ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก

ສະຫຼຸບໂດຍ AI ຈາກເນື້ອຫາທັງເຫຼັ້ມ (94 ຫົວຂໍ້) — ຄລິກເພື່ອໄປຫາໜ້າເລີ່ມຕົ້ນຂອງຫົວຂໍ້ນັ້ນ

1. ໜ້າ 1–30 วรรคที่ ๔๒ ภัททาลิวรรค (เถราปทาน ๑๐ เรื่อง) หมวดเถราปทานเปิดเล่ม ๓๓ เริ่มด้วยภัททาลิเถราปทาน (พระเถระในภัททาลิสูตร) ตามด้วยเอกฉัตติยะ ติณสูลกฉาทนิยะ มธุมังสทายกะ นาคปัลลวกะ เอกทีปิยะ อุจฉังคปุปผิยะ ยาคุทายกะ ปัตโถทนทายกะ และมัญจทายกะ ล้วนถวายของเล็กน้อยแด่พระพุทธเจ้าในอดีตแล้วบรรลุอรหัตต์
2. ໜ້າ 31–57 วรรคที่ ๔๓ สกิงสัมมัชชกวรรค (เถราปทาน ๑๐ เรื่อง) รวมประวัติ ๑๐ พระเถระ ได้แก่ สกิงสัมมัชชก เอกทุสสทายก เอกาสนทายก สัตตกทัมพปุปผิย โกรัณฑปุปผิย ฆฏมัณฑทายก เอกธัมมัสสวนิย(บรรลุอรหัตต์เมื่ออายุ ๗ ขวบ) สุจินติต โสณณกิงกณิย และโสวัณณโกนตริก
3. ໜ້າ 58–74 วรรคที่ ๔๔ เอกวิหาริวรรค (เถราปทาน ๑๐ เรื่อง) เปิดด้วยเอกวิหาริยเถระผู้อยู่ป่าคนเดียวสมัยพระกัสสปพุทธเจ้า ตามด้วยเรื่องถวายของเล็กน้อยต่างๆ เช่น เป่าสังข์บูชาโพธิ์ ถวายผลไม้แด่พระพุทธเจ้าต่างพระองค์
4. ໜ້າ 75–89 วรรคที่ ๔๕ วิเภทกิวรรค (เถราปทาน ๑๐ เรื่อง) ว่าด้วยการถวายพืชผล/ดอกไม้เล็กๆ น้อยๆ แด่พระพุทธเจ้าในอดีต และการสร้างถวายสิ่งของ เช่น พระแท่นสีหาสน์ เรือนโพธิ์ (เรื่องสุดท้ายพรรณนาปราสาททองคำหรูหรา)
5. ໜ້າ 90–102 วรรคที่ ๔๖ ชคติทายกวรรค (เถราปทาน ๑๐ เรื่อง) ว่าด้วยการสร้าง/ถวายสิ่งของแด่พระพุทธเจ้าและพระสรีระ เช่น แท่นบูชาโพธิ์ พัดหางนกยูง คบเพลิง ฉลองพระบาท และหลายเรื่องท้ายวรรคเกี่ยวกับบูชาพระสรีระหลังพุทธปรินิพพาน
6. ໜ້າ 103–116 วรรคที่ ๔๗ สาลกุสุมิยวรรค (เถราปทาน ๑๐ เรื่อง) เปิดด้วยกลุ่มเรื่องบูชาจิตกาธาน/ถวายพระเพลิงพระสรีระพระพุทธเจ้าในอดีต ตามด้วยเรื่องสร้างสะพาน ถวายผลไม้ ปิดท้ายด้วยสยัมปฏิภาณิยเถระ(บทสดุดีพระพุทธคุณ) และนิมิตตพยากรณิยเถระ(อาจารย์ผู้ทำนายแผ่นดินไหวว่าพระพุทธเจ้าจะอุบัติ)
7. ໜ້າ 117–133 วรรคที่ ๔๘ นฬมาลิวรรค (เถราปทาน ๑๐ เรื่อง) รวมประวัติ ๑๐ พระเถระ ได้แก่ นฬมาลิย มณิปูชก อุกกาสติก สุมนวีชนิย กุมมาสทายก กุสัฏฐกทายก คิริปุนนาคิย วัลลิการผลทายก ปานธิทายก(พยากรณ์ว่าจะเป็นพระโอรสธรรมของพระโคดม) และปุฬินจังกมิย
8. ໜ້າ 134–165 วรรคที่ ๔๙ ปังสุกูลวรรค (เถราปทาน ๑๐ เรื่อง, รวมธัมมรุจิเถระ) ว่าด้วยผ้าบังสุกุลและการบูชาต่างๆ โดดเด่นด้วยธัมมรุจิเถราปทาน — เรื่องดราม่า: มาณพเมฆะฟังคำพยากรณ์สุเมธดาบสสมัยพระทีปังกร แต่ภายหลังคบมิตรชั่วฆ่ามารดา ตกนรก เวียนว่ายเป็นปลาติมิงคละจนระลึกได้และบรรลุอรหัตต์เมื่ออายุ ๗ ขวบ และตรณิยเถระ(อดีตชาติเป็นเต่าส่งพระพุทธเจ้าข้ามฟาก)
9. ໜ້າ 166–183 วรรคที่ ๕๐ กิงกณิปุปผวรรค (เถราปทาน ๑๐ เรื่อง) รวมประวัติ ๑๐ พระเถระผู้ถวายดอกกระดิ่งทอง ผ้าบังสุกุล รอยพระบาท ดอกทองกวาว ผ้าครึ่งผืน หัวน้ำมันเนย น้ำดื่ม เจดีย์ทราย กุฎีไม้อ้อ และผลมะหาด หน้า ๑๘๓ ปิดท้ายด้วยยอดรวมกลุ่ม ๑๐ วรรคก่อนหน้า (เมตเตยยวรรคเป็นต้น รวม ๑,๔๘๒ คาถา)
10. ໜ້າ 184–200 วรรคที่ ๕๑ กณิการวรรค (เถราปทาน ๑๐ เรื่อง) ว่าด้วยการถวายดอกกรรณิการ์ บาตรดิน ผลมะลื่น กล้วย มะขวิด มะงั่ว รกฟ้า อโมระ ผลตาล มะพร้าว โดดเด่นด้วยเถราปทานแรกที่พรรณนาวิมานกรรณิการ์อย่างวิจิตร
11. ໜ້າ 201–215 วรรคที่ ๕๒ ผลทายกวรรค (เถราปทาน ๑๐ เรื่อง) ว่าด้วยนายพรานและผู้อยู่ป่าถวายผลไม้และดอกไม้ต่างๆ รวมสัพพผลทายกเถราปทาน(พราหมณ์วรุณถวายหาบผลไม้ ได้ครองอำนาจเหนือนาค ยักษ์ ครุฑ) และปทุมธาริยเถราปทาน
12. ໜ້າ 216–236 วรรคที่ ๕๓ ติณทายกวรรค (เถราปทาน ๑๐ เรื่อง) รวมประวัติ ๑๐ พระเถระผู้ถวายหญ้า เวจกุฎี สรณะ ยาหยอดตา ผ้า ไม้แขวนผ้า ดอกไม้ โดดเด่นด้วยโพธิสัมมัชชกเถราปทาน(กวาดใบโพธิ์ ได้อานิสงส์ ๒๐ ประการ) และสุคันธเถระ(สรรเสริญพระกัสสปพุทธเจ้า)
13. ໜ້າ 237–288 วรรคที่ ๕๔ กัจจายนวรรค (๑๐ พระเถระผู้มีชื่อเสียง) รวมประวัติพระเถระเอตทัคคะ ๑๐ องค์ ได้แก่ มหากัจจายนะ วักกลิ("ผู้ใดเห็นธรรม ผู้นั้นเห็นเรา") มหากัปปิน ทัพพมัลลบุตร กุมารกัสสป พาหิยะ(ตรัสรู้เร็วที่สุด ถูกแม่โคขวิดตาย) มหาโกฏฐิกะ อุรุเวลกัสสป(ชฎิล ๓ พี่น้อง) ราธะ และโมฆราช(คำสอนเรื่องมองโลกเป็นของว่างเปล่า)
14. ໜ້າ 289–334 วรรคที่ ๕๕ ภัททิยวรรค (๑๐ พระเถระผู้มีชื่อเสียง) รวมประวัติพระเถระเอตทัคคะ ๑๐ องค์ ได้แก่ ลกุณฏกภัททิยะ กังขาเรวตะ สีวลี(อยู่ในครรภ์ ๗ ปี ๗ วัน เอตทัคคะด้านลาภ) วังคีสะ(กวี-นักทำนายกะโหลก) นันทกะ กาฬุทายี(สหายวัยเด็กเจ้าชายสิทธัตถะ) อภยะ โลมสติยะ(ภัทเทกรัตตสูตร) วนวัจฉะ และจูฬสุคันธะ
15. ໜ້າ 335–364 วรรคที่ ๕๖ ยสวรรค (๑๑ พระเถระ, ปิดท้ายเถราปทานทั้งหมด) วรรคสุดท้ายของเถราปทาน รวมประวัติพระยสะ(กุลบุตรผู้บวชตามปัญจวัคคีย์) นทีกัสสป คยากัสสป กิมิละ วัชชีบุตร อุตตระ อปรอุตตระ ภัททชิ สิวกะ อุปวานะ(ตำนานสร้างเจดีย์พระธาตุโดยมนุษย์-เทวดา-นาค-ครุฑ) และรัฏฐปาล(สาวกผู้สละทรัพย์ ๘๐ โกฏิ) ปิดด้วย "เถราปทาน จบ" ที่หน้า ๓๖๔
16. ໜ້າ 365–385 วรรคที่ ๑ สุเมธาวรรค (เถรีอปทาน ๑๐ เรื่อง) เปิดคัมภีร์เถรีอปทาน (ประวัติภิกษุณีในอดีตชาติ) ๑๐ เรื่อง ได้แก่ สุเมธา เมขลทายิกา มัณฑปทายิกา สังกมนทา นฬมาลิกา เอกปิณฑปาตทายิกา กฏัจฉุภิกขทายิกา สัตตอุปปลมาลิกา ปัญจทีปิกา และอุทกทายิกา
17. ໜ້າ 386–390 เอกูโปสถิกาเถรี-สลฬปุปผิกาเถรี-โมทกทายิกาเถรี (เปิดวรรคที่ ๒ เอกูโปสถิกวรรค) เปิดวรรคที่ ๒ ด้วยเรื่องสั้นๆ ของภิกษุณี ๓ รูป: เอกูโปสถิกา(รักษาอุโบสถศีล) สลฬปุปผิกา(ถวายดอกช้างน้าว) และโมทกทายิกา(ถวายขนมต้ม)
18. ໜ້າ 391–398 เอกาสนทายิกาเถรี-ปัญจทีปทายิกาเถรี-นฬมาลิกาเถรี พระเอกาสนทายิกา: ปูลาดอาสนะถวายพระสมณะกลางแดด พระปัญจทีปทายิกา: ถวายประทีป ๕ ดวงบูชาโพธิ์ ๗ วัน พระนฬมาลิกา(อีกองค์): อดีตชาติเป็นนางกินนรีถวายพวงมาลัยดอกอ้อ
19. ໜ້າ 399–425 มหาปชาปตีโคตมีเถริยาปทาน เรื่องสำคัญที่สุดในเถรีอปทาน: พระนางมหาปชาบดีโคตมี (พระมาตุจฉา/มารดาเลี้ยงของพระพุทธเจ้า) พร้อมภิกษุณี ๕๐๐ รูปขอปรินิพพานก่อนพระพุทธเจ้า ทรงอำลาอุบาสิกาและพระอานนท์/ราหุล/นันทะ แสดงฤทธิ์อเนกประการ เข้าฌานปรินิพพาน เกิดแผ่นดินไหว ขบวนแห่ศพด้วยเรือนยอดทอง ๕๐๐ หลัง พระพุทธเจ้าตรัสสอนเรื่องอนิจจัง
20. ໜ້າ 426–438 เขมาเถริยาปทาน พระเขมาเถรี ผู้เลิศด้านปัญญามาก อดีตพระมเหสีพระเจ้าพิมพิสาร หลงใหลในรูปโฉม ถูกพระพุทธเจ้าเนรมิตหญิงสาวสวยแปรเป็นหญิงชราให้เห็นทุกขัง จึงบรรลุธรรม บวชแล้วบรรลุอรหัตต์ใน ๗ เดือน
21. ໜ້າ 438–449 อุปปลวัณณาเถริยาปทาน พระอุบลวรรณาเถรี ผู้เลิศด้านฤทธิ์ แสดงปาฏิหาริย์ยกมหาสมุทรและแผ่นดินไว้บนฝ่ามือ อดีตชาติเป็นนางนาคกัญญาบูชาพระปทุมุตตระ และเป็นพระมเหสีอุมมาทันตี ท้าพญามารตอนเป็นพระอรหันต์แล้ว
22. ໜ້າ 450–455 ปฏาจาราเถริยาปทาน (ปิดวรรคที่ ๒ เอกูโปสถิกวรรค) พระปฏาจาราเถรี ผู้เลิศด้านวินัย เรื่องโศกนาฏกรรมชื่อดัง: หนีตามชายชนบท สูญเสียบุตร ๒ คน สามีถูกงูกัดตาย บิดามารดาพี่ชายตายพร้อมกัน เสียสติแล้วฟังธรรมจากพระพุทธเจ้าจนบรรลุโสดาบันแล้วอรหัตต์ ปิดวรรคที่ ๒ ที่หน้า ๔๕๕
23. ໜ້າ 456–463 กุณฑลเกสีเถริยาปทาน (เปิดวรรคที่ ๓ กุณฑลเกสีวรรค) อดีตชาติปรารถนาเอตทัคคะด้านขิปปาภิญญา ภพสุดท้ายบิดายกให้เป็นภรรยาโจร โจรคิดฆ่าชิงทรัพย์ นางใช้ปัญญาผลักโจรตกเหว บวชเป็นปริพาชิกาก่อนพบพระพุทธเจ้าแล้วบรรลุอรหัตต์ทันทีที่อุปสมบท
24. ໜ້າ 463–468 กีสาโคตมีเถริยาปทาน ภพสุดท้ายบุตรตาย พระพุทธเจ้าให้ไปหาเมล็ดพันธุ์ผักกาดจากบ้านที่ไม่มีคนตาย หาไม่พบจึงเข้าใจอนิจจตา บวชบรรลุอรหัตต์ เป็นอุปมาโด่งดังที่สุดเรื่องหนึ่งในพุทธศาสนา
25. ໜ້າ 468–477 ธรรมทินนาเถริยาปทาน และสกุลาเถริยาปทาน พระธรรมทินนา: ปรารถนาเอตทัคคะด้านธรรมกถึก สามีบรรลุอนาคามีแล้วอนุญาตให้บวช บรรลุอรหัตต์ ตอบปัญหาธรรมแก่อดีตสามีได้ทั้งหมด พระสกุลา: น้องต่างมารดาของพระปทุมุตตระ ได้เอตทัคคะด้านทิพยจักษุจากการถวายประทีป
26. ໜ້າ 477–484 นันทาเถริยาปทาน (ชนบทกัลยาณี) น้องสาวต่างมารดาของพระพุทธเจ้า ธิดาพระเจ้าสุทโธทนะ หลงในรูปกายตน พระพุทธเจ้าเนรมิตหญิงงามกว่าให้นางเห็นความแก่และเน่าเปื่อยของร่างกายต่อหน้าต่อตา จนคลายความยึดติดและบรรลุอรหัตต์ทันที
27. ໜ້າ 484–495 โสณาเถริยาปทาน และภัททกาปิลานีเถริยาปทาน พระโสณา: มารดาบุตร ๑๐ คน บวชในวัยชรา ถูกภิกษุณีอื่นทิ้งให้ต้มน้ำคนเดียว ใช้เวลานั้นบรรลุอรหัตต์ พระภัททกาปิลานี: ชายาพระมหากัสสปะ ชีวประวัติคู่ขนานหลายภพ รวมเรื่องถูกสาปกลิ่นตัวเหม็นจากกรรมผลัดบาตรพระปัจเจกพุทธเจ้า
28. ໜ້າ 496–507 ยโสธราเถริยาปทาน พระยโสธรา(พิมพา) ชายาเดิมของพระโพธิสัตว์ ทูลลาปรินิพพานเมื่อพระชนมายุ ๗๘ ปี แสดงฤทธิ์อลังการ ทวนอดีตชาติเป็นภรรยาพระโพธิสัตว์นับอสงไขยกัป รวมกำเนิดเรื่องนางสุมิตตาถวายดอกบัวร่วมกับสุเมธบัณฑิตแด่พระทีปังกรพุทธเจ้าและคำพยากรณ์การเป็นคู่กัน
29. ໜ້າ 507–518 เถรี ๑๐,๐๐๐ รูป และเถรี ๑๘,๐๐๐ รูป (ปิดวรรคที่ ๓ กุณฑลเกสีวรรค) ภิกษุณี ๑๐,๐๐๐ รูปมีพระยโสธราเป็นประธาน เล่าอดีตชาติร่วมเป็นภรรยาของสุเมธบัณฑิต บวชแล้วบรรลุอรหัตต์ภายในกึ่งเดือน ตามด้วยภิกษุณีศากยตระกูล ๑๘,๐๐๐ รูปแสดงฤทธิ์ปาฏิหาริย์ต่างๆ ปิดวรรคที่ ๓
30. ໜ້າ 519–552 วรรคที่ ๔ ขัตติยกัญญาวรรค (ปิดเถรีอปทานทั้งหมด, รวมอัมพปาลี-ปุณณิกา) วรรคสุดท้ายของเถรีอปทาน รวมภิกษุณี ๑๘,๐๐๐+๘๔,๐๐๐ รูปผู้เคยเป็นขัตติยกัญญา/พราหมณกัญญา ตามด้วยเรื่องเด่น: อุปปลทายิกา สิงคาลมาตุ สุกกา อภิรูปนันทา(อุบายเนรมิตหญิงสาว-หญิงชรา-หญิงตาย) อัฑฒกาสี ปุณณิกา(ทาสีโต้แย้งพราหมณ์เรื่องอาบน้ำล้างบาป) อัมพปาลี(หญิงงามเมืองผู้มีชื่อเสียง) และเสลา ปิดท้ายด้วยยอดรวม ๔ วรรค ๑,๓๕๗ คาถา จบเถรีอปทานทั้งหมด
31. ໜ້າ 553–567 รตนจงกมนกัณฑ์ (เปิดคัมภีร์พุทธวงศ์) ท้าวสหัมบดีพรหมอาราธนาแสดงธรรม ปฐมเทศนา เสด็จโปรดพุทธบิดา แล้วทรงเนรมิตที่จงกรมแก้วเหนือภูเขาสิเนรุแสดงปาฏิหาริย์ พระสารีบุตรนำภิกษุ ๕๐๐ รูปเข้าเฝ้าด้วยฤทธิ์ทูลถามเรื่องอภินิหารการบำเพ็ญบารมี
32. ໜ້າ 567–591 สุเมธกถา (ว่าด้วยดาบสสุเมธ) สุเมธดาบสสละทรัพย์ออกบวชแสวงหาโมกขธรรม พิจารณาโทษภพชาติด้วยอุปมาหลายข้อ บรรลุอภิญญา พบพระทีปังกรพุทธเจ้า ทอดกายในเปือกตมให้เหยียบ ตั้งจิตปรารถนาพุทธภูมิ ได้รับพุทธพยากรณ์ว่าจะเป็นพระโคดมพุทธเจ้า จากนั้นค้นหาและแจกแจงบารมี ๑๐ ประการทีละข้อพร้อมอุปมา
33. ໜ້າ 592–596 ๑. ทีปังกรพุทธวงศ์ พระประวัติย่อของพระทีปังกรพุทธเจ้า: การแสดงธรรม การบรรลุธรรม ๓ ครั้ง เมืองรัมมวดี พระชนก-ชนนี พระอัครสาวก พระวรกาย พระชนมายุ และปรินิพพานที่นันทาราม
34. ໜ້າ 596–601 ๒. โกณฑัญญพุทธวงศ์ พระโพธิสัตว์เป็นพระเจ้าวิชิตาวี ถวายทานแล้วได้รับพยากรณ์ ทรงบวชถวายราชสมบัติ
35. ໜ້າ 601–607 ๓. มังคลพุทธวงศ์ พระโพธิสัตว์เป็นพราหมณ์สุรุจิ ถวายน้ำนมโคแล้วได้รับพยากรณ์ บวชถวายเรือน
36. ໜ້າ 607–612 ๔. สุมนพุทธวงศ์ พระโพธิสัตว์เป็นพญานาคชื่ออตุละ ถวายทานแล้วได้รับพยากรณ์ จบที่อังคาราม
37. ໜ້າ 613–618 ๕. เรวตพุทธวงศ์ พระโพธิสัตว์เป็นพราหมณ์อติเทพ ถวายผ้าห่มแล้วได้รับพยากรณ์ พระบรมสารีริกธาตุแผ่ไปกว้างขวาง ตรัสรู้ที่โคนต้นกากะทิง
38. ໜ້າ 618–623 ๖. โสภิตพุทธวงศ์ พระโพธิสัตว์เป็นพราหมณ์สุชาตะ ถวายอาหารแล้วได้รับพยากรณ์ ตรัสรู้ที่โคนต้นกากะทิง พระชนมายุ ๙๐,๐๐๐ ปี ปรินิพพานที่สีหาราม
39. ໜ້າ 623–628 ๗. อโนมทัสสีพุทธวงศ์ พระโพธิสัตว์เกิดเป็นยักษ์ผู้มีฤทธิ์มากถวายอังคาสพระพุทธเจ้าพร้อมสงฆ์ ตรัสรู้ที่ต้นรกฟ้า พระสถูปสูง ๒๕ โยชน์
40. ໜ້າ 628–633 ๘. ปทุมพุทธวงศ์ พระโพธิสัตว์เกิดเป็นราชสีห์เจ้าแห่งฝูงเนื้อ บันลือสีหนาท ๓ ครั้งถวายสักการะพระพุทธเจ้าขณะทรงเข้าฌานในป่า ตรัสรู้ที่ต้นอ้อยช้างใหญ่
41. ໜ້າ 633–639 ๙. นารทพุทธวงศ์ ทรงเป็นพระเชษฐโอรสพระเจ้าจักรพรรดิ ตรัสรู้ใต้ต้นอ้อยช้างใหญ่ ทรงกำราบพญานาคขนาดใหญ่และแสดงยมกปาฏิหาริย์ พระโพธิสัตว์เป็นชฎิลมีอภิญญา ๕ ถวายอังคาส
42. ໜ້າ 639–644 ๑๐. ปทุมุตตรพุทธวงศ์ อุบัติในมัณฑกัป (กัปมีพระพุทธเจ้า ๒ พระองค์) ตัวเลขผู้บรรลุธรรมสูงมาก ทรงปราบเดียรถีย์ให้ตั้งอยู่ในเบญจศีล พระโพธิสัตว์เป็นชฎิลรัฏฐิกะถวายผ้าและภัตตาหาร กรุงหงสวดี
43. ໜ້າ 645–649 ๑๑. สุเมธพุทธวงศ์ พระพุทธเจ้าองค์นี้ (คนละองค์กับดาบสสุเมธ) ทรงทรมานยักษ์กุมภกรรณ์ พระโพธิสัตว์เป็นมาณพอุตตระถวายทรัพย์ ๘๐ โกฏิทั้งหมดแล้วบวช ตรัสรู้ที่ต้นสะเดา
44. ໜ້າ 650–655 ๑๒. สุชาตพุทธวงศ์ ตัวเลขผู้บรรลุธรรม/สาวกประชุมสูงมาก พระโพธิสัตว์เป็นพระเจ้าจักรพรรดิเหาะได้ สละราชสมบัติ ๔ ทวีปและแก้ว ๗ ประการแล้วบวช ตรัสรู้ที่ต้นไผ่ใหญ่
45. ໜ້າ 656–660 ๑๓. ปิยทัสสีพุทธวงศ์ ทรงฝึกช้างโทณมุข พระโพธิสัตว์เป็นมาณพกัสสปะบริจาคทรัพย์ ๑๐๐,๐๐๐ โกฏิสร้างสังฆาราม ตรัสรู้ที่ต้นกุ่ม
46. ໜ້າ 660–665 ๑๔. อัตถทัสสีพุทธวงศ์ พระโพธิสัตว์เป็นชฎิลสุสิมะนำดอกไม้ทิพย์จากเทวโลกมาบูชา ตรัสรู้ที่ต้นจำปา พระวรกายสูง ๘๐ ศอก
47. ໜ້າ 665–670 ๑๕. ธัมมทัสสีพุทธวงศ์ ทรงแนะนำสัญชัยฤๅษี ท้าวสักกะเสด็จเข้าเฝ้า พระโพธิสัตว์เป็นท้าวสักกปุรินททะบูชาด้วยของหอมและดนตรีทิพย์ ตรัสรู้ที่มฤคทายวัน
48. ໜ້າ 670–674 ๑๖. สิทธัตถพุทธวงศ์ พระโพธิสัตว์เป็นดาบสมงคลถวายผลหว้า ตรัสรู้ที่ต้นกรรณิการ์ พระวรกายสูง ๖๐ ศอก ปรินิพพานที่อโนมาราม (หมายเหตุ: ไม่พบบรรทัดปิดท้าย "...จบ" ต่างจากบทอื่นในกลุ่มนี้ที่มีชัดเจน อาจเป็นช่องว่างเล็กน้อยของแหล่งข้อมูล ไม่กระทบเนื้อหาที่ปรากฏ)
49. ໜ້າ 675–680 ๑๗. ติสสพุทธวงศ์ พระโพธิสัตว์เป็นกษัตริย์สุชาตะสละโภคะบวชเป็นฤๅษี ถือดอกไม้ทิพย์เข้าเฝ้า ทรงบำเพ็ญเพียรเพียงครึ่งเดือนก่อนตรัสรู้ (สั้นผิดปกติ)
50. ໜ້າ 680–684 ๑๘. ปุสสพุทธวงศ์ พระประวัติพระปุสสพุทธเจ้าตามสูตรมาตรฐานพุทธวงศ์
51. ໜ້າ 685–690 ๑๙. วิปัสสีพุทธวงศ์ พระประวัติพระวิปัสสีพุทธเจ้าตามสูตรมาตรฐานพุทธวงศ์
52. ໜ້າ 690–695 ๒๐. สิขีพุทธวงศ์ พระประวัติพระสิขีพุทธเจ้าตามสูตรมาตรฐานพุทธวงศ์
53. ໜ້າ 695–701 ๒๑. เวสสภูพุทธวงศ์ พระประวัติพระเวสสภูพุทธเจ้าตามสูตรมาตรฐานพุทธวงศ์
54. ໜ້າ 701–706 ๒๒. กกุสันธพุทธวงศ์ พระประวัติพระกกุสันธพุทธเจ้า พระพุทธเจ้าองค์แรกในภัทรกัปปัจจุบัน
55. ໜ້າ 706–711 ๒๓. โกนาคมนพุทธวงศ์ พระประวัติพระโกนาคมนพุทธเจ้าตามสูตรมาตรฐานพุทธวงศ์
56. ໜ້າ 711–718 ๒๔. กัสสปพุทธวงศ์ พระประวัติพระกัสสปพุทธเจ้า พระพุทธเจ้าองค์ก่อนพระโคดมโดยตรงในภัทรกัป
57. ໜ້າ 718–721 ๒๕. โคตมพุทธวงศ์ พระประวัติพระโคตมพุทธเจ้า องค์ปัจจุบัน ตรัสเล่าประวัติของพระองค์เองปิดท้ายสาย ๒๕ พระพุทธเจ้า
58. ໜ້າ 721–724 พุทธปกิณณกกัณฑ์ เรื่องเบ็ดเตล็ด ลำดับกัปของพระพุทธเจ้า ๒๕ พระองค์ตั้งแต่ตัณหังกรถึงกัสสปะ และพยากรณ์พระเมตไตรยพุทธเจ้าในอนาคต
59. ໜ້າ 724–726 ธาตุภาชนียกถา (ปิดท้ายพุทธวงศ์) การแบ่งพระบรมสารีริกธาตุพระโคตมพุทธเจ้า ๘ ทะนาน และที่ประดิษฐานบริขาร ปิดท้ายคัมภีร์พุทธวงศ์ทั้งหมด
60. ໜ້າ 727–728 อกิตติจริยา (เปิดคัมภีร์จริยาปิฎก, ทานบารมี) หัวคัมภีร์จริยาปิฎก ขึ้นต้นทานบารมีด้วยเรื่องอกิตติดาบสให้ใบหมากเม่าแก่พราหมณ์ (ท้าวสักกะแปลง)
61. ໜ້າ 728–729 สังขพราหมณจริยา สังขพราหมณ์ถวายร่มและรองเท้าแก่พระปัจเจกพุทธเจ้า
62. ໜ້າ 729–730 กุรุธรรมจริยา พระเจ้าธนัญชัยกุรุราชพระราชทานพญาช้างอัญชันแก่พราหมณ์กาลิงคะ
63. ໜ້າ 731–732 มหาสุทัสสนจริยา พระเจ้าจักรพรรดิมหาสุทัสสนะประกาศให้ทานทุกวันตลอดพระชนม์ชีพ
64. ໜ້າ 732 มหาโควินทจริยา มหาโควินทพราหมณ์ปุโรหิต ๗ แคว้นให้มหาทาน
65. ໜ້າ 732–733 เนมิราชจริยา พระเจ้าเนมิราชสร้างโรงทาน ๔ แห่งเลี้ยงคนและสัตว์
66. ໜ້າ 733–734 จันทกุมารจริยา พระจันทกุมารรอดจากพิธีบูชายัญแล้วบำเพ็ญมหาทาน
67. ໜ້າ 734–736 สิวิราชจริยา พระเจ้าสิวิควักดวงตาถวายพราหมณ์ (ท้าวสักกะแปลง)
68. ໜ້າ 736–743 เวสสันตรจริยา เรื่องพระเวสสันดรฉบับกลอน: ประสูติ ให้ช้างปัจจัยนาค ถูกเนรเทศ ให้บุตรแก่ชูชก ให้มัทรีแก่ท้าวสักกะแปลง แผ่นดินไหว ๗ ครั้ง จบด้วยเสด็จกลับกรุง เป็นบทกลอนสรุปมหาเวสสันดรชาดกทั้งเรื่อง จุดไคลแม็กซ์ของหมวดทานบารมี
69. ໜ້າ 743–745 สสปัณฑิตจริยา (ปิดวรรคที่ ๑ อกิตติวรรค/ทานบารมี) กระต่ายสละกายกระโดดเข้ากองไฟถวายเป็นอาหารแด่พราหมณ์ (ท้าวสักกะแปลง) ต้นเรื่อง "พระจันทร์มีรูปกระต่าย" ปิดหมวดทานบารมี รวม ๑๐ จริยา
70. ໜ້າ 746–747 มาตุโปสกจริยา (เปิดวรรคที่ ๒ หัตถินาควรรค/ศีลบารมี) ช้างเลี้ยงมารดายอมถูกจับแต่รักษาศีลไม่โกรธ เปิดหมวดศีลบารมี
71. ໜ້າ 747–748 ภูริทัตตจริยา ภูริทัตตนาคราชสมาทานศีลถูกพราหมณ์อาลัมพานะจับใส่ตะกร้าแต่ไม่โกรธ
72. ໜ້າ 748–749 จัมเปยยจริยา จัมเปยยกนาคราชถูกหมองูจับเล่นแต่รักษาศีลไม่ทำร้าย
73. ໜ້າ 749–750 จูฬโพธิจริยา จูฬโพธิปริพาชกข่มความโกรธเมื่อพระราชาแย่งภรรยาเก่าที่บวชด้วยกัน
74. ໜ້າ 750–752 มหิสราชจริยา พญากระบืออดกลั้นไม่ฆ่าลิงที่มาเบียดเบียนซ้ำๆ
75. ໜ້າ 752–753 รุรุราชจริยา พญาเนื้อรุรุช่วยชายตกน้ำแล้วยอมพลีตนต่อพระราชาแทนคนอกตัญญู
76. ໜ້າ 753–754 มาตังคจริยา ชฎิลมาตังคะถูกพราหมณ์แช่งแต่ไม่โกรธตอบ
77. ໜ້າ 754–755 ธัมมเทวปุตตจริยา ธรรมเทพบุตรระงับใจไม่ทำลายอธรรมวาทีเทพบุตรคู่ปรับ
78. ໜ້າ 755–756 ชยทิสจริยา อลีนสัตตกุมารยอมพลีตนแทนพระราชบิดาแก่พระยาโปริสาท
79. ໜ້າ 756–757 สังขปาลจริยา (ปิดวรรคที่ ๒ หัตถินาควรรค/ศีลบารมี) สังขปาลนาคราชอดทนถูกพรานทำร้ายโดยไม่โกรธ ปิดหมวดศีลบารมี
80. ໜ້າ 758–759 ยุธัญชยจริยา (เปิดวรรคที่ ๓, เนกขัมมบารมี) ยุธัญชัยกุมารสละราชสมบัติออกบวชเมื่อเห็นน้ำค้างระเหย เปิดวรรคที่ ๓ (เนกขัมมะ-สัจจะ-อธิษฐาน-เมตตา-อุเบกขา)
81. ໜ້າ 759–761 โสมนัสสจริยา พระโสมนัสสกุมารเปิดโปงดาบสโกงแล้วสละราชสมบัติออกบวช
82. ໜ້າ 761–762 อโยฆรจริยา พระอโยฆรราชกุมารเบื่อหน่ายราชสมบัติหลังเติบโตในเรือนเหล็ก
83. ໜ້າ 762–763 ภิงสจริยา ภิงสพราหมณ์พร้อมพี่น้อง ๗ คนและบิดามารดาพากันออกบวช
84. ໜ້າ 763–764 โสณนันทปัณฑิตจริยา โสณบัณฑิตชักชวนน้องนันทะและบิดามารดาออกบวช
85. ໜ້າ 764–766 มูคปักขจริยา (อธิษฐานบารมี) พระเตมีย์ (มูคปักข) แสร้งเป็นใบ้-หนวก-ง่อย ๑๖ ปีเพื่อหนีราชสมบัติ ไม่ทำลายการอธิษฐาน
86. ໜ້າ 766–767 กปิลราชจริยา และสัจจสวหยปัณฑิตจริยา (สัจจบารมี) พญาวานรลวงจระเข้ด้วยวาจาสัตย์ และดาบสสัจจะสร้างสามัคคีด้วยคำสัตย์
87. ໜ້າ 767–768 วัฏฏกโปตกจริยา ลูกนกคุ่มยังบินไม่ได้ทำสัจจกิริยาดับไฟป่า
88. ໜ້າ 768–770 มัจฉราชจริยา พญาปลาทำสัจจกิริยาขอฝนช่วยหมู่ญาติในสระที่แห้งขอด
89. ໜ້າ 770–771 กัณหทีปายนจริยา ดาบสกัณหทีปายนะทำสัจจกิริยารักษาเด็กถูกงูพิษกัดให้หาย
90. ໜ້າ 771–772 สุตโสมจริยา พระเจ้าสุตโสมรักษาสัจจ์ยอมกลับไปหาพระยาโปริสาทตามสัญญา
91. ໜ້າ 772–773 สุวัณณสามจริยา (เมตตาบารมี) สุวรรณสามดาบสอยู่ร่วมกับสัตว์ป่าอย่างสงบด้วยกำลังเมตตา
92. ໜ້າ 773–774 เอกราชจริยา พระเจ้าเอกราชแผ่เมตตาแม้ต่อผู้แย่งชิงราชสมบัติ
93. ໜ້າ 774–775 มหาโลมหังสจริยา (อุเบกขาบารมี, ปิดวรรคที่ ๓ และจริยาปิฎกทั้งหมด) มหาโลมหังสบัณฑิตวางเฉยเสมอกันทั้งต่อผู้ให้สุขและผู้ให้ทุกข์ ปิดวรรคที่ ๓ พร้อมคาถาสรุปเนกขัมมะ-ขันติ-เมตตา-อุเบกขา และปิดหมวดจริยาทั้งหมด (นิเทสแห่งเนกขัมมบารมีเป็นต้น จบ)
94. ໜ້າ 776–778 สโมธานกถา (ปิดท้ายจริยาปิฎกและเล่ม ๓๓) บทปิดท้ายจริยาปิฎกและเล่ม ๓๓ ทั้งเล่ม: พระพุทธเจ้าตรัสสรุปบารมี ๑๐-อุปบารมี ๑๐-ปรมัตถบารมี ๑๐ รวม ๓๐ ทัศ อ้างอิงชาติต่างๆ (สิวิราช เวสสันดร อกิตติ ช้างฉัททันต์ มโหสถ วิธูรบัณฑิต ธรรมปาลกุมาร ขันติวาที สสบัณฑิต สุตโสม มูคปักข โลมหังสบัณฑิต) ลงท้าย "เราบำเพ็ญบารมีทุกอย่าง ไม่ยิ่งไม่หย่อน เป็นบารมี ๑๐ ประการฉะนี้แล / สโมธานกถา จบ" — ยืนยันจบเล่มสมบูรณ์ ไม่ถูกตัดทอน