โสณนันทชาดก: สองพี่น้องผู้แย่งกันดูแลพ่อแม่

ในโสณนันทชาดก สัตตตินิบาต ชาดก ขุททกนิกาย คาถาเล่าว่า พระเจ้ามโนชะพร้อมกษัตริย์ร้อยเอ็ดพระองค์มาที่อาศรมตามคำขอของนันทดาบส เพื่อขอให้โสณดาบสผู้เป็นพี่ชายยกโทษ โสณะกล่าวว่าตนเลี้ยงดูพ่อแม่ไม่เกียจคร้านทั้งกลางวันกลางคืน เพราะระลึกถึงอุปการะที่ท่านทำไว้ นันทะขอโอกาสทำบุญในพ่อแม่บ้าง โสณะตอบว่าพ่อแม่และญาติเป็นภาระของพี่ใหญ่ เหมือนนายเรือรับภาระหนัก เมื่อนันทะยอมทำตามคำพี่ โสณะก็ชมน้องและให้พ่อแม่เลือกว่าจะให้นันทะดูแลใคร แม่เลือกนันทะ โสณะจึงกล่าวคาถาพรรณนาพระคุณแม่ และสอนเรื่องการเลี้ยงดูพ่อแม่

รายละเอียดเบื้องหลังมาจากอรรถกถา โสณะและนันทะเป็นบุตรพราหมณ์ ไม่ยอมครองเรือน พ่อแม่จึงออกบวชพร้อมลูกทั้งสอง ทั้งสองช่วยกันดูแลพ่อแม่ วันหนึ่งนันทะอยากให้พ่อแม่กินผลไม้ของตนก่อน จึงรีบนำผลไม้ทั้งดิบทั้งสุกมาให้แต่เช้า ผลไม้สุกดีที่โสณะไปเลือกมาจึงไม่มีใครกิน โสณะขอให้รอไปพร้อมกัน นันทะไม่ยอม โสณะจึงไล่ไป อรรถกถาบอกว่าโสณะไม่ได้ผูกโกรธ แต่ทำเพื่อลดมานะของน้อง

อรรถกถาเล่าต่อว่า นันทะเจริญฌานได้ แล้วใช้ฤทธิ์ช่วยพระเจ้ามโนชะให้พระราชาทั้งหลายยอมอ่อนน้อม โดยอรรถกถาย้ำว่าไม่ให้เลือดตกแม้เท่าที่แมลงวันจะดื่มได้ แล้วพาพระราชาเหล่านั้นมาขอขมาพี่ชาย ท้ายเรื่อง โสณะสอนให้พระราชาตั้งอยู่ในศีลห้า และสองพี่น้องดูแลพ่อแม่จนตลอดชีวิต