသည်။
ရသေ့ တောင်းသော ဆုများသည် မည်သူမျှ ပေးအပ်နိုင်သောအရာ မဟုတ်ဘဲ မိမိကိုယ်တိုင် လေ့ကျင့်နိုင်သောအရာ ဖြစ်သည်။ ဆုတစ်ခု တောင်းနိုင်လျှင် မည်သည့်အရာကို ရလိုသနည်း၊ သို့မဟုတ် စိတ်ကို မည်သို့ ဖြစ်စေလိုသနည်းဟု မိမိကိုယ်ကို မေးကြည့်နိုင်သည်။
ကိုးကားထားသော စာမျက်နှာရှိ မူရင်းစာသားကို ဖတ်ရန် နှိပ်ပါ
သိမြင်မှုကို ဓာတ်ဆယ့်ရှစ်ပါးအဖြစ် ခွဲခြားခြင်း — အစုခြောက်စု၊ တစ်စုလျှင် သုံးမျိုး (အာရုံခံအင်္ဂါ + သိခံရသောအရ…
ဧကကနိဒ္ဒေသသည် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်ကို စံနှုန်းနှစ်ခုဖြင့် ခွဲခြားသည်။ ဝိမောက္ခရှစ်ပါးကို ကိုယ်ဖြင့် ရရှိသလော မရရှိသလ…
ဤသံယုတ်ရှိ သုတ်တိုင်းသည် မည်သည့်အရာ ရှိသောအခါ ဒိဋ္ဌိ ဖြစ်ပေါ်သနည်းဟူသော တူညီသည့်မေးခွန်းကို မေးပြီး ခန္ဓာငါးပါ…
ဗလဟူသည် အားထုတ်၍ ခွန်အားကြီးခြင်းဟု မဆိုလိုဘဲ မိမိ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အရာများနောက်သို့ မလိုက်ဘဲ မတုန်မလှုပ်ခြင်းကို ဆ…