စူဠဒုက္ခက္ခန္ဓသုတ်: ကာမ၏ အပြစ်ကို သိပြီးသော်လည်း အဘယ့်ကြောင့် ပြန်ဆွဲခံရသနည်း
စူဠဒုက္ခက္ခန္ဓသုတ္တံမဟာနာမသာကီဝင်မင်းသည် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့သည် စိတ်ကို ညစ်နွမ်းစေသော အရာများဖြစ်ကြောင်း သိသော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ စိ…
ဝိဝေကကထာ
အားအင်အပြည့်ဖြင့် ပြုရသော အလုပ်တိုင်းသည် မြေကြီးကို မှီရသည်၊ အပင်အားလုံးလည်း မြေကြီးပေါ်၌ ကြီးထွားသကဲ့သို့ မဂ္ဂင်ကို ပွားများရာ၌ သီလကို မှီရသည်၊ မဂ္ဂင်တစ်ခုစီသည် ဝိဝေက၊ ဝိရာဂ၊ နိရောဓကို မှီ၍ စွန့်လွှတ်ခြင်းသို့ ညွတ်သည်။ ဝိဝေကကို ယာယီ ဖိနှိပ်ထားနိုင်ခြင်းမှ နိဗ္ဗာန်အထိ အဆင့်ငါးဆင့် ခွဲပြထားသည်။
ခုဒ္ဒကနိကာယ် ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ် ပညာဝဂ် ဝိဝေကကထာတွင် သာဝတ္ထိပြည်၌ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူသော ဗုဒ္ဓဝစနကို ဦးစွာ ကိုးကားထားသည်။ အားအင်အပြည့်ဖြင့် ပြုရသော အလုပ်အားလုံးသည် မြေကြီးကို မှီ၍ မြေကြီးပေါ်၌ တည်၍ ပြုနိုင်သကဲ့သို့ ရဟန်းသည်လည်း သီလကို မှီ၍ သီလ၌ တည်ပြီးမှ အရိယာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ပွားများသည်၊ မျိုးစေ့နှင့် အပင်တို့သည် မြေကြီးကို မှီ၍ ကြီးထွား ပွားများ ဝေဆာသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ဤဗုဒ္ဓဝစနသည် မဂ္ဂသံယုတ် ဗလကရဏီယဝဂ်တွင်လည်း ပါရှိသည်။
ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်သည် ပိဋကတ်သုံးပုံတွင် ပါဝင်၍ ဓမ္မကို စနစ်တကျ ရှင်းလင်းထားသော ကျမ်းဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံးကာလ အဋ္ဌကထာနှင့် ဆင်တူသည်။ ရိုးရာအရ ရှင်သာရိပုတ္တရာက ဟောကြားသည်ဟု ယူဆသည်။ ဤကထာတွင် အရှင်သည် “ဝိဝေကကို မှီ၍ ဝိရာဂကို မှီ၍ နိရောဓကို မှီ၍ စွန့်လွှတ်ခြင်းသို့ ညွတ်သည်” ဟူသော စကားရပ်တစ်ခုစီကို အဆင့်ငါးဆင့်စီ ရှိသည်ဟု ချဲ့ထွင်ရှင်းပြသည်။
ထို့နောက် ဗောဇ္ဈင်ခုနစ်ပါး၊ ဗလငါးပါး၊ ဣန္ဒြေငါးပါးတို့ကိုလည်း တူညီသော ဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် ရှင်းပြ၍ ဗောဓိပက္ခိယတရားများသည် သီလကို အခြေခံပြီး ဝိဝေကကို ဦးတည်ရာအဖြစ် ထားသည်ဟု ပြသည်။
အားအင်အပြည့်ဖြင့် ပြုရသော အလုပ်အားလုံးသည် မြေကြီးကို မှီ၍ မြေကြီးပေါ်၌ တည်မှ ပြုနိုင်သည်။ ရဟန်းသည်လည်း သီလကို မှီ၍ သီလ၌ တည်မှ အရိယာမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ပွားများ၍ များစွာ ပြုနိုင်သည်။
စိတ်ကို ကျင့်ကြံရာ ရည်မှန်းချက် မချမီ အခြားသူကို သို့မဟုတ် မိမိကိုယ်ကို ညှဉ်းဆဲနေသေးသော အချက် ရှိမရှိ အခြေခံကို အရင် စစ်ဆေးပါ။
မျိုးစေ့ပင်များနှင့် ဘူတဂါမများသည် မြေကြီးကို မှီ၍ ကြီးထွား ပွားများ ဝေဆာကြသကဲ့သို့ သီလကို မှီ၍ မဂ်ကို ပွားများသူသည်လည်း ဓမ္မတို့၌ ကြီးထွား ပွားများ ဝေဆာလာသည်။
စိတ်ဓာတ်ဖြစ်တိုးတက်မှုသည် ခလုတ်နှိပ်သကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ သစ်ပင်ကြီးထွားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ရလဒ် မမြင်သေးသော်လည်း အခြေခံကို နေ့စဉ် စောင့်ရှောက်ပါ။
သမ္မာဒိဋ္ဌိမှ သမ္မာသမာဓိအထိ မဂ္ဂင်တစ်ခုစီကို ဝိဝေကကို မှီ၍၊ ဝိရာဂကို မှီ၍၊ နိရောဓကို မှီ၍ စွန့်လွှတ်ခြင်းသို့ ညွတ်လျက် ပွားများသည်။ ဝိဝေက၊ ဝိရာဂ၊ နိရောဓနှင့် စွန့်လွှတ်ခြင်း တစ်ခုစီတွင် အမည်တူသော အဆင့်ငါးဆင့်စီ ရှိသည်ဟု ရှင်းပြထားသည်။
ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုသောအခါ ဤအရာသည် စိတ်ကို လွှတ်ချရာသို့ ခေါ်သွားသလော၊ ပို၍ တွယ်ကပ်ရာသို့ ခေါ်သွားသလောဟု မေးပါ။ ကုသိုလ်ပြုပြီး မျက်နှာလိုချင်နေပါက ဦးတည်ရာ မမှန်သေးပါ။
ဝိက္ခမ္ဘနဝိဝေကဆိုသည်မှာ ပထမဈာန်ကို ပွားများသူ၏ နီဝရဏတို့မှ ကင်းဆိတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ နီဝရဏတို့ကို သမာဓိ၏ အားဖြင့် ဖိနှိပ်ထားသည်။
တရားထိုင်စဉ် စိတ်ငြိမ်းချမ်းနေသော အချိန်တွင် ပျောက်သွားသော ဒေါသ သို့မဟုတ် လောဘသည် ဖိနှိပ်ထားခြင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ ထိုင်ရာမှ ထသောအခါ မေ့လျော့မနေပါနှင့်။
တဒင်္ဂဝိဝေကဆိုသည်မှာ ကိလေသာကို ဖျက်ဆီးရာ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော သမာဓိကို ပွားများသူ၏ ထိုထိုအင်္ဂါဖြင့် ဒိဋ္ဌိကို ပယ်ခြင်း၌ ကင်းဆိတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကိစ္စတစ်ခုချင်း ပယ်နိုင်သော်လည်း အပြီးအပိုင် ဖြတ်တောက်ခြင်း မဟုတ်သေးပါ။
အတွေးတစ်မျိုး မှားကြောင်း မြင်သောအခါ ထိုနေရာ၌ပင် မှန်ကန်သော နားလည်မှုဖြင့် ချက်ချင်း အစားထိုးပါ။ ဥပမာ ဤအရာသည် ငါနှင့်အတူ အမြဲရှိနေမည်ဟု ထင်လျှင် ထိုအရာ၏ မမြဲမှုကို ဆင်ခြင်ပါ။
သမုစ္ဆေဒဝိဝေကဆိုသည်မှာ ကိလေသာကုန်ခန်းရာသို့ ရောက်စေသော လောကုတ္တရာမဂ်ကို ပွားများသူ၏ ကင်းဆိတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ပဋိပဿဒ္ဓိဝိဝေကမူ ဖိုလ်၏ အခိုက်၌ ကင်းဆိတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအချက်သည် အလုံးစုံ ရှုမြင်နားလည်ရန် ဖြစ်သည်။
နေ့စဉ် အလေ့အကျင့်မှ ရသော ငြိမ်းချမ်းမှုသည် အဆင့်ပထမ ခြေလှမ်းများဖြစ်ကြောင်း သိထားပါ။ ဤလမ်း၏ ရည်မှန်းချက်မှာ အမြစ်ကို ဖြတ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ဖိထားရုံမျှ မဟုတ်ပါ။
နိဿရဏဝိဝေကဆိုသည်မှာ နိရောဓ၊ ဆိုလိုသည်မှာ နိဗ္ဗာန်ဖြစ်၍ နောက်ဆုံးအဆင့် ကင်းဆိတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဝိရာဂ၊ နိရောဓနှင့် စွန့်လွှတ်ခြင်းတို့ကိုလည်း ဤအမည်တူ အဆင့်ငါးဆင့်ဖြင့် ခွဲထားသည်။ ဤအချက်သည် အလုံးစုံ ရှုမြင်နားလည်ရန် ဖြစ်သည်။
အလေ့အကျင့်သည် ဦးတည်ချက်မရှိဟု ခံစားရသောအခါ ကင်းဆိတ်ခြင်း အဆင့်တိုင်းသည် ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်ခြင်းဟူသော တစ်ခုတည်းသော ဘက်သို့ ညွှန်ပြနေသည်ဟု သတိရပါ။
ဝိဝေက၊ ဝိရာဂ၊ နိရောဓနှင့် စွန့်လွှတ်ခြင်း အဆင့်ငါးဆင့်တွင် ကျင့်ကြံသူသည် ဆန္ဒ ဖြစ်ပေါ်သူ ဖြစ်၍ သဒ္ဓါဖြင့် စိတ်ညွတ်သူ ဖြစ်ပြီး စိတ်သည် ကောင်းစွာ တည်ကြည်သည်။
ဘာဝနာ ပျင်းရိလာလျှင် ဤလမ်း၌ ဆန္ဒနှင့် ယုံကြည်မှု ရှိသေးသလောဟု ပြန်စစ်ပါ။ ထို့နောက် တရားနာခြင်း သို့မဟုတ် ကျင့်ကြံသူများနှင့် ပေါင်းသင်းခြင်းဖြင့် အားဖြည့်ပါ။
လူများစွာသည် ရိုးသားမှုနှင့် အခြားသူကို မညှဉ်းဆဲမှုကဲ့သို့သော အခြေခံကို ကျော်ပြီး ချက်ချင်း ငြိမ်းချမ်းမှု သို့မဟုတ် ပညာကို လိုချင်ကြသည်။ ဤကထာက လေထဲတွင် အလုပ်ကြီး မည်သူမျှ မလုပ်နိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ သီလသည် အခြားသော အလေ့အကျင့်များ တည်တံ့စေသည့် မြေကြီးဖြစ်သည်။
ဝိဝေကအဆင့်ငါးဆင့်သည် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်ခြင်းတွင် အလွှာများစွာ ရှိကြောင်း မြင်စေသည်။ တရားထိုင်စဉ် စိတ်သည် နီဝရဏမှ ယာယီ ကင်းလွတ်နေခြင်းသည်လည်း ဝိဝေကတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ကိလေသာ ကုန်ခန်းမှသာ ဝိဝေက ရသည်ဟု စောင့်နေစရာ မလိုပါ။ သို့သော် ယာယီ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရည်မှန်းချက်ဟု မထင်သင့်ပါ။
နေ့စဉ်ဘဝတွင် မိမိ ကျင့်နေသည်များ သို့မဟုတ် ပြုနေသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများသည် စိတ်ကို လွှတ်ချမှုဘက်သို့ ခေါ်သွားသလော၊ တွယ်ကပ်၍ ပိုမို စုဆောင်းမှုဘက်သို့ ခေါ်သွားသလောဟု မေးကြည့်ပါ။ ထိုသို့ မေးခြင်းသည် ဝိဝေကဦးတည်ရာကို စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်သည်။
ကိုးကားထားသော စာမျက်နှာရှိ မူရင်းစာသားကို ဖတ်ရန် နှိပ်ပါ
မဟာနာမသာကီဝင်မင်းသည် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့သည် စိတ်ကို ညစ်နွမ်းစေသော အရာများဖြစ်ကြောင်း သိသော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံ စိ…
တတိယဝဂ်ရှိ ဆက်စပ်ကထာသုံးခုတွင် ထိုအချိန်၌ ရှိသော ဗောဓိကြောင့် ဗုဒ္ဓဖြစ်သလော၊ မဟာပုရိသလက္ခဏာရှိသူသည် ဗောဓိသတ်အမ…
အလုပ်လုပ်ရမည်၊ ခရီးလာခဲ့သည်၊ ဝဝလင်လင်စားပြီးပြီ သို့မဟုတ် နေကောင်းလာကာစ ဟူသည့် အဖြစ်အပျက်တူတူကို တစ်ဦးက အိပ်ဦး…
ဆဗ္ဗဂ္ဂီရဟန်းများသည် ခန္ဓာကိုယ်ကို သစ်ပင်နှင့်ပွတ်တိုက်ခြင်း၊ တန်ဆာဆင်ခြင်း၊ ဆံပင်ရှည်ထားခြင်း၊ မှန်ကြည့်ခြင်း…