๑. อุปาหนชาดก

อนารยชนย่อมใช้ศิลปะในทางผิด

[๓๑๑] รองเท้าที่คนซื้อมา เพื่อประโยชน์จะให้

สบายเท้า กลับนำเอาความทุกข์มาให้ รองเท้านั้น

ถูกแดดเผาบ้าง ถูกพื้นเท้าครูดสีบ้าง ก็กลับกัด

เท้าของผู้นั้นนั่นแหละ ฉันใด.

[๓๑๒] ผู้ใดเกิดในตระกูลต่ำ ไม่ใช่อารยชน เรียน

วิชาและศิลปมาจากสำนักอาจารย์ได้แล้ว ผู้นั้น

ย่อมฆ่าตนเองด้วยศิลปที่เรียนมาในสำนักของ

อาจารย์นั้น ฉันนั้น บุคคลนั้น บัณฑิตเรียกว่า

ไม่ใช่อารยชน เปรียบด้วยรองเท้าที่ทำไม่ดี

ฉะนั้น.

จบ อุปาหนชาดกที่ ๑

อรรถกถาอุปาหนวรรคที่ ๙

อรรถกถาอุปาหนชาดกที่ ๑

พระศาสดาเมื่อประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรง ปรารภพระเทวทัต ตรัสพระธรรมเทศนานี้ มีคำเริ่มต้นว่า ยถาปิกตา ดังนี้.