สีลานิสังสชาดก: ช่างตัดผมที่รอดเพราะอยู่กับคนดี

ในสีลานิสังสชาดก อสทิสวรรค ทุกนิบาต ชาดก ขุททกนิกาย มีคาถาสองบท บทแรกว่า จงดูผลของศรัทธา ศีล และจาคะนี้เถิด พญานาคแปลงเพศเป็นเรือ พาอุบาสกผู้มีศรัทธาไป บทที่สองว่า พึงสมาคมกับสัตบุรุษ พึงทำความสนิทสนมกับสัตบุรุษ เพราะช่างกัลบกถึงความสวัสดีได้ก็เพราะอยู่ร่วมกับสัตบุรุษ

เรื่องเล่ามาจากอรรถกถา อุบาสกผู้หนึ่งในสมัยพุทธกาลตั้งใจไปพระเชตวัน ถึงฝั่งแม่น้ำอจิรวดีตอนเย็นแต่ไม่มีเรือ จึงระลึกถึงพระพุทธเจ้าด้วยปีติแล้วเดินข้ามน้ำไปได้ พระพุทธเจ้าจึงตรัสเล่าเรื่องในอดีตว่า ครั้งพระกัสสปพุทธเจ้า อุบาสกผู้เป็นโสดาบันโดยสารเรือไปกับช่างกัลบกคนหนึ่ง ภรรยาของช่างกัลบกฝากสามีไว้กับอุบาสก เรือแตกกลางทะเล ทั้งสองเกาะแผ่นกระดานลอยไปถึงเกาะแห่งหนึ่ง

อรรถกถาเล่าต่อว่า ช่างกัลบกฆ่านกปิ้งกินแล้วแบ่งให้ แต่อุบาสกไม่รับ แล้วระลึกถึงพระรัตนตรัย พญานาคที่เกาะนั้นแปลงกายเป็นเรือ มีเทวดาประจำทะเลเป็นต้นหน เทวดาจะรับเฉพาะอุบาสก เพราะช่างกัลบกไม่มีศีล อุบาสกจึงให้ส่วนบุญแก่เพื่อน ช่างกัลบกอนุโมทนา ทั้งสองจึงได้กลับถึงพาราณสี เทวดากล่าวคาถาทั้งสองบทนี้ อรรถกถาประชุมชาดกว่าพญานาคคือพระสารีบุตร และเทวดาประจำทะเลคือพระพุทธเจ้า