ද්විතීය සංගායනාව: සැලකිලිමත් ක්‍රියාවලියකින් මූලධර්ම සුරැකීම
මූලික ධර්ම කරුණු

ද්විතීය සංගායනාව: සැලකිලිමත් ක්‍රියාවලියකින් මූලධර්ම සුරැකීම

සත්තසතිකක්ඛන්ධකං

බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් වසර සියයකට පසු, විශාලා මහනුවර වජ්ජිපුත්තක භික්ෂූන් රන් රිදී පිළිගැනීම ද ඇතුළු වස්තු 10ක් සුදුසු බව ප්‍රකාශ කළහ. යස කාකණ්ඩකපුත්ත තෙරුන් වහන්සේ එයට විරුද්ධ වී, විනය දන්නා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා සොයා ගියහ. මහා සභාවට එකඟතාවකට පැමිණිය නොහැකි වූ විට, සංඝයා එක් එක් පාර්ශ්වයෙන් භික්ෂූන් 4 නම බැගින් නියෝජිත කමිටුවක් පත් කළේය. එම කමිටුව කරුණෙන් කරුණ විනිශ්චය කොට අධිකරණය සංසිඳවීය. මීට භික්ෂූන් 700ක් සහභාගි වූහ.

8 කරුණු

විනය පිටකයේ චූළ වග්ගයේ අවසාන ඛන්ධකය වන සත්තසතික ඛන්ධකයේ දෙවන සංගායනාව සටහන් වී ඇත. ඛන්ධකයේ නම ලැබී ඇත්තේ මෙම විනය සංගායනාවට සහභාගි වූ භික්ෂූන් 700 නමගේ සංඛ්‍යාවෙනි.

බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් වසර 100ක් ගත වූ පසු, විශාලා මහනුවර වජ්ජිපුත්තක භික්ෂූන් කරුණු 10ක් සුදුසු යැයි ප්‍රකාශ කළහ. ආහාර පිසීමට ලුණු අඟකක තබා ගැනීම, හිරු මුදුනෙන් ඇඟිලි පළල් දෙකක් පසු වූ විට ආහාර වැළඳීම, එක ම සීමාවක් තුළ ආවාස වෙන් වෙන්ව පොහොය කර්මය කිරීම, සංඝයා සම්පූර්ණ නොවී කර්මයක් කොට පසුව අනුමැතිය ඉල්ලීම, පැසෙමින් පවතින මත්පැන් පානය කිරීම සහ රන් රිදී පිළිගැනීම ඒ අතර විය.

මෙම ඛන්ධකයේ ප්‍රධාන අන්තර්ගතය වන්නේ ගැටලුව විසඳීමට ස්ථවිරයන් වහන්සේලා යොදා ගත් ක්‍රියාවලියයි: දන්නා අය එක් රැස් කිරීම, ජ්‍යෙෂ්ඨ මහ තෙරුන් වහන්සේලාගෙන් විමසීම, නියෝජිත කමිටුවක් පත් කිරීම සහ මූලාශ්‍ර දක්වමින් කරුණෙන් කරුණ විනිශ්චය කිරීම දක්වා ය. සභාවට අනුග්‍රහය දැක්වූ කාලාශෝක රජතුමා පිළිබඳ කථාව සහ පසුකාලීනව නිකාය බෙදීම ගැන කරුණු එන්නේ අටුවා සහ වංශකථා වැනි පසුකාලීන ග්‍රන්ථවලිනි; ඒවා මෙම ඛන්ධකයේ නැත.

  1. 1

    තහනම් දෙය සාමාන්‍ය දෙයක් බවට පත් කරන විට දස වත්ථූනි දීපෙන්ති

    විශාලා මහනුවර වජ්ජිපුත්තක භික්ෂූන් වස්තු 10ක් සුදුසු යැයි ප්‍රකාශ කළහ. පොහොය දිනයේ ඔවුහු සංඝයා මැද ජලය පුරවන ලද ලෝකඩ තැටියක් තබා, පැමිණි උපාසක උපාසිකාවන්ට මෙසේ කීහ: "සංඝයාට මුදල් පූජා කරන්න; කහවණුවක්, අඩ කහවණුවක්, පාදයක් හෝ මාසකයක් වුවද කමක් නැත. සංඝයාට පිරිකර සඳහා වියදම් කළ යුතු කටයුතු ඇත."

    එදිනෙදා ජීවිතයට යොදා ගැනීම

    වැඩපොළේ, නිවසේ හෝ තමාගේ ම පුරුදුවල සිරිතක් බවට පත් වීමට පටන් ගන්නා කුඩා ව්‍යතිරේක නිරීක්ෂණය කරන්න; කිසිවෙකු අදහස් නොකළ නව ප්‍රමිතියක් බවට පත් වීමට පෙර ඒවා නැවත සලකා බලන්න.

  2. 2

    අනෙක් අය ගත්තත් කොටස නොපිළිගැනීම නාහං හිරඤ්ඤං සාදියාමීති

    රන් රිදී ශාක්‍යපුත්‍ර ශ්‍රමණයන්ට නොසුදුසු බැවින් මුදල් පූජා නොකරන ලෙස යස කාකණ්ඩකපුත්ත තෙරුන් වහන්සේ නගරවාසීන්ට කීහ. එහෙත් නගරවාසීහු දිගටම පූජා කළහ. පසු දින වජ්ජිපුත්තක භික්ෂූන් භික්ෂූන් ගණන අනුව මුදල් බෙදා, උන්වහන්සේගේ කොටස ගෙනැවිත් දුන්හ. උන්වහන්සේ "මට මුදලේ කොටසක් නැත; මම මුදල් නොඉවසමි" යැයි පිළිතුරු දුන්හ.

    එදිනෙදා ජීවිතයට යොදා ගැනීම

    නිවැරදි නොවන බව අප දන්නා ලාභ බෙදීමක් ඇති විට, කණ්ඩායමේ අනෙක් සියල්ලන් ම එය පිළිගත්තත්, ආචාරශීලීව හා පැහැදිලිව ප්‍රතික්ෂේප කරන්න.

  3. 3

    සෘජුව සම්බන්ධ අයට පැහැදිලි කිරීම අධම්මං අධම්මෝති වදාමි

    ශ්‍රද්ධාවන්ත උපාසකයන්ට උන්වහන්සේ බැණ වැදුණු බවට චෝදනා කළ වජ්ජිපුත්තක භික්ෂූන්, ගොස් සමාව ගන්නා ලෙස උන්වහන්සේට පටිසාරණීය කර්මය කළහ. උන්වහන්සේ විනය අනුව අනුදූත භික්ෂුවක් සමඟ ගොස්, තමා කළේ අධර්මය අධර්මය යැයිද, ධර්මය ධර්මය යැයිද පැවසීම පමණක් බව නගරවාසීන්ට පැහැදිලි කළහ. ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ගේ උපක්ලේශ 4 පිළිබඳ සූත්‍රය, මණිචූළක ගම්පතියාගේ කථාව සහ උපනන්ද තෙරුන් අරභයා පැනවූ ශික්ෂාපදය ද උපුටා දක්වමින් විස්තර කළහ. නගරවාසීහු එය තේරුම් ගෙන, උන්වහන්සේ එක් නමක් පමණක් ශාක්‍යපුත්‍ර ශ්‍රමණයෙකු යැයි පැවසූහ.

    එදිනෙදා ජීවිතයට යොදා ගැනීම

    අන් අයට හානි කළ බවට චෝදනා ලැබූ විට, තම පාර්ශ්වයේ කවයක් තුළ පමණක් වාද නොකර, පරීක්ෂා කළ හැකි මූලධර්ම හෝ තොරතුරු දක්වමින් සෘජුව සම්බන්ධ අයට ගොස් පැහැදිලි කරන්න.

  4. 4

    පාර්ශ්වකරුවන් නොව දන්නා අය සෙවීම ඉමං අධිකරණං ආදියාම

    වජ්ජිපුත්තක භික්ෂූන් උක්ඛේපනීය කර්මය කිරීමට සූදානම් වූ විට, උන්වහන්සේ කෝසම්බි නුවරට ගොස්, අධිකරණය සලකා බැලීමට එක් වන ලෙස පාඨා, අවන්ති සහ දක්ඛිණාපථයේ භික්ෂූන් වෙත දූතයන් යැවූහ. උන්වහන්සේ සම්භූත සාණවාසී තෙරුන් වහන්සේ වෙත ගිය අතර, ස්ථවිරයන් වහන්සේලා බහුශ්‍රැත වූ, ධර්මධර, විනයධර, ලජ්ජී, ශික්ෂාකාමී රේවත තෙරුන් වහන්සේ සොයා ගොස් හමු වූහ. යස තෙරුන් වහන්සේ රේවත තෙරුන් වහන්සේගෙන් කරුණෙන් කරුණ විමසූහ. උපාධ්‍යාය ආචාර්යවරුන් කළ පරිදි හැසිරීම පිළිබඳ කරුණ හැර, එය සමහර දේට සුදුසු, සමහර දේට නුසුදුසු බව පැවසූ, අනෙක් සියලු කරුණු නුසුදුසු බව උන්වහන්සේ පිළිතුරු දුන්හ.

    එදිනෙදා ජීවිතයට යොදා ගැනීම

    මූලධර්ම පිළිබඳ ගැටුමකට මුහුණ දෙන විට, අප සමඟ එකඟ වන අය එක් රැස් කිරීමට පමණක් නොව, ඒ විෂය සැබවින් ම දන්නා, අපක්ෂපාතී අයගෙන් උපදෙස් ගන්න.

  5. 5

    සම්බන්ධයක් ඇති අයගෙන් කිසිවක් නොපිළිගැනීම අධම්මේ මං ත්වං භික්ඛු නියෝජේසීති

    වජ්ජිපුත්තක භික්ෂූන් ද රේවත තෙරුන් වහන්සේ තම පාර්ශ්වයට ගැනීමට කැමති වූ බැවින් පාත්‍ර, සිවුරු සහ විවිධ පිරිකර පූජා කිරීමට ගෙන ගියහ. තම තුන් සිවුර සම්පූර්ණ බව පවසා රේවත තෙරුන් වහන්සේ ඒවා නොපිළිගත්හ. එවිට ඔවුහු උන්වහන්සේගේ උපස්ථායක උත්තර භික්ෂුව වෙත ගොස් බලකර සිවුරක් පිළිගන්නට සැලැස්වූහ. ඉන්පසු, බුදුරජාණන් වහන්සේ පහළ වූයේ පෙරදිග ප්‍රදේශයේ බැවින් පෙරදිග භික්ෂූන් ධර්මවාදී පාර්ශ්වය යැයි ප්‍රකාශ කරන ලෙස රේවත තෙරුන් වහන්සේගෙන් ඉල්ලන්නට ඔහුට කීහ. රේවත තෙරුන් වහන්සේ "භික්ෂුව, ඔබ මා අධර්මයෙහි යොදවන්නෙහි ද?" යැයි පවසා උත්තර භික්ෂුව පිටත් කළහ.

    එදිනෙදා ජීවිතයට යොදා ගැනීම

    අප කිසියම් කාරණයක විනිශ්චයකරු හෝ මත දෙන්නා නම්, සම්බන්ධ පාර්ශ්වයකින් තෑගි නොපිළිගන්න; අපට සමීප අය අප වෙනුවට ඒවා පිළිගන්නා මාර්ගයක් වීමට ද ඉඩ නොදෙන්න.

  6. 6

    ගැටුම අතරතුර මෛත්‍රිය මෙත්තාවිහාරේන

    ස්ථවිරයන් වහන්සේලා විශාලා මහනුවරට ගිය විට, රේවත තෙරුන් වහන්සේ වස් 120ක් වූ, ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේගේ සද්ධිවිහාරික වූ සබ්බකාමී තෙරුන් වහන්සේ වැඩ සිටි විහාරයේ ම නවාතැන් ගත්හ. එදින රාත්‍රියේ දෙනම ම නිදා නොගත්හ; මහලු ස්ථවිරයන් වහන්සේ තවම නිදා නොගත් නිසා රේවත තෙරුන් වහන්සේ ගෞරවයෙන් අවදියෙන් සිටි අතර, ආගන්තුක තෙරුන් වහන්සේ වෙහෙසී පැමිණියත් තවම නිදා නොගත් බව සබ්බකාමී තෙරුන් වහන්සේ සිතූහ. අලුයම ළං වූ විට, බොහෝ විට කුමන ධර්මයකින් වාසය කරන්නේදැයි සබ්බකාමී තෙරුන් වහන්සේ විචාළහ. රේවත තෙරුන් වහන්සේ මෛත්‍රියෙන් යැයි පිළිතුරු දුන් අතර, සබ්බකාමී තෙරුන් වහන්සේ ශූන්‍යතාවෙන් යැයි පිළිතුරු දුන්හ.

    එදිනෙදා ජීවිතයට යොදා ගැනීම

    දුෂ්කර සාකච්ඡාවකට සූදානම් වෙමින් සිටියදීත්, ඉදිරියේ සිටින තැනැත්තාට ගෞරවය සහ මෘදුකම දැක්විය හැකිය. මූලධර්මයේ ස්ථිරභාවයත් මෛත්‍රියත් එකට යා හැකිය.

  7. 7

    සමබර නියෝජිත කමිටුවක් පත් කිරීම උබ්බාහිකාය වූපසමෙය්ය

    අධිකරණය නැවත කිසිවෙකු අවුස්සන්නේ නැති වන සේ, ප්‍රශ්නය ඇති වූ විශාලා මහනුවර දී ම එය සංසිඳවන ලෙස රේවත තෙරුන් වහන්සේ යෝජනා කළහ. සංඝයා රැස් වී විනිශ්චය කරන විට අවසානයක් නැති කතා ඇති වූ අතර, කියන ලද එක ම කරුණක වත් අර්ථය ග්‍රහණය කර ගත නොහැකි විය. එබැවින් උබ්බාහිකා ක්‍රමයෙන් සංසිඳවන ලෙස රේවත තෙරුන් වහන්සේ යෝජනා කළහ. සංඝයා පෙරදිග පාර්ශ්වයෙන් සබ්බකාමී, සාළ්හ, උජ්ජසෝභිත, වාසභගාමික යන තෙරුන් වහන්සේලා 4 නමත්, පාඨා පාර්ශ්වයෙන් රේවත, සම්භූත සාණවාසී, යස කාකණ්ඩකපුත්ත, සුමන යන තෙරුන් වහන්සේලා 4 නමත් තෝරා, අජිත තෙරුන් වහන්සේ ආසන පනවන්නා ලෙස සම්මත කළේය. මෙම කමිටුව ඝෝෂාවක් නැති, නිස්කලංක වාලිකාරාමයට ගොස් සලකා බැලීය.

    එදිනෙදා ජීවිතයට යොදා ගැනීම

    මහා රැස්වීමක් වාද විවාද වේදිකාවක් බවට පත් වූ විට, එක් එක් පාර්ශ්වයෙන් සමාන නියෝජිතයන් සහිත කුඩා කමිටුවක් පත් කොට, නිහඬ තැනක සාකච්ඡා කොට, නිගමනය ආපසු ගෙන එන්න.

  8. 8

    කරුණෙන් කරුණ විනිශ්චය කොට, මූලාශ්‍ර දක්වා, සැමට ප්‍රකාශ කිරීම කත්ථ පටික්ඛිත්තන්ති

    වාලිකාරාමයේ දී රේවත තෙරුන් වහන්සේ එක් එක් කරුණ සුදුසුදැයි, එය තහනම් කළේ කොහේදැයි, කුමන ඇවැතක් වේදැයි කරුණෙන් කරුණ සබ්බකාමී තෙරුන් වහන්සේගෙන් විමසූහ. නිදසුනක් ලෙස රන් රිදී පිළිබඳව, එය නුසුදුසු බවත්, රජගහ නුවර දී තහනම් කළ බවත්, සුත්ත විභංගයේ දැක්වෙන බවත්, පාචිත්තිය ඇවැත් වන බවත් සබ්බකාමී තෙරුන් වහන්සේ පිළිතුරු දුන්හ. කරුණු 10 ම අධර්ම, අවිනය බව විනිශ්චය කළ පසු, අධිකරණය මනාව සංසිඳී ඇති නමුත් සියලු භික්ෂූන් දැන ගන්නා පිණිස සංඝයා මැද නැවත වරක් විමසන ලෙස සබ්බකාමී තෙරුන් වහන්සේ පැවසූහ.

    එදිනෙදා ජීවිතයට යොදා ගැනීම

    කරුණු කිහිපයක් ඇති කාරණයක් ගැන තීරණය කරන විට, එක් එක් කරුණ වෙන වෙනම සලකා බලා, එක් එක් කරුණේ හේතු හා මූලාශ්‍ර සටහන් කොට, ප්‍රතිඵලය සම්බන්ධ සැමට විවෘතව දැනුම් දෙන්න.

එදිනෙදා ජීවිතයේ භාවිත කර බලන්න

පැරණි ප්‍රමිතීන් එකින් එක ක්‍රමයෙන් ලිහිල් වී, එක් දිනක් වරක් තහනම් කළ දෙය සාමාන්‍ය දෙයක් බවට පත් වන දිනයකට සෑම ආයතනයක් ම මුහුණ දෙයි. මූලධර්මවල ස්ථිරව සිටීමට ආරවුල් කර ගැනීම අවශ්‍ය නැති බවත්, ඒ සඳහා තොරතුරු, දන්නා අය සහ සියලු පාර්ශ්ව පිළිගන්නා ක්‍රියාවලියක් අවශ්‍ය බවත් දෙවන සංගායනාවේ කථාව කියයි.

වහා ම භාවිත කළ හැකි ක්‍රමය නම්, මහා රැස්වීමක් එකිනෙකාට සවන් නොදෙන තරමට වාද විවාද කරන විට, එක් එක් පාර්ශ්වයෙන් සමාන නියෝජිතයන් සහිත කුඩා කමිටුවක් පත් කොට, නිහඬ තැනක කරුණෙන් කරුණ සලකා බලා, එක් එක් නිගමනයට යොමු විය හැකි මූලාශ්‍රයක් ඇති කොට, ඉන්පසු ප්‍රතිඵලය මහා රැස්වීමට දැනුම් දීමයි.

තමා මතයක් දිය යුතු කාරණයක සම්බන්ධයක් ඇති පාර්ශ්වයකින් කිසිවක් නොපිළිගන්නා ලෙසත්, ගැටුමක් අතරතුර වුවද මෛත්‍රී සහගත සිතක් රැකගත හැකි බවත් මෙම කථාව සිහිපත් කරයි.

ත්‍රිපිටකයේ මූලාශ්‍ර

සඳහන් කළ පිටුවේ සැබෑ පාඨය කියවීමට ක්ලික් කරන්න.

කියවීමට වටින වෙනත් ධර්ම කරුණු

මානය හා ක්‍රෝධය පිළිබඳ ථේරගාථා: තමා පහත් කර ගත් විට සිත ස්ථිර වේ

පහීනමානස්ස අනාසවස්ස

මානය සහ ක්‍රෝධය ගැන තෙරුන් වහන්සේලා සත් නමකගේ ගාථා: අනුන් තමා උසස් කරන විට නිහතමානී වීමේ සිට, සිත සමාහිත නොවන …

මෙම පිටුව කියවීමෙන් පින් ලකුණු 40 ක් ලබා ගැනීමට පිවිසෙන්න