วรุณชาดก: งานที่ควรทำก่อน อย่าเลื่อนไปทำทีหลัง

ในวรุณชาดก เอกกนิบาต ชาดก ขุททกนิกาย มีคาถาบทเดียวว่า ผู้ใดปรารถนาจะทำกิจที่ควรทำก่อนในภายหลัง ผู้นั้นย่อมเดือดร้อนในภายหลัง เหมือนมาณพหักไม้กุ่ม (วรุณะ)

เรื่องเล่ามาจากอรรถกถา พระโพธิสัตว์เป็นอาจารย์ที่เมืองตักกสิลา วันหนึ่งศิษย์ไปหาฟืนในป่า มีมาณพขี้เกียจคนหนึ่งเห็นต้นกุ่มใหญ่ เข้าใจว่าเป็นไม้แห้ง จึงคิดว่านอนก่อนสักครู่ ค่อยปีนขึ้นไปหักทีหลัง เพื่อน ๆ มัดฟืนเสร็จแล้วปลุกเขาก่อนกลับ เขาจึงรีบปีนขึ้นไปหักกิ่ง กิ่งไม้ดีดกลับมาโดนตา แล้วหักกิ่งสดลงมามัดเป็นฟืน เอาไปวางทับกองฟืนแห้งของเพื่อน

รุ่งเช้าศิษย์ทั้งหมดต้องรีบกินข้าวแล้วเดินทางไปงานที่หมู่บ้านหนึ่งนิมนต์ไว้ คนต้มข้าวหยิบฟืนสดนั้นไป เป่าไฟเท่าไรก็ไม่ติดจนตะวันสาย ทุกคนจึงไปไม่ทัน อาจารย์ฟังเรื่องแล้วกล่าวคาถานี้ อรรถกถาเล่าว่าพระพุทธเจ้าตรัสเรื่องนี้เพราะภิกษุรูปหนึ่งที่ย่อหย่อนความเพียรตอนแรก ภายหลังกลับเร่งเพียรหนักผิดเวลาจนหลับแล้วตกลงมาขาหัก ทำให้เพื่อนภิกษุต้องเลื่อนการเดินทาง