ฐานสูตร: สิ่งที่ไม่ชอบแต่มีประโยชน์ กับสิ่งที่ชอบแต่ให้โทษ

ในฐานสูตร เกสีวรรค จตุกกนิบาต อังคุตตรนิกาย พระพุทธเจ้าตรัสถึงฐานะ ๔ อย่าง คือสิ่งที่ทำแล้วไม่พอใจและเป็นไปเพื่อความเสียหาย สิ่งที่ทำแล้วไม่พอใจแต่เป็นไปเพื่อประโยชน์ สิ่งที่ทำแล้วพอใจแต่เป็นไปเพื่อความเสียหาย และสิ่งที่ทำแล้วพอใจและเป็นไปเพื่อประโยชน์

แบบแรกบัณฑิตเห็นว่าไม่ควรทำด้วยเหตุทั้งสองทาง แบบสุดท้ายบัณฑิตเห็นว่าควรทำด้วยเหตุทั้งสองทาง ส่วนสองแบบตรงกลาง ตรัสว่าเป็นที่ให้รู้จักคนพาลและบัณฑิตได้ ในเรื่องกำลัง ความเพียร และความบากบั่นของคน

คนพาลไม่พิจารณา จึงไม่ทำสิ่งที่ไม่ชอบแต่มีประโยชน์ และทำสิ่งที่ชอบแต่ให้โทษ ผลจึงเป็นความเสียหายทั้งสองกรณี บัณฑิตพิจารณาว่า แม้สิ่งนี้ไม่น่าพอใจ แต่ทำแล้วเป็นประโยชน์ จึงทำ และแม้สิ่งนี้น่าพอใจ แต่ทำแล้วให้โทษ จึงไม่ทำ