Niddesa

1. Ekakapuggalapaññatti

Katamo ca puggalo samayavimutto? Idhekacco puggalo kālena kālaṁ samayena samayaṁ aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti— ayaṁ vuccati puggalo “samayavimutto”. Katamo ca puggalo asamayavimutto? Idhekacco puggalo na heva kho kālena kālaṁ samayena samayaṁ aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti— ayaṁ vuccati puggalo “asamayavimutto”. Sabbepi ariyapuggalā ariye vimokkhe asamayavimuttā. Katamo ca puggalo kuppadhammo? Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ. So ca kho na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī; na yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi. Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati, yaṁ tassa puggalassa pamādamāgamma tā samāpattiyo kuppeyyuṁ— ayaṁ vuccati puggalo “kuppadhammo”. Katamo ca puggalo akuppadhammo? Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ. So ca kho nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi. Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ tassa puggalassa pamādamāgamma tā samāpattiyo kuppeyyuṁ— ayaṁ vuccati puggalo “akuppadhammo”. Sabbepi ariyapuggalā ariye vimokkhe akuppadhammā.