๙. อุภโตภัตถชาดก
ว่าด้วยผู้เสียหายทั้งทางน้ำทางบก
[๑๓๙] " ตาของเจ้าก็แตก ผ้าของเจ้าก็หาย ภรรยา
ของเจ้าก็ทะเลาะกับหญิงเพื่อนบ้าน การงาน
ทั้งหลายเสียหายทั้งสองด้าน ทั้งในน้ำ ทั้งบนบก"
จบอุภโตภัตถชาดกที่ ๘
อรรถกถาอุภโตภัตถชาดกที่ ๙
พระศาสดาเมื่อประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน ทรงปรารภพระเทวทัต ตรัสพระธรรมเทศนานี้ มีคำเริ่มต้นว่า อกฺขี ภินฺนา ปโฏ นฏฺโ ดังนี้.
ได้ยินว่า ในครั้งนั้นภิกษุทั้งหลาย พากันยกเรื่องขึ้น สนทนากันในธรรมสภาว่า ผู้มีอายุทั้งหลาย ขอนไม้ไหม้ไฟ ทั้งสองข้าง ท่ามกลางเปื้อนคูถ ไม่อำนวยประโยชน์สมเป็นไม้ ในป่า ไม่อำนวยประโยชน์สมเป็นไม้ในบ้าน แม้ฉันใดเล่า พระ- เทวทัต ก็ฉันนั้นเหมือนกัน บวชแล้วในพระศาสนา อันประกอบ ด้วยธรรมเครื่องนำสัตว์ออกจากทุกข์ เห็นปานนี้ ยังพลาด เสื่อมถอยจากประโยชน์ทั้งสองด้านเสียได้ คือเสื่อมถอยจาก โภคะแห่งคฤหัสถ์ ทั้งไม่สามารถทำประโยชน์แห่งความเป็น