จูฬราหุโลวาทสูตร: ส่องกระจกก่อนทำ

ในจูฬราหุโลวาทสูตร (อัมพลัฏฐิการาหุโลวาทสูตร) มัชฌิมนิกาย พระพุทธเจ้าเสด็จไปหาพระราหุลซึ่งยังเป็นสามเณร ทรงเทน้ำล้างพระบาทไว้เหลือนิดเดียวในภาชนะ แล้วตรัสว่า ความเป็นสมณะของผู้ที่ไม่ละอายต่อการพูดเท็จทั้งที่รู้ ก็น้อยเหมือนน้ำนี้ จากนั้นทรงเททิ้ง คว่ำภาชนะ และหงายภาชนะเปล่าให้ดูทีละขั้น

ทรงเปรียบกับช้างศึกที่ใช้ทุกส่วนของร่างกายรบ แต่ยังรักษางวงไว้ ก็ชื่อว่ายังไม่ได้สละชีวิต แต่เมื่อใช้งวงด้วย ก็ไม่มีอะไรที่ช้างนั้นจะไม่ทำ ผู้ที่ไม่ละอายต่อการพูดเท็จทั้งที่รู้ก็เช่นกัน ไม่มีความชั่วอะไรที่เขาจะไม่ทำ

แล้วตรัสถามว่ากระจกมีไว้ทำอะไร พระราหุลทูลว่ามีไว้ส่องดู ทรงสอนว่าการกระทำทางกาย วาจา และใจ ก็ต้องพิจารณาส่องดูเช่นเดียวกัน ทั้งก่อนทำ ขณะทำ และหลังทำ