ໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ

ສັງຄາທິເສດ 2–5: ພິກຂຸກັບແມ່ຍິງ ແລະ ຄວາມໄວ້ວາງໃຈທີ່ຕ້ອງຮັກສາ

ມາຕຸຄາເມນະ ສັດທິງ ກາຍະສັງສັກຄັງ ສະມາປັດເຊຍຍະ

ສີ່ສິກຂາບົດທີ່ເກີດຈາກພຶດຕິກຳຂອງພະອຸທາຍີຕໍ່ຜູ້ຍິງ ໄດ້ແກ່ ການແຕະຕ້ອງເນື້ອຕົວດ້ວຍຄວາມກຳໜັດ ການເວົ້າຍົ່ວຍວນ ການເວົ້າຊັກຊວນໃຫ້ບຳເລີຕົນ ແລະ ການເປັນແມ່ສື່. ທຸກຂໍ້ເລີ່ມຈາກສຽງຂອງຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ແລະ ມີໄວ້ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ຍິງເຂົ້າວັດໄດ້ຢ່າງປອດໄພ.

8 ຂໍ້

ໝາຍເຫດກ່ອນອ່ານ

ໜ້ານີ້ກ່າວເຖິງສິກຂາບົດຂອງພະພິກຂຸເລື່ອງການແຕະຕ້ອງເນື້ອຕົວ ຄຳເວົ້າເຊິງເພດ ການຊັກຊວນທາງເພດ ແລະ ການເປັນແມ່ສື່ ເຊິ່ງເກີດຈາກເຫດການທີ່ຜູ້ຍິງຖືກລ່ວງເກີນ ໂດຍເລົ່າພຽງສາລະ ບໍ່ລົງລາຍລະອຽດຂອງການກະທຳ.

ໜ້ານີ້ມີໄວ້ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈວ່າສິກຂາບົດເຫຼົ່ານີ້ປົກປ້ອງຄວາມໄວ້ວາງໃຈຂອງຜູ້ຄົນທີ່ມາວັດ ແລະ ປົກປ້ອງຜູ້ຍິງຈາກການຖືກເອົາປຽບ.

ຫາກທ່ານເຄີຍຖືກລ່ວງລະເມີດທາງເພດ ກະລຸນາລົມກັບຄົນທີ່ໄວ້ໃຈ ຫຼື ໜ່ວຍງານຊ່ວຍເຫຼືອ. ໃນປະເທດໄທ ຕິດຕໍ່ສູນຊ່ວຍເຫຼືອສັງຄົມ ສາຍດ່ວນ 1300 ຂອງປະເທດໄທ (ຖ້າທ່ານຢູ່ ສປປ ລາວ ຫຼື ປະເທດອື່ນ, ກະລຸນາຕິດຕໍ່ໜ່ວຍງານຊ່ວຍເຫຼືອໃນທ້ອງຖິ່ນຂອງທ່ານ)

ໃນມະຫາວິພັງ ພະວິໄນປິດົກ ເຫຼັ້ມ 1 ສັງຄາທິເສດະກັນ ສິກຂາບົດທີ 2 ເຖິງ 5 ເກີດຈາກເລື່ອງຂອງພະອຸທາຍີທັງໝົດ. ສັງຄາທິເສດເປັນອາບັດໜັກຮອງຈາກປາລາຊິກ. ພິກຂຸທີ່ຕ້ອງອາບັດຍັງບໍ່ຂາດຈາກຄວາມເປັນພິກຂຸ ແຕ່ຕ້ອງຢູ່ກຳຕາມທີ່ສົງກຳນົດ.

ສິກຂາບົດທີ 2 ຫ້າມພິກຂຸຜູ້ມີຈິດກຳໜັດແຕະຕ້ອງກາຍຜູ້ຍິງ. ສິກຂາບົດທີ 3 ຫ້າມເວົ້າຈາຫຍາບໂລນພາດພິງເລື່ອງເພດກັບຜູ້ຍິງ. ສິກຂາບົດທີ 4 ຫ້າມເວົ້າຍົກຍ້ອງການບຳເລີຕົນດ້ວຍກາມຕໍ່ໜ້າຜູ້ຍິງ. ແລະ ສິກຂາບົດທີ 5 ຫ້າມເປັນຜູ້ຊັກສື່ລະຫວ່າງຊາຍກັບຍິງ ບໍ່ວ່າເພື່ອເປັນຄູ່ຄອງຫຼືຄວາມສຳພັນຊົ່ວຄາວ.

ເລື່ອງຕົ້ນບັນຍັດທຸກເລື່ອງມີຜູ້ເສຍຫາຍ ຫຼື ຄົນອ້ອມຂ້າງທີ່ອອກມາຕຳໜິ ເຊັ່ນ ພາມທີ່ພັນລະຍາຖືກລ່ວງເກີນ ຜູ້ຍິງທີ່ບໍ່ພໍໃຈຄຳເວົ້າ ແມ່ໝ້າຍທີ່ຖືກດູໝິ່ນ ແລະ ແມ່ລູກທີ່ເດືອດຮ້ອນຈາກການຈັບຄູ່. ໜ້ານີ້ເລົ່າພຽງສາລະຂອງເຫດການ ໂດຍບໍ່ລົງລາຍລະອຽດຂອງການກະທຳ.

ສິກຂາບົດເຫຼົ່ານີ້ເປັນວິໄນຂອງພະພິກຂຸ ບໍ່ແມ່ນຂໍ້ບັງຄັບຂອງຄາລາວາດ ແຕ່ຫຼັກເບື້ອງຫຼັງຄືການບໍ່ໃຊ້ຄວາມໄວ້ວາງໃຈຂອງຄົນອື່ນເພື່ອຄວາມຕ້ອງການຂອງຕົນ ໃຊ້ໄດ້ກັບທຸກຄົນ.

1

ເມື່ອຜູ້ຍິງບໍ່ກ້າໄປວັດ ອາລາມັງ ວາ ວິຫາລັງ ວາ ຄັນຕຸງ

ພາມຄົນໜຶ່ງພາພັນລະຍາໄປຊົມວິຫານຂອງພະອຸທາຍີ. ໃນລະຫວ່າງນັ້ນພະອຸທາຍີລ່ວງເກີນພັນລະຍາຂອງເຂົາ. ເມື່ອຮູ້ເລື່ອງ ພາມຕຳໜິວ່າ ຕໍ່ໄປຜູ້ຍິງໃນຕະກູນທັງຫຼາຍຈະບໍ່ກ້າໄປອາຮາມຫຼືວິຫານ ເພາະຢ້ານຈະຖືກທຳຮ້າຍ.

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເມື່ອປະເມີນວ່າການກະທຳໜຶ່ງຮ້າຍແຮງແຄ່ໃດ ຢ່າເບິ່ງສະເພາະຜູ້ເສຍຫາຍຄົນທຳອິດ ໃຫ້ເບິ່ງດ້ວຍວ່າມັນເຮັດໃຫ້ຄົນອີກຈັກຄົນຮູ້ສຶກບໍ່ປອດໄພທີ່ຈະມາທີ່ນີ້ອີກ.
2

ຫ້າມແຕະຕ້ອງກາຍດ້ວຍຈິດກຳໜັດ ກາຍະສັງສັກຄັງ ສະມາປັດເຊຍຍະ

ສິກຂາບົດທີ 2 ຫ້າມພິກຂຸຜູ້ມີຈິດກຳໜັດແຕະຕ້ອງກາຍຜູ້ຍິງ ເຊັ່ນ ຈັບມື ຫຼື ຈັບຜົມ. ອະນາບັດຕິວາລະລະບຸວ່າ ພິກຂຸທີ່ບໍ່ໄດ້ຈົງໃຈ ບໍ່ມີສະຕິ ບໍ່ຮູ້ ຫຼື ບໍ່ຍິນດີ ບໍ່ຕ້ອງອາບັດ. ສິ່ງທີ່ຕັດສິນຈຶ່ງຢູ່ທີ່ເຈຕະນາຂອງຜູ້ແຕະ.

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ກ່ອນແຕະຕົວໃຜທີ່ບໍ່ໄດ້ສະໜິດກັນ ໃຫ້ຖາມຕົວເອງວ່າເຮົາແຕະເພື່ອຫຍັງ ແລະ ເຂົາຈະຮູ້ສຶກແນວໃດ. ຖ້າບໍ່ແນ່ໃຈ ບໍ່ແຕະດີກວ່າ.
3

ຄຳເວົ້າທີ່ຜູ້ຟັງບໍ່ຕ້ອງການ ທຸດຖຸນລາຫິ ວາຈາຫິ ໂອພາເສຍຍະ

ຜູ້ຍິງກຸ່ມໜຶ່ງມາຊົມວິຫານ ພະອຸທາຍີເວົ້າພາດພິງເລື່ອງເພດກັບພວກນາງ. ບາງຄົນຍ່າງອອກໄປແລ້ວບອກພິກຂຸອື່ນວ່າ ຄຳເວົ້າຢ່າງນີ້ ແມ່ນແຕ່ສາມີເວົ້າ ພວກນາງກໍຍັງບໍ່ຢາກຟັງ. ສິກຂາບົດທີ 3 ຈຶ່ງຫ້າມພິກຂຸຜູ້ມີຈິດກຳໜັດເວົ້າຍົ່ວຍວນຜູ້ຍິງດ້ວຍວາຈາຫຍາບໂລນ.

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ມຸກຕະຫຼົກ ຫຼື ຂໍ້ຄວາມທີ່ມີນັຍທາງເພດ ເຖິງແມ່ນເຮົາຄິດວ່າເປັນເລື່ອງຫຼິ້ນໆ ອາດເຮັດໃຫ້ອີກຝ່າຍອຶດອັດໂດຍບໍ່ກ້າເວົ້າ. ຖ້າບໍ່ແນ່ໃຈວ່າເຂົາຕ້ອງການຟັງ ກໍຢ່າເວົ້າ.
4

ເຈຕະນາເປັນຕົວແຍກ ອັດຖະປຸເລກຂາລັດສະ ທຳມະປຸເລກຂາລັດສະ ອະນຸສາສະນີປຸເລກຂາລັດສະ

ອະນາບັດຕິວາລະຂອງສິກຂາບົດທີ 3 ລະບຸວ່າ ພິກຂຸຜູ້ເວົ້າໂດຍມຸ່ງປະໂຫຍດ ມຸ່ງທຳ ຫຼື ມຸ່ງສັ່ງສອນ ບໍ່ຕ້ອງອາບັດ. ຄຳທີ່ເວົ້າເຖິງຮ່າງກາຍຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ຜິດສະເໝີໄປ. ສິ່ງທີ່ຜິດຄືການເວົ້າດ້ວຍຈິດກຳໜັດເພື່ອຍົ່ວຍວນຜູ້ຍິງ.

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເລື່ອງຮ່າງກາຍແລະສຸຂະພາບເວົ້າກັນໄດ້ຢ່າງໃຫ້ກຽດ ໃນຫ້ອງຮຽນ ໃນໂຮງໝໍ ຫຼື ໃນຄອບຄົວ. ຕົວແຍກຄືເຮົາເວົ້າເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ເຂົາເຂົ້າໃຈ ຫຼື ເວົ້າເພື່ອສະໜອງຕົວເອງ.
5

ໃຊ້ຄຳວ່າບຸນມາຂໍສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນ ອັດຕະກາມະປາລິຈະລິຍາຍະ ວັນນັງ ພາເສຍຍະ

ແມ່ໝ້າຍຄົນໜຶ່ງຟັງທຳແລ້ວປະວາລະນາຈະຖວາຍປັດໄຈ. ພະອຸທາຍີກັບຂໍສິ່ງທາງເພດ ແລ້ວຍັງເວົ້າດູໝິ່ນນາງກ່ອນຈາກໄປ. ນາງຕຳໜິວ່າຕົນມີຫຍັງຊົ່ວຊ້າ ດ້ອຍກວ່າຜູ້ຍິງຄົນໃດ. ສິກຂາບົດທີ 4 ຈຶ່ງຫ້າມພິກຂຸຍົກຍ້ອງວ່າການບຳເລີພິກຂຸຜູ້ມີສິນດ້ວຍກາມເປັນການບຳເລີອັນເລີດ.

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ລະວັງຄົນທີ່ໃຊ້ພາສາສາສະໜາ ຄວາມດີ ຫຼື "ບຸນ" ມາຫໍ່ຄຳຂໍທີ່ເອົາປຽບ. ຄວາມສັດທາຂອງໃຜບໍ່ແມ່ນໃບອະນຸຍາດໃຫ້ຂໍຫຍັງກໍໄດ້.
6

ແມ່ສື່ທີ່ບໍ່ຮັບຜິດຊອບ ສັນຈະລິດຕັງ ສະມາປັດເຊຍຍະ

ພະອຸທາຍີທ່ຽວຈັບຄູ່ໜຸ່ມສາວໃຫ້ຄອບຄົວຕ່າງໆ. ແມ່ໝ້າຍຄົນໜຶ່ງບໍ່ຍອມຍົກລູກສາວໃຫ້ຄົນຕ່າງຖິ່ນທີ່ບໍ່ຮູ້ຈັກ ແຕ່ຍອມເພາະພະອຸທາຍີຮັບຮອງວ່າຮູ້ຈັກເຂົາ. ສິກຂາບົດທີ 5 ຈຶ່ງຫ້າມພິກຂຸເປັນຜູ້ຊັກສື່. ພາຍຫຼັງຂະຫຍາຍໃຫ້ລວມເຖິງການນັດໝາຍຄວາມສຳພັນຊົ່ວຄາວດ້ວຍ.

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ຖ້າຈະແນະນຳໃຜໃຫ້ໃຜ ບໍ່ວ່າເລື່ອງວຽກ ເລື່ອງເງິນ ຫຼື ເລື່ອງຄູ່ຄອງ ຄຳຮັບຮອງຂອງເຮົາມີນ້ຳໜັກ. ໃຫ້ຮັບຮອງສະເພາະສິ່ງທີ່ຮູ້ແທ້.
7

ຈາກລູກໄພ້ກາຍເປັນທາສີ ທາສີໂພເຄນະ ພຸນຊັນຕິ

ຄອບຄົວຝ່າຍຊາຍລ້ຽງດູຍິງສາວຢ່າງລູກໄພ້ຢູ່ເດືອນດຽວ ຈາກນັ້ນໃຊ້ເໝືອນທາສີ. ນາງສົ່ງຂ່າວຂໍໃຫ້ແມ່ມາຮັບ. ເມື່ອແມ່ໄປຂໍຮ້ອງພະອຸທາຍີ ທ່ານໄປເວົ້າຄັ້ງໜຶ່ງ ຖືກໄລ່ກັບມາ ແລ້ວກໍບໍ່ຍອມໄປອີກ. ທັງແມ່ແລະລູກຈຶ່ງຕຳໜິທ່ານ.

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ຖ້າເຄີຍມີສ່ວນພາໃຜເຂົ້າໄປໃນສະຖານະການໜຶ່ງ ແລ້ວເຂົາເດືອດຮ້ອນ ຢ່າຖອຍອອກມາງ່າຍໆ. ຊ່ວຍເທົ່າທີ່ຊ່ວຍໄດ້ ຫຼື ພາເຂົາໄປຫາຄົນທີ່ຊ່ວຍໄດ້.
8

ທຸກຂໍ້ເລີ່ມຈາກສຽງຂອງຜູ້ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ອຸດຊາຍັນຕິ ຂີຍັນຕິ ວິປາເຈນຕິ

ໃນທັງສີ່ເລື່ອງ ພະພຸດທະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ມອງຂ້າມຄຳຕຳໜິຂອງຊາວບ້ານແລະຜູ້ຍິງທີ່ເດືອດຮ້ອນ. ພິກຂຸຜູ້ໃຄ່ຕໍ່ສິກຂານຳເລື່ອງຂຶ້ນກາບທູນ ຊົງສອບຖາມພະອຸທາຍີໃຫ້ຍອມຮັບກົງໆ ແລ້ວຈຶ່ງບັນຍັດສິກຂາບົດ.

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ໃນອົງກອນ ຫຼື ຊຸມຊົນຂອງເຮົາ ເມື່ອມີຄົນຮ້ອງຮຽນເລື່ອງການຖືກລ່ວງເກີນ ໃຫ້ຮັບຟັງແລະກວດສອບຢ່າງຈິງຈັງ. ຢ່າຮີບປົກປ້ອງຊື່ສຽງຂອງຄົນທີ່ຖືກຮ້ອງຮຽນ.

ລອງໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ

ສິ່ງທີ່ສິກຂາບົດຊຸດນີ້ປົກປ້ອງຄືຄວາມໄວ້ວາງໃຈ. ຄົນມາວັດເພາະເຊື່ອວ່າບ່ອນນັ້ນປອດໄພ. ພາມໃນເລື່ອງທຳອິດເວົ້າໄວ້ຊັດວ່າ ຖ້າພະເຮັດຢ່າງນີ້ ຕໍ່ໄປຜູ້ຍິງໃນຕະກູນຕ່າງໆຈະບໍ່ກ້າໄປວັດ. ຄວາມເສຍຫາຍຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ຕົກຢູ່ທີ່ຄົນຄົນດຽວ ແຕ່ເຮັດໃຫ້ທັງຊຸມຊົນເສຍພື້ນທີ່ປອດໄພ.

ໃນຊີວິດປັດຈຸບັນ ໃຜທີ່ຢູ່ໃນບົດບາດທີ່ຄົນອື່ນໄວ້ໃຈ ເຊັ່ນ ຄູ ໝໍ ຫົວໜ້າງານ ໂຄ້ດ ຫຼື ຜູ້ນຳທາງສາສະໜາ ຄວນລະວັງໃຫ້ຫຼາຍເປັນພິເສດ ທັງເລື່ອງການແຕະຕ້ອງຕົວ ຄຳເວົ້າທີ່ມີນັຍທາງເພດ ແລະ ການໃຊ້ຕຳແໜ່ງເພື່ອຂໍສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນຂໍ.

ຖ້າໃຜເຄີຍຖືກຄົນໃນຕຳແໜ່ງແບບນີ້ລ່ວງເກີນ ຄວາມຮູ້ສຶກບໍ່ສະບາຍໃຈຂອງທ່ານມີເຫດຜົນ ແລະ ການບອກໃຫ້ຄົນອື່ນຮູ້ຢ່າງທີ່ຜູ້ເສຍຫາຍໃນເລື່ອງເຫຼົ່ານີ້ເຮັດ ເປັນສິ່ງທີ່ຖືກຕ້ອງ.

ເຂົ້າສູ່ລະບົບເພື່ອບັນທຶກການອ່ານ