ສຶກສາເລິກ

ອະວິຊາວັກ ແລະ ປະລິນເຍຍຍະສູດ: ບໍ່ຮູ້ຫຍັງຈຶ່ງເອີ້ນວ່າອະວິຊາ

ກະຕະມາ ນຸ ໂຂ ພັນເຕ ອະວິດຊາ

ພິກຂຸອົງໜຶ່ງທູນຖາມວ່າອະວິຊາຄືຫຍັງ ພະພຸດທະເຈົ້າຕັດວ່າຄືການບໍ່ຮູ້ຕາມຈິງວ່າຂັນ 5 ມີຄວາມເກີດຂຶ້ນແລະເສື່ອມໄປເປັນທຳມະດາ ພະສາລີບຸດກັບພະມະຫາໂກດຖິຕະຖາມຕອບກັນຕໍ່ໃນຫຼາຍແງ່ — ແລະຄວາມກຳນົດຮູ້ທີ່ແທ້ວັດດ້ວຍຄວາມສິ້ນລາຄະ ໂທສະ ໂມຫະ

8 ຂໍ້

ໃນອະວິຊາວັກ ຂັນທະສັງຍຸດ ສັງຍຸດຕະນິກາຍ ພິກຂຸອົງໜຶ່ງທູນຖາມພະພຸດທະເຈົ້າວ່າ ທີ່ເອີ້ນວ່າອະວິຊາ ອະວິຊານັ້ນຄືຫຍັງ ແລະບຸກຄົນປະກອບດ້ວຍອະວິຊາດ້ວຍເຫດພຽງເທົ່າໃດ ພະພຸດທະເຈົ້າຕັດວ່າ ປຸຖຸຊົນຜູ້ບໍ່ໄດ້ສະດັບບໍ່ຮູ້ຊັດຕາມເປັນຈິງວ່າຮູບມີຄວາມເກີດຂຶ້ນເປັນທຳມະດາ ມີຄວາມເສື່ອມໄປເປັນທຳມະດາ ມີທັງຄວາມເກີດຂຶ້ນແລະຄວາມເສື່ອມໄປເປັນທຳມະດາ ແລະເຊັ່ນດຽວກັນກັບເວທະນາ ສັນຍາ ສັງຂານ ວິນຍານ ນີ້ເອີ້ນວ່າອະວິຊາ ສ່ວນວິຊາຄືການຮູ້ຊັດສິ່ງດຽວກັນນັ້ນຕາມເປັນຈິງ

ພະສູດທີ່ເຫຼືອໃນວັກເປັນການຖາມຕອບລະຫວ່າງພະສາລີບຸດກັບພະມະຫາໂກດຖິຕະທີ່ປ່າອິສິປະຕະນະມິກຄະທາຍະວັນ ສະຫຼັບກັນເປັນຜູ້ຖາມແລະຜູ້ຕອບ ໂດຍອະທິບາຍອະວິຊາແລະວິຊາໃນແງ່ຄຸນ ໂທດ ແລະອຸບາຍເຄື່ອງສະບັດອອກຂອງຂັນ ໃນແງ່ຄວາມເກີດ ຄວາມດັບ ຄຸນ ໂທດ ແລະເຄື່ອງສະບັດອອກ ແລະໃນແງ່ອະລິຍະສັດ ຄືຮູ້ຂັນ ເຫດເກີດ ຄວາມດັບ ແລະຂໍ້ປະຕິບັດໃຫ້ເຖິງຄວາມດັບ

ໃນອັນຕະວັກຂອງຂັນທະສັງຍຸດດຽວກັນ ປະລິນເຍຍຍະສູດຕັດວ່າ ສິ່ງທີ່ຄວນກຳນົດຮູ້ຄືຂັນ 5 ຄວາມກຳນົດຮູ້ຄືຄວາມສິ້ນລາຄະ ໂທສະ ໂມຫະ ແລະຜູ້ກຳນົດຮູ້ແລ້ວຄືພະອໍລະຫັນ ສ່ວນສັນທະປະຫີນະສູດຊົງໃຫ້ລະສັນທະລາຄະໃນຂັນ ຈົນຂັນນັ້ນເປັນເໝືອນຕານຍອດດ້ວນທີ່ບໍ່ງອກອີກ

1

ອະວິຊາຄືບໍ່ເຫັນວ່າມີເກີດເປັນທຳມະດາ ເອດຕາວະຕາ ຈະ ອະວິດຊາຄະໂຕ

ພະພຸດທະເຈົ້າຕັດຕອບພິກຂຸວ່າ ປຸຖຸຊົນຜູ້ບໍ່ໄດ້ສະດັບບໍ່ຮູ້ຊັດຕາມເປັນຈິງວ່າຮູບມີຄວາມເກີດຂຶ້ນເປັນທຳມະດາ ແລະເວທະນາ ສັນຍາ ສັງຂານ ວິນຍານ ກໍມີຄວາມເກີດຂຶ້ນເປັນທຳມະດາ ນີ້ເອີ້ນວ່າອະວິຊາ ແລະບຸກຄົນປະກອບດ້ວຍອະວິຊາດ້ວຍເຫດພຽງເທົ່ານີ້

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເມື່ອອາລົມໜຶ່ງເກີດຂຶ້ນ ເຊັ່ນ ຄວາມຫງຸດຫງິດ ລອງບອກຕົວເອງວ່າ "ນີ້ເພິ່ງເກີດຂຶ້ນ" ແທນການຮູ້ສຶກວ່າມັນເປັນຕົວເຮົາທີ່ຢູ່ມາຕະຫຼອດ
2

ເຫັນທັງຄວາມເກີດແລະຄວາມເສື່ອມ ສະມຸທະຍະວະຍະທຳມັງ ລູປັງ

ນອກຈາກບໍ່ຮູ້ວ່າມີຄວາມເກີດຂຶ້ນເປັນທຳມະດາ ປຸຖຸຊົນຍັງບໍ່ຮູ້ວ່າມີຄວາມເສື່ອມໄປເປັນທຳມະດາ ແລະບໍ່ຮູ້ວ່າມີທັງຄວາມເກີດຂຶ້ນແລະຄວາມເສື່ອມໄປເປັນທຳມະດາ ການເຫັນພຽງດ້ານດຽວຍັງບໍ່ຄົບ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເມື່ອຄວາມສຸກຫຼືຄວາມທຸກຜ່ານເຂົ້າມາ ສັງເກດທັງຕອນທີ່ມັນເລີ່ມແລະຕອນທີ່ມັນຈາງໄປ ຝຶກເລື້ອຍໆຈະເຫັນວ່າທຸກຢ່າງມີທັງສອງຊ່ວງສະເໝີ
3

ວິຊາຄືຮູ້ສິ່ງດຽວກັນນັ້ນຕາມຈິງ ເອດຕາວະຕາ ຈະ ວິດຊາຄະໂຕ

ພິກຂຸນັ້ນທູນຖາມຕໍ່ວ່າວິຊາຄືຫຍັງ ຕັດວ່າ ອະລິຍະສາວົກຜູ້ໄດ້ສະດັບຮູ້ຊັດຕາມເປັນຈິງວ່າຂັນ 5 ມີຄວາມເກີດຂຶ້ນ ຄວາມເສື່ອມໄປ ແລະທັງຄວາມເກີດຂຶ້ນແລະຄວາມເສື່ອມໄປເປັນທຳມະດາ ວິຊາຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນການຮູ້ເລື່ອງໃໝ່ທີ່ລຶກລັບ ແຕ່ຄືການເຫັນສິ່ງທີ່ຢູ່ຕົງໜ້າຢ່າງຖືກຕ້ອງ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເວລາສຶກສາທຳ ໃຫ້ຖາມວ່າສິ່ງທີ່ຮຽນນີ້ຊ່ວຍໃຫ້ເຫັນກາຍແລະໃຈຂອງເຮົາຕາມຈິງຂຶ້ນບໍ ຫຼາຍກວ່າຖາມວ່າໄດ້ຄວາມຮູ້ໃໝ່ເພີ່ມເທົ່າໃດ
4

ເພື່ອນຜັດກັນຖາມ ຜັດກັນຕອບ ອາຍັດມາ ຈະ ສາລີປຸດໂຕ ອາຍັດມາ ຈະ ມະຫາໂກດຖິໂຕ

ຫຼາຍສູດໃນວັກນີ້ເປັນການສົນທະນາລະຫວ່າງພະສາລີບຸດກັບພະມະຫາໂກດຖິຕະທີ່ປ່າອິສິປະຕະນະມິກຄະທາຍະວັນ ບາງສູດພະມະຫາໂກດຖິຕະເປັນຜູ້ຖາມ ພະສາລີບຸດຕອບ ບາງສູດພະສາລີບຸດເປັນຜູ້ຖາມ ພະມະຫາໂກດຖິຕະຕອບ ດ້ວຍຄຳຖາມດຽວກັນວ່າອະວິຊາຄືຫຍັງ ວິຊາຄືຫຍັງ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ຫາໝູ່ສັກຄົນທີ່ທົບທວນທຳນຳກັນໄດ້ ຜັດກັນອະທິບາຍສິ່ງທີ່ເຂົ້າໃຈ ການອະທິບາຍໃຫ້ຄົນອື່ນຟັງຊ່ວຍໃຫ້ເຫັນວ່າຕົງໃດເຮົາຍັງບໍ່ຊັດ
5

ມອງຂັນໃນຫຼາຍແງ່ ອັດສາທັນຈະ ອາທີນະວັນຈະ ນິດສະລະນັນຈະ

ພະສາລີບຸດແລະພະມະຫາໂກດຖິຕະອະທິບາຍອະວິຊາເພີ່ມວ່າ ຄືການບໍ່ຮູ້ຊັດຕາມເປັນຈິງເຖິງຄຸນ ໂທດ ແລະອຸບາຍເຄື່ອງສະບັດອອກຂອງຂັນ ໃນບາງສູດເພີ່ມຄວາມເກີດແລະຄວາມດັບເຂົ້າໄປດ້ວຍ ແລະໃນໂກດຖິຕະສູດທີ 3 ອະທິບາຍໃນແງ່ອະລິຍະສັດ ຄືບໍ່ຮູ້ຂັນ ເຫດເກີດ ຄວາມດັບ ແລະຂໍ້ປະຕິບັດໃຫ້ເຖິງຄວາມດັບຂອງຂັນ ຂໍ້ນີ້ມີໄວ້ເພື່ອຄວາມເຂົ້າໃຈພາບລວມ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເມື່ອເຈອບັນຫາໜຶ່ງ ລອງມອງຫຼາຍມຸມ ຂໍ້ດີທີ່ເຮັດໃຫ້ເຮົາຕິດ ຂໍ້ເສຍທີ່ຊ່ອນຢູ່ ທາງອອກ ສາເຫດ ແລະວິທີໄປເຖິງທາງອອກ
6

ສິ່ງທີ່ຄວນກຳນົດຮູ້ ຄືຂັນ 5 ປະລິນເຍຍຍາ ທຳມາ

ໃນປະລິນເຍຍຍະສູດ ພະພຸດທະເຈົ້າຕັດວ່າຈະສະແດງທຳທີ່ຄວນກຳນົດຮູ້ ຄວາມກຳນົດຮູ້ ແລະບຸກຄົນຜູ້ກຳນົດຮູ້ແລ້ວ ທຳທີ່ຄວນກຳນົດຮູ້ຄືຮູບ ເວທະນາ ສັນຍາ ສັງຂານ ວິນຍານ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເລີ່ມຈາກສິ່ງທີ່ຢູ່ກັບຕົວທຸກມື້ ຄືກາຍ ຄວາມຮູ້ສຶກ ຄວາມຈຳ ຄວາມຄິດ ແລະການຮັບຮູ້ ບໍ່ຕ້ອງໄປຫາສິ່ງທີ່ຕ້ອງກຳນົດຮູ້ຢູ່ບ່ອນໃດໄກ
7

ຄວາມກຳນົດຮູ້ວັດດ້ວຍຄວາມສິ້ນກິເລດ ລາຄັກຂະໂຍ ໂທສັກຂະໂຍ ໂມຫັກຂະໂຍ

ຄວາມກຳນົດຮູ້ຄືຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງລາຄະ ຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງໂທສະ ຄວາມສິ້ນໄປແຫ່ງໂມຫະ ແລະບຸກຄົນຜູ້ກຳນົດຮູ້ແລ້ວຄືພະອໍລະຫັນ ຄວາມຮູ້ໃນທີ່ນີ້ຈຶ່ງວັດທີ່ຜົນໃນໃຈ ບໍ່ແມ່ນທີ່ປະລິມານຂໍ້ມູນ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ກວດຄວາມກ້າວໜ້າຂອງຕົວເອງດ້ວຍຄຳຖາມງ່າຍໆວ່າ ປີນີ້ເຮົາໂລບນ້ອຍລົງ ໂກດນ້ອຍລົງ ຫຼົງນ້ອຍລົງບ້າງບໍ ເມື່ອທຽບກັບປີກ່ອນ
8

ລະສັນທະລາຄະ ເໝືອນຕານຍອດດ້ວນ ຕາລາວັດຖຸກະຕັງ

ໃນສັນທະປະຫີນະສູດ ຕັດໃຫ້ລະຄວາມພໍໃຈ ຄວາມກຳໜັດ ຄວາມເພີດເພີນ ແລະຄວາມທະຍານຢາກໃນຮູບ ເວທະນາ ສັນຍາ ສັງຂານ ວິນຍານ ເມື່ອລະໄດ້ ຂັນນັ້ນກໍເປັນອັນລະໄດ້ແລ້ວ ຕັດຮາກຂາດ ເຮັດໃຫ້ເໝືອນຕານຍອດດ້ວນ ບໍ່ເກີດຂຶ້ນອີກຕໍ່ໄປ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເລືອກຄວາມຢາກທີ່ຄອບງຳເຮົາເລື້ອຍທີ່ສຸດໜຶ່ງຢ່າງ ແລ້ວຫຼຸດການປ້ອນອາຫານໃຫ້ມັນເທື່ອລະໜ້ອຍ ເໝືອນບໍ່ຫົດນ້ຳຍອດທີ່ບໍ່ຕ້ອງການໃຫ້ງອກ

ລອງໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ

ຄຳນິຍາມອະວິຊາໃນວັກນີ້ຕ່າງຈາກທີ່ຄົນທົ່ວໄປເຂົ້າໃຈ ອະວິຊາບໍ່ໄດ້ໝາຍເຖິງການບໍ່ຮູ້ໜັງສືຫຼືຂາດຂໍ້ມູນ ຄົນທີ່ຮູ້ຫຼາຍກໍຍັງມີອະວິຊາໄດ້ ຖ້າຍັງບໍ່ເຫັນຕາມຈິງວ່າຮ່າງກາຍ ຄວາມຮູ້ສຶກ ຄວາມຈຳ ຄວາມຄິດ ແລະການຮັບຮູ້ຂອງຕົນເກີດຂຶ້ນແລ້ວເສື່ອມໄປເປັນທຳມະດາ

ປະລິນເຍຍຍະສູດໃຫ້ໄມ້ວັດທີ່ຕົງໄປຕົງມາ ຄວາມເຂົ້າໃຈທຳບໍ່ໄດ້ວັດທີ່ຈຳໄດ້ຫຼາຍຫຼືອະທິບາຍເກັ່ງ ແຕ່ວັດທີ່ລາຄະ ໂທສະ ໂມຫະລົດລົງຈິງຫຼືບໍ່ ໃຊ້ກວດຕົວເອງໄດ້ທຸກມື້

ພາບຂອງພະສາລີບຸດກັບພະມະຫາໂກດຖິຕະທີ່ຜັດກັນຖາມຕອບ ເປັນຕົວຢ່າງຂອງເພື່ອນຮ່ວມທາງທີ່ທົບທວນທຳນຳກັນຢ່າງເທົ່າທຽມ ບໍ່ແມ່ນການອວດຄວາມຮູ້

ເຂົ້າສູ່ລະບົບເພື່ອບັນທຶກການອ່ານ