ສຶກສາເລິກ

ສັງຂາລະຍະມົກ: ລົມຫາຍໃຈ ຄວາມຕຶກຕອງ ແລະ ສັນຍາເວທະນາ

ສັງຂາລະຍະມະກັງ

ສັງຂານ 3 ໃນບົດນີ້ມີຄວາມໝາຍສະເພາະຫຼາຍ ກາຍະສັງຂານຄືລົມຫາຍໃຈ ວະຈີສັງຂານຄືວິຕົກວິຈານ ຈິດຕະສັງຂານຄືສັນຍາແລະເວທະນາ ແລະ ຄຳພີຢືນຢັນຊັດວ່າກາຍບໍ່ແມ່ນກາຍະສັງຂານ

8 ຂໍ້

ໃນສັງຂາລະຍະມົກ ພະອະພິທຳມະປິດົກ ເຫຼັ້ມ 38 ຄຳພີໃຫ້ນິຍາມໄວ້ຕັ້ງແຕ່ແຖວທຳອິດວ່າ ສັງຂານ 3 ຄື ກາຍະສັງຂານ ວະຈີສັງຂານ ແລະ ຈິດຕະສັງຂານ ໂດຍລົມອັດສາສະປັດສາສະຊື່ວ່າກາຍະສັງຂານ ວິຕົກແລະວິຈານຊື່ວ່າວະຈີສັງຂານ ສັນຍາແລະເວທະນາຊື່ວ່າຈິດຕະສັງຂານ ແລະ ທຳທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍຈິດທັງໝົດເວັ້ນວິຕົກວິຈານ ກໍຊື່ວ່າຈິດຕະສັງຂານ

ນິຍາມນີ້ສຳຄັນ ເພາະຄຳວ່າສັງຂານໃນບ່ອນອື່ນມີຄວາມໝາຍກວ້າງກວ່າຫຼາຍ ແຕ່ໃນບົດນີ້ໝາຍເຖິງສາມຢ່າງທີ່ລະບຸໄວ້ເທົ່ານັ້ນ ເມື່ອວາງນິຍາມແລ້ວ ຄຳພີຖາມເປັນຄູ່ວ່າ ກາຍຊື່ວ່າກາຍະສັງຂານຫຼືບໍ່ ກາຍະສັງຂານຊື່ວ່າກາຍຫຼືບໍ່ ໄລ່ໄປທັງສາມຄູ່

ຈາກນັ້ນເຂົ້າສູ່ປະວັດຕິວາລະ ຖາມວ່າສັງຂານຢ່າງໜຶ່ງເກີດຂຶ້ນຫຼືດັບໄປແກ່ສັດໃດໃນພູມໃດ ສັງຂານອີກຢ່າງເປັນແນວໃດ ຄຳຕອບພາໄປເຖິງເລື່ອງຊານແລະພາວະພິເສດບາງຢ່າງ

ຕາຕະລາງຄຳຖາມສະບັບເຕັມມີໄວ້ເພື່ອການສຶກສາຢ່າງລະອຽດ ໜ້ານີ້ຍົກສະເພາະຂໍ້ທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ອ່ານຄຳວ່າສັງຂານໃນພະສູດໄດ້ແມ່ນຍຳຂຶ້ນ

1

ສັງຂານ 3 ໃນບົດນີ້ ຕະໂຍ ສັງຂາລາ

ຄຳພີລະບຸໄວ້ຊັດວ່າ ສັງຂານ 3 ຄື ກາຍະສັງຂານ ວະຈີສັງຂານ ແລະ ຈິດຕະສັງຂານ ແລ້ວໃຫ້ນິຍາມທັງສາມທັນທີໃນຫຍໍ້ໜ້າດຽວກັນ ກ່ອນຈະເລີ່ມຖາມຄຳຖາມຄູ່ ການວາງນິຍາມໄວ້ກ່ອນແບບນີ້ເຮັດໃຫ້ຄຳຖາມທີ່ຕາມມາບໍ່ກຳກວມ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເວລາຈະຖຽງກັນເລື່ອງຫຍັງ ໃຫ້ຕົກລົງນິຍາມກ່ອນສະເໝີ ຫຼາຍເທື່ອພໍນິຍາມກົງກັນແລ້ວກໍບໍ່ເຫຼືອຫຍັງໃຫ້ຖຽງ
2

ລົມຫາຍໃຈເຂົ້າອອກຄືກາຍະສັງຂານ ອັດສາສະປັດສາສາ ກາຍະສັງຂາໂລ

ລົມອັດສາສະແລະປັດສາສະ ຄືລົມຫາຍໃຈເຂົ້າແລະລົມຫາຍໃຈອອກ ຊື່ວ່າກາຍະສັງຂານ ເອີ້ນຢ່າງນີ້ເພາະເປັນສິ່ງທີ່ປຸ່ງແຕ່ງກາຍແລະກ່ຽວເນື່ອງກັບກາຍໂດຍກົງ ບໍ່ແມ່ນເພາະເປັນຕົວກາຍ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເມື່ອອ່ານພະສູດທີ່ເວົ້າເຖິງການລະງັບກາຍະສັງຂານ ໃຫ້ອ່ານວ່າລົມຫາຍໃຈລະອຽດລົງ ບໍ່ແມ່ນການກັ້ນລົມຫາຍໃຈ ເຊິ່ງບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ຄວນເຮັດ
3

ວິຕົກແລະວິຈານຄືວະຈີສັງຂານ ວິຕັກກະວິຈາລາ ວະຈີສັງຂາໂລ

ວິຕົກຄືການຍົກຈິດຂຶ້ນສູ່ເລື່ອງ ວິຈານຄືການຄຸ້ນຢູ່ກັບເລື່ອງນັ້ນ ສອງຢ່າງນີ້ຊື່ວ່າວະຈີສັງຂານ ເພາະເປັນສິ່ງທີ່ປຸ່ງແຕ່ງຄຳເວົ້າ ຕ້ອງມີການຕຶກແລະການຕຶກຕອງກ່ອນ ຄຳເວົ້າຈຶ່ງອອກມາໄດ້

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ກ່ອນຕອບຂໍ້ຄວາມທີ່ເຮັດໃຫ້ຫງຸດຫງິດ ລອງສັງເກດວ່າຕອນນີ້ກຳລັງຕຶກເລື່ອງຫຍັງຢູ່ ການເຫັນຄວາມຕຶກທັນມັກເຮັດໃຫ້ປະໂຫຍກທີ່ພິມອອກໄປປ່ຽນໄປເອງ
4

ສັນຍາແລະເວທະນາຄືຈິດຕະສັງຂານ ສັນຍາ ຈະ ເວທະນາ ຈະ ຈິດຕະສັງຂາໂລ

ສັນຍາແລະເວທະນາຊື່ວ່າຈິດຕະສັງຂານ ແລະ ຄຳພີເພີ່ມວ່າ ທຳທີ່ສຳປະຍຸດດ້ວຍຈິດແມ້ທັງໝົດ ເວັ້ນວິຕົກແລະວິຈານ ກໍຊື່ວ່າຈິດຕະສັງຂານ ຈິດຕະສັງຂານຈຶ່ງກວ້າງກວ່າສອງຢ່າງທຳອິດ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ອາລົມທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນໃຈມັກເລີ່ມຈາກການຈື່ໄດ້ວ່າສິ່ງນີ້ແມ່ນຫຍັງ ແລ້ວຈຶ່ງມີຄວາມຮູ້ສຶກຕາມມາ ລອງສັງເກດລຳດັບນີ້ໃນມື້ທີ່ໃຈກະທົບກະເທືອນ
5

ກາຍບໍ່ແມ່ນກາຍະສັງຂານ ກາໂຍ ກາຍະສັງຂາໂລຕິ

ນິດເທດສະວາລະຖາມວ່າ ກາຍຊື່ວ່າກາຍະສັງຂານຫຼືບໍ່ ຄຳພີຕອບວ່າ ບໍ່ແມ່ນ ແລະ ຖາມກັບວ່າ ກາຍະສັງຂານຊື່ວ່າກາຍຫຼືບໍ່ ກໍຕອບວ່າ ບໍ່ແມ່ນ ອີກ ຄູ່ວາຈາກັບວະຈີສັງຂານ ແລະ ຈິດກັບຈິດຕະສັງຂານ ກໍຕອບວ່າບໍ່ແມ່ນທັງສອງທິດເຊັ່ນກັນ ຄຳທີ່ເຕີມທ້າຍວ່າສັງຂານບໍ່ໄດ້ໝາຍເຖິງສິ່ງທີ່ນຳໜ້າ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ໃນພາສາໄທມີຄຳປະສົມຫຼາຍຢ່າງທີ່ບໍ່ໄດ້ແປຕົງຕາມສ່ວນປະກອບ ເວລາພົບສັບທຳໃໝ່ ຢ່າເດົາຄວາມໝາຍຈາກຄຳທີ່ຄຸ້ນ ໃຫ້ຫານິຍາມທີ່ຕຳລາໃຫ້ໄວ້
6

ລົມຫາຍໃຈເກີດໄດ້ໂດຍບໍ່ມີຄວາມຕຶກ ຍັດສະ ກາຍະສັງຂາໂລ ອຸບປັດຊະຕິ

ປະວັດຕິວາລະຖາມວ່າ ກາຍະສັງຂານເກີດຂຶ້ນແກ່ສັດໃດ ວະຈີສັງຂານເກີດຂຶ້ນແກ່ສັດນັ້ນຫຼືບໍ່ ຄຳພີຕອບວ່າ ໃນອຸບປາດທະຂະນະແຫ່ງລົມອັດສາສະປັດສາສະ ເວັ້ນວິຕົກແລະວິຈານແລ້ວ ກາຍະສັງຂານເກີດຂຶ້ນແຕ່ວະຈີສັງຂານບໍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ສ່ວນຜູ້ທີ່ເກີດໃນກາມາວະຈອນແລະເຂົ້າປະຖົມມະຊານ ທັງສອງຢ່າງເກີດຂຶ້ນພ້ອມກັນ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ລົມຫາຍໃຈດຳເນີນໄປໄດ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງຄິດ ນີ້ຄືເຫດຜົນທີ່ການກັບມາທີ່ລົມຫາຍໃຈຊ່ວຍພັກຄວາມຄິດໄດ້ ເພາະລົມບໍ່ຕ້ອງອາໄສຄວາມຄິດເລີຍ
7

ຊານທີສີ່ ລົມຫາຍໃຈບໍ່ເກີດ ຈະຕຸດຖັດຊາເນ

ເມື່ອຖາມໂດຍພູມ ຄຳພີຕອບວ່າ ຈິດຕະສັງຂານເກີດຂຶ້ນໃນຈະຕຸດຖະຊານ ໃນຮູປາວະຈອນພູມ ແລະ ໃນອະລູປາວະຈອນພູມ ແຕ່ກາຍະສັງຂານບໍ່ເກີດຂຶ້ນໃນພູມເຫຼົ່ານັ້ນ ສ່ວນໃນປະຖົມມະຊານ ທຸຕິຍະຊານ ຕະຕິຍະຊານ ແລະ ກາມາວະຈອນພູມ ທັງສອງຢ່າງເກີດຂຶ້ນ ອີກຢ່າງໜຶ່ງ ໃນທຸຕິຍະຊານແລະຕະຕິຍະຊານ ກາຍະສັງຂານເກີດຂຶ້ນໄດ້ ແຕ່ວະຈີສັງຂານບໍ່ເກີດຂຶ້ນ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ຂໍ້ນີ້ເປັນລາຍລະອຽດຂອງສະມາທິລະດັບສູງ ບໍ່ແມ່ນເປົ້າໝາຍທີ່ຕ້ອງເລັ່ງ ສິ່ງທີ່ນຳມາໃຊ້ໄດ້ຄືຫຼັກທີ່ວ່າຍິ່ງໃຈສະຫງົບ ສິ່ງທີ່ປຸ່ງແຕ່ງຍິ່ງຫຼຸດລົງເທື່ອລະຊັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຫາຍໄປພ້ອມກັນທັງໝົດ
8

ພາວະທີ່ບໍ່ມີສັງຂານໃດດັບເລີຍ ນິໂລທະສະມາປັນນານັງ

ໃນນິໂລດວາລະ ຄຳພີຍົກກໍລະນີຜູ້ເຂົ້ານິໂລດແລະຜູ້ເປັນອະສັນຍະສັດໄວ້ຕອບຄຳຖາມຝ່າຍປະຕິເສດ ວ່າເປັນຜູ້ທີ່ກາຍະສັງຂານກໍບໍ່ດັບໄປແລະວະຈີສັງຂານກໍບໍ່ດັບໄປ ເພາະບໍ່ມີສັງຂານເຫຼົ່ານັ້ນເປັນໄປຢູ່ຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນ ກໍລະນີພິເສດເຫຼົ່ານີ້ເຮັດໃຫ້ຕາຕະລາງຄຳຕອບຄົບຖ້ວນ ຂໍ້ນີ້ມີໄວ້ເພື່ອຄວາມເຂົ້າໃຈພາບລວມ

ນຳໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ
ເວລາສະຫຼຸບຂໍ້ມູນ ຢ່າລືມກໍລະນີທີ່ຄ່າເປັນສູນຫຼືບໍ່ມີຂໍ້ມູນ ກໍລະນີເຫຼົ່ານັ້ນມັກເປັນຕົວທີ່ເຮັດໃຫ້ຂໍ້ສະຫຼຸບແບບເໝົາລວມພັງ

ລອງໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ

ຜູ້ທີ່ຝຶກອານາປານະສະຕິຈະໄດ້ປະໂຫຍດຈາກບົດນີ້ໂດຍກົງ ເພາະໃນພະສູດມີຂໍ້ຄວາມເລື່ອງການລະງັບກາຍະສັງຂານ ຖ້າເຂົ້າໃຈວ່າກາຍະສັງຂານຄືລົມຫາຍໃຈ ຂໍ້ຄວາມນັ້ນກໍຊັດຂຶ້ນທັນທີວ່າໝາຍເຖິງລົມຫາຍໃຈທີ່ລະອຽດລົງ ບໍ່ແມ່ນການເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍແຂງທື່ອ

ຄຳວ່າວະຈີສັງຂານຄືວິຕົກແລະວິຈານ ກໍອະທິບາຍວ່າເປັນຫຍັງການເວົ້າຈຶ່ງເລີ່ມຈາກຄວາມຄິດ ເຮົາຕຶກກ່ອນແລ້ວຈຶ່ງເວົ້າ ການເຫັນລຳດັບນີ້ເຮັດໃຫ້ມີຊ່ອງວ່າງສຳລັບເລືອກວ່າຈະເວົ້າຫຼືບໍ່ເວົ້າ

ສ່ວນຈິດຕະສັງຂານຄືສັນຍາແລະເວທະນາ ເຮັດໃຫ້ເຫັນວ່າສິ່ງທີ່ປຸ່ງແຕ່ງໃຈຫຼາຍທີ່ສຸດຄືຄວາມຈື່ໄດ້ໝາຍຮູ້ແລະຄວາມຮູ້ສຶກ ເຊິ່ງເປັນສອງຢ່າງທີ່ສັງເກດໄດ້ທຸກມື້

ເຂົ້າສູ່ລະບົບເພື່ອບັນທຶກການອ່ານ