๗. วานรินทชาดก
ธรรมของผู้ที่ล่วงพ้นศัตรู
[๕๗] " ดูก่อนพระยาวานร ผู้ใดมีธรรม ๔
ประการนี้ คือ สัจจะ ธรรมะ คือวิจารณปัญญา
ธิติคือความเพียร จาคะ เหมือนท่านผู้นั้นย่อม
ล่วงพ้นศัตรูได้."
จบ วานรินทชาดกที่ ๗
อรรถกถาวานรินทชาดกที่ ๗
พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรงปรารภความตะเกียกตะกายขวนขวายเพื่อการฆ่าของพระ- เทวทัต ตรัสพระธรรมเทศนานี้ มีคำเริ่มต้นว่า ยสฺเสเต จตุโร ธมฺมา ดังนี้
ในสมัยนั้น พระศาสดาทรงสดับข่าวว่า พระเทวทัตกำลัง ตะเกียกตะกายเพื่อปลงพระชนม์ จึงตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิใช่แต่ในบัดนี้เท่านั้น ที่พระเทวทัตตะเกียกตะกายเพื่อฆ่าเรา แม้ในกาลก่อน ก็เคยตะเกียกตะกายแล้วเหมือนกัน แต่ไม่อาจ กระทำเหตุเพียงความสะดุ้งแก่เราได้เลย แล้วทรงนำเอาเรื่อง ในอดีตมาสาธก ดังต่อไปนี้ :-