มหาวรรค ภาค ๒

ສະຫຼຸບໂດຍ AI ຈາກເນື້ອຫາທັງເຫຼັ້ມ (35 ຫົວຂໍ້) — ຄລິກເພື່ອໄປຫາໜ້າເລີ່ມຕົ້ນຂອງຫົວຂໍ້ນັ້ນ

1. ໜ້າ 1–10 เศรษฐีบุตรโสณโกฬิวิสะและพระสาคตเถระ โสณโกฬิวิสะเข้าเฝ้าพระเจ้าพิมพิสารด้วยขนงอกที่ฝ่าเท้า พระสาคตเถระแสดงอิทธิปาฏิหาริย์ต่อหน้าประชาชนแปดหมื่นคน แล้วโสณะออกบวชปรารภความเพียรจนเท้าแตก ได้ฟังอุปมาสายพิณจนบรรลุอรหัตต์
2. ໜ້າ 10–22 จัมมขันธกะ (เรื่องหนัง/รองเท้า) ระเบียบเรื่องรองเท้า เขียงเท้า หนังสัตว์ ที่นั่งที่นอน — มีเรื่องภิกษุใจร้ายชักชวนฆ่าลูกโคเพื่อเอาหนังจนแม่โคเดินตามด้วยความรัก
3. ໜ້າ 23–29 พระโสณกุฏิกัณณะและพระมหากัจจานะ พระโสณกุฏิกัณณะสวดอัฏฐกวรรคถวายพระพุทธเจ้ายามดึก และคำขอพร ๕ ประการสำหรับอวันตีทักขิณาบถ จบจัมมขันธกะ
4. ໜ້າ 30–44 เริ่มเภสัชชขันธกะ (เรื่องยา) ทรงอนุญาตเภสัช ๕ มูลเภสัช กสาวเภสัช ยาตา และพระปิลินทวัจฉะอาพาธปวดศีรษะ-โรคลม-โรคฝี
5. ໜ້າ 44–47 พระปิลินทวัจฉะนิรมิตทอง ท่านนิรมิตระเบียบดอกไม้ทองคำให้เด็กหญิงยากจนจนตระกูลถูกจับข้อหาลักทรัพย์ ต้องนิรมิตปราสาทพระเจ้าพิมพิสารเป็นทองพิสูจน์ฤทธิ์
6. ໜ້າ 47–55 พระพุทธเจ้าประชวรและข้อห้ามผ่าตัดในที่แคบ พระอานนท์หุงยาคูถวายจนถูกตำหนิ และห้ามทำสัตถกรรม/วัตถิกรรมในที่แคบ
7. ໜ້າ 55–61 อุบาสิกาสุปปิยาเชือดเนื้อขาถวายภิกษุ นางเชือดเนื้อขาตนเองถวายภิกษุอาพาธ พระพุทธเจ้ารักษาแผลด้วยฤทธิ์ นำไปสู่บัญญัติห้ามฉันเนื้อมนุษย์และเนื้อสัตว์อันตรายชนิดต่างๆ
8. ໜ້າ 61–69 ข้าวยาคูและงบน้ำอ้อย อานิสงส์ข้าวยาคู ๑๐ ประการ และปาฏิหาริย์งบน้ำอ้อยเดือดพล่านเมื่อเทลงน้ำจนพราหมณ์เวลัฏฐกัจจานะได้ดวงตาเห็นธรรม
9. ໜ້າ 69–75 เสด็จบ้านปาฏลิและข้ามแม่น้ำคงคา ทรงแสดงโทษศีลวิบัติ ๕ คำทำนายเมืองปาฏลิบุตร และเสด็จข้ามแม่น้ำคงคาด้วยฤทธิ์
10. ໜ້າ 76–78 นางอัมพปาลีคณิกา นางแข่งกับเจ้าลิจฉวีเพื่อแย่งสิทธินิมนต์พระพุทธเจ้าก่อน ประกาศว่าแม้ประทานเมืองเวสาลีก็ไม่ขาย
11. ໜ້າ 78–88 สีหะเสนาบดีเปลี่ยนศาสนา สีหะเสนาบดีเปลี่ยนใจจากนิครนถ์มานับถือพุทธศาสนา ท่ามกลางการคัดค้านของครูเก่า และบัญญัติห้ามฉันเนื้อที่ทำเฉพาะ
12. ໜ້າ 88–96 เมณฑกะคหบดีตระกูลมหัศจรรย์ ตระกูลมีฤทธิ์ทุกคน ข้าวไหลจากฟ้าไม่มีวันหมด พระเจ้าพิมพิสารส่งมหาอำมาตย์ไปพิสูจน์ก่อนเมณฑกะเข้าเฝ้าได้ธรรมจักษุ
13. ໜ້າ 96–102 เกณิยชฎิลและเสด็จกุสินารา ทรงอนุญาตน้ำอัฏฐบาน และโรชะมัลลกษัตริย์ต้อนรับด้วยความกลัวถูกปรับสินไหมมากกว่าศรัทธา
14. ໜ້າ 102–107 จบเภสัชชขันธกะ โรชะมัลละถวายผัก มหาประเทศ ๔ (หลักตัดสินสิ่งควร/ไม่ควร) จบเภสัชชขันธกะ (๑๐๖ เรื่อง)
15. ໜ້າ 108–133 กฐินขันธกะ ทรงอนุญาตให้กรานกฐินแก่ภิกษุปาไฐยรัฐ พร้อมอานิสงส์ ๕ ประการ และกฎเกณฑ์การเดาะกฐินโดยละเอียด
16. ໜ້າ 134–137 เริ่มจีวรขันธกะและกำเนิดหมอชีวก นางคณิกาสาลวดีทิ้งทารกที่กองหยากเยื่อ เจ้าชายอภัยช่วยไว้ตั้งชื่อชีวก แล้วไปเรียนวิชาแพทย์ที่ตักกสิลา
17. ໜ້າ 137–146 ผลงานการรักษาของหมอชีวก รักษาภรรยาเศรษฐีสาเกต พระเจ้าพิมพิสาร ผ่าตัดสมองเศรษฐีราชคฤห์ เนื้องอกลำไส้บุตรเศรษฐี และลวงพระเจ้าปัชโชตให้เสวยเนยใสแล้วหนีขี่ช้างภัททวดี
18. ໜ້າ 146–152 ผ้าสิไวยกะและคหบดีจีวร พระเจ้าปัชโชตถวายผ้าสิไวยกะ ชีวกถวายยาถ่ายแด่พระพุทธเจ้า และทรงอนุญาตคหบดีจีวร ผ้าปาวาร ผ้าโกเชาว์
19. ໜ້າ 152–160 ระเบียบเจ้าหน้าที่ดูแลจีวรสงฆ์ การแต่งตั้งเจ้าหน้าที่รับ-เก็บ-แจกจีวร น้ำย้อมจีวร และห้ามใช้จีวรที่ไม่ตัด
20. ໜ້າ 160–164 กำเนิดรูปแบบจีวรและอดิเรกจีวร พระอานนท์แต่งจีวรตามลายคันนาของชาวมคธ พระพุทธเจ้าทดลองความหนาวกลางแจ้งจนอนุญาตไตรจีวร และกฎเก็บอดิเรกจีวร ๑๐ วัน
21. ໜ້າ 164–169 นางวิสาขาขอพร ๘ ประการ ทาสีเข้าใจผิดว่าภิกษุเปลือยกายอาบน้ำฝนเป็นอาชีวก นางวิสาขาจึงทูลขอพร ๘ ประการ เช่น ผ้าอาบน้ำฝนและภัตตาหารสำหรับผู้ป่วย
22. ໜ້າ 169–175 ผ้านิสีทนะและการดูแลจีวร ภิกษุอสุจิเคลื่อนขณะหลับ พระเวลัฏฐสีสะอาพาธฝีดาด และกฎการวิกัป-ซ่อมจีวร
23. ໜ້າ 175–178 การจัดสรรจีวรและพระอุปนนทศากยบุตร กฎการให้ผ้าแก่บิดามารดา และพระอุปนนทะจงใจจำพรรษา ๒ วัดเพื่อหวังส่วนแบ่งจีวรซ้ำซ้อน จนถูกเรียกว่า "โมฆบุรุษ"
24. ໜ້າ 178–181 พระพุทธเจ้าทรงพยาบาลภิกษุไข้ด้วยพระองค์เอง ทรงพบภิกษุอาพาธท้องร่วงนอนจมกองมูตรคูถอย่างโดดเดี่ยว จึงทรงสรงน้ำให้เองพร้อมตรัสว่า "ผู้ใดจะพึงอุปัฏฐากเรา ผู้นั้นจึงพยาบาลภิกษุอาพาธ"
25. ໜ້າ 181–190 ข้อห้ามแต่งกายแบบเดียรถีย์และการแบ่งจีวรมรณภาพ ภิกษุทดลองแต่งกายเปลือยกาย/นุ่งหนังเสือแบบเดียรถีย์ถูกทรงห้าม และกติกาแบ่งจีวรเมื่อภิกษุหลีกไป สึก หรือมรณภาพ
26. ໜ້າ 190–192 จบจีวรขันธกะ มาติกาการเกิดจีวร ๘ ข้อ จบจีวรขันธกะ (๙๖ เรื่อง)
27. ໜ້າ 193–197 เริ่มจัมเปยยขันธกะ: พระกัสสปโคตร เจ้าอาวาสผู้ใจดีขยันต้อนรับแขกถูกภิกษุอาคันตุกะยกออกจากหมู่อย่างไม่เป็นธรรม พระพุทธเจ้าทรงตัดสินคืนความยุติธรรม
28. ໜ້າ 197–220 ประเภทกรรมสงฆ์และการนิสสารณา-โอสารณา อธิบายกรรมที่เป็นธรรม/ไม่เป็นธรรม องค์ประชุมสงฆ์ และการขับออก-รับกลับเข้าหมู่
29. ໜ້າ 221–244 กรรม ๕ ชนิดที่ลงแก่ภิกษุ ตัชชนียกรรม นิยสกรรม ปัพพาชนียกรรม ปฏิสารณียกรรม อุกเขปนียกรรม จบจัมเปยยขันธกะ (๓๘ เรื่อง)
30. ໜ້າ 245–250 เริ่มโกสัมพีขันธกะ: สังฆเภทที่โกสัมพี ภิกษุพหูสูตถูกยกออกจากหมู่อย่างขัดแย้ง รวบรวมพรรคพวกจนสงฆ์แตกเป็นสองฝ่าย พระพุทธเจ้าเสด็จไปห้ามปรามแต่ไม่สำเร็จ
31. ໜ້າ 250–252 ต้นเหตุความแตกแยกทวีความรุนแรง ภิกษุอธรรมวาทีทูลขอให้พระพุทธเจ้าทรงนิ่งเฉยไม่เข้าไปยุ่งเกี่ยว
32. ໜ້າ 252–262 นิทานทีฆาวุกุมาร พระเจ้าทีฆีติโกศลถูกพระเจ้าพรหมทัตแย่งเมืองและประหารชีวิต โอรสทีฆาวุมีโอกาสแก้แค้นขณะศัตรูหลับแต่ยั้งใจไว้ตามคำสอนบิดา "อย่าเห็นแก่ยาว อย่าเห็นแก่สั้น"
33. ໜ້າ 262–267 เวรุปสมคาถาและช้างปาริไลยกะ คาถาว่าด้วยการระงับเวร เสด็จพบพระภคุ อนุรุทธะ นันทิยะ กิมพิละผู้สามัคคีกัน แล้วหลีกไปอยู่ป่ารักขิตวันมีพญาช้างปาริไลยกะอุปัฏฐาก
34. ໜ້າ 267–273 ชาวโกสัมพีคว่ำบาตรและพระสาวกทูลถาม อุบาสกอุบาสิกาไม่ไหว้ไม่ใส่บาตรภิกษุที่ทะเลาะกัน พระสาวกใหญ่และคฤหัสถ์สำคัญทูลถามข้อปฏิบัติ ทรงแสดงวัตถุ ๑๘ ประการสำหรับอธรรมวาทีและธรรมวาที
35. ໜ້າ 273–278 สังฆสามัคคีและบทปิดท้ายเล่ม ๕ ภิกษุผู้ถูกยกสำนึกผิดขอเข้าหมู่ สงฆ์ทำสังฆสามัคคี พระอุบาลีทูลถามเรื่องสังฆสามัคคี ๒ อย่าง จบโกสัมพีขันธกะและปิดท้าย "มหาวรรค ภาค ๒ จบ"