๘. อรหัตตวรรค

หมวดว่าด้วยอรหัตตผล

๑. ทุกขสูตร

ว่าด้วยธรรมที่เป็นเหตุให้อยู่เป็นทุกข์

{๓๔๖}[๗๕] พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมอยู่เป็นทุกข์ เดือดร้อน๑ คับแค้นใจ เร่าร้อน๒ในภพนี้แล หลังจาก ตายแล้ว พึงหวังได้ทุคติ๓

ธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. กามวิตก ๒. พยาบาทวิตก

๓. วิหิงสาวิตก ๔. กามสัญญา

๕. พยาบาทสัญญา ๖. วิหิงสาสัญญา

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อมอยู่เป็นทุกข์ เดือดร้อน คับแค้นใจ เร่าร้อนในภพนี้แล หลังจากตายแล้ว พึงหวังได้ทุคติ

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมอยู่เป็นสุข ไม่เดือดร้อน ไม่คับแค้นใจ ไม่เร่าร้อนในภพนี้แล หลังจากตายแล้ว พึงหวังได้สุคติ

ธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. เนกขัมมวิตก (ความตรึกปลอดจากกาม)

๒. อพยาบาทวิตก (ความตรึกปลอดจากพยาบาท)

๓. อวิหิงสาวิตก (ความตรึกปลอดจากการเบียดเบียน)

๔. เนกขัมมสัญญา (ความกำหนดหมายปลอดจากกาม)