ကသိသုတ်: ဘုရားရှင်၏ လယ်ထွန်ခြင်း
ကသိသုတ္တံလယ်သမားဗြာဟ္မဏက ဘုရားရှင်အား ဦးစွာ ထွန်ယက်၍ ကြဲဖြန့်ပြီးမှ စားရန် စိန်ခေါ်သည်။ ဘုရားရှင်က မိမိလည်း ထွန်ယက်သည်ဟ…
အနုပဒသုတ္တံ
ဘုရားရှင်သည် ရှင်သာရိပုတ္တရာ၏ ပညာကို ချီးကျူးတော်မူသည် — လဝက်ကြာ ဈာန်နှင့် အရူပသမာပတ်တို့တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဓမ္မတို့ကို တစ်ခုချင်း ဝိပဿနာရှုမှတ်ပြီး ထိုဓမ္မတို့ ဖြစ်ပေါ်၊ တည်တံ့၊ ချုပ်ပျက်ပုံကို နှစ်သက်ခြင်း မနှစ်သက်ခြင်း မရှိဘဲ သညာဝေဒယိတနိရောဓအထိ သိမြင်ခဲ့သည်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် အနုပဒသုတ်တွင် ဘုရားရှင်သည် ဇေတဝန်၌ ရဟန်းများအား သာရိပုတ္တရာသည် ပဏ္ဍိတ်ဖြစ်၍ ပညာကြီးမားသူ၊ ပညာကျယ်ဝန်းသူ၊ ပညာရွှင်လန်းသူ၊ ပညာလျင်မြန်သူ၊ ပညာထက်မြက်သူ၊ ကိလေသာကို ဖျက်ဆီးနိုင်သော ပညာရှိသူဟု မိန့်တော်မူသည်။ လဝက်ကာလလုံးလုံး သာရိပုတ္တရာသည် ဓမ္မတို့ကို ဖြစ်ပေါ်သည့်အတိုင်း တစ်ခုချင်း ဝိပဿနာရှုမှတ်သည်။
ပထမဈာန်တွင် ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာ၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ၊ စိတ်၊ ဆန္ဒ၊ အဓိမောက္ခ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ ဥပေက္ခာ၊ မနသိကာရ စသော ဓမ္မတို့ကို သာရိပုတ္တရာသည် တစ်ခုချင်း သတ်မှတ်နိုင်၍ ဖြစ်ပေါ်ပုံ၊ တည်တံ့ပုံ၊ ချုပ်ပျက်ပုံကို သိသည်ဟုလည်းကောင်း၊ ထိုဓမ္မတို့သည် မရှိမှ ရှိလာပြီး ရှိပြီးမှ ပျောက်ကွယ်သွားကြောင်းကို နှစ်သက်ခြင်း မနှစ်သက်ခြင်း မရှိဘဲ မြင်သည်ဟုလည်းကောင်း ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည်။ ကျန်ဈာန်များနှင့် အရူပသမာပတ်များတွင်လည်း ဤအတိုင်း ဆက်လက်မြင်ပြီး သညာဝေဒယိတနိရောဓအထိ ရောက်သည်။ ပညာဖြင့် မြင်သောအခါ အာသဝတို့ ကုန်ခန်းသည်။
သုတ်၏ နောက်ဆုံးတွင် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာနှင့် ဝိမုတ္တိ၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ပြည့်စုံမှုရသူအကြောင်း မှန်ကန်စွာ ပြောလိုပါက သာရိပုတ္တရာအကြောင်းကို ပြောသင့်ကြောင်း၊ သူသည် ဓမ္မမှ ဖြစ်သော သားဖြစ်ပြီး တထာဂတ လှည့်ပြီးသော ဓမ္မစက်ကို မှန်ကန်စွာ ဆက်လက်လှည့်ပတ်စေသူ ဖြစ်ကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။
သာရိပုတ္တရာသည် ပဏ္ဍိတ်ဖြစ်၍ ပညာကြီးမားသူ၊ ပညာကျယ်ဝန်းသူ၊ ပညာရွှင်လန်းသူ၊ ပညာလျင်မြန်သူ၊ ပညာထက်မြက်သူ၊ ကိလေသာကို ဖျက်ဆီးနိုင်သော ပညာရှိသူဟု ချီးကျူးတော်မူသည်။
တစ်စုံတစ်ယောက်ကို ချီးမွမ်းသောအခါ “တော်လိုက်တာ” ဟု ပြောမည့်အစား “သင်သည် အချက်ကို အလွန်လျင်မြန်စွာ ဖမ်းမိသည်” ကဲ့သို့ အမှန်တကယ် မြင်ရသော လက္ခဏာကို တိတိကျကျ ဖော်ပြပါ။
လဝက်ကာလလုံး ရှင်သာရိပုတ္တရာသည် ဓမ္မတို့ကို တစ်ခုချင်း ဝိပဿနာရှုမှတ်သည်။ ပထမဈာန်တွင် ဝိတက်၊ ဝိစာရ၊ ပီတိ၊ သုခ၊ ဧကဂ္ဂတာမှ စ၍ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ စေတနာ၊ စိတ်၊ ဆန္ဒ၊ အဓိမောက္ခ၊ ဝီရိယ၊ သတိ၊ ဥပေက္ခာနှင့် မနသိကာရအထိ ဓမ္မတို့ကို တစ်ခုချင်း သတ်မှတ်နိုင်သည်။ အဋ္ဌကထာက ဤလဝက်သည် ရှင်ရဟန်းပြုပြီးနောက် အရဟတ္တဖိုလ်ရသည့်အထိ ကာလဖြစ်သည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ဤအချက်သည် အလုံးစုံပုံရိပ်ကို နားလည်စေရန် ဖြစ်သည်။
တိတ်ဆိတ်စွာ ငါးမိနစ် ထိုင်ပြီး စိတ်ထဲတွင် ဖြစ်ပေါ်သောအရာများကို “စဉ်းစားခြင်း” “အိပ်ငိုက်ခြင်း” “နှစ်သက်ခြင်း” “ထချင်ခြင်း” ကဲ့သို့ တစ်ခုချင်း အမည်ပေးကြည့်ပါ။ မည်သည့်အရာကိုမျှ ပြင်ရန် မလိုပါ။
ထိုဓမ္မတို့သည် ဖြစ်ပေါ်ကြောင်း သိ၍ တည်တံ့ကြောင်း သိ၍ ချုပ်ပျက်ကြောင်း သိသည်၊ ထို့ပြင် ဤဓမ္မတို့သည် မရှိမှ ရှိလာပြီး ရှိပြီးမှ ပျောက်ကွယ်သွားကြောင်း မြင်သည်။
ကြီးမားသော စိတ်ခံစားမှု ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ဤအရာသည် တစ်နာရီအလိုက မရှိသေးခဲ့ကြောင်း၊ မူလပုံစံအတိုင်း အမြဲ မတည်နေမည် ဖြစ်ကြောင်း မိမိကိုယ်ကို သတိပေးပါ။
ထိုဓမ္မတို့၌ ရှင်သာရိပုတ္တရာသည် မနှစ်သက်၊ မမုန်းတီး၊ မမှီခို၊ မချည်နှောင်၊ လွတ်မြောက်၊ ခွဲထွက်ပြီး ကန့်သတ်ချက်မရှိသော စိတ်ဖြင့် နေထိုင်သည်။ ဈာန်တွင်ရသော ပီတိနှင့် သုခကဲ့သို့ ကောင်းသောဓမ္မဖြစ်စေကာမူ ထို့အတူဖြစ်သည်။
အောင်မြင်သော အလုပ်ကြောင့် အလွန်ပျော်ရွှင်သောအခါ ပျော်ရွှင်ခြင်းကို အပြည့်အဝ ခံစားပါ၊ သို့သော် ဤသို့ အမြဲ ခံစားရမည်ဟု မစွဲလမ်းပါနှင့်။
အဆင့်တိုင်းတွင် သာရိပုတ္တရာသည် ထို့ထက်ပို၍ လွတ်မြောက်ရာ ရှိသေးကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိပြီး များများ ပြုကျင့်သောအခါ ထိုအရာ တကယ်ရှိကြောင်း အတည်ပြုနိုင်သည်။ ဒုတိယဈာန်၊ တတိယဈာန်၊ စတုတ္ထဈာန်၊ အာကာသာနဉ္စာယတန၊ ဝိညာဏဉ္စာယတနနှင့် အာကိဉ္စညာယတနတို့တွင်လည်း ဤအတိုင်း ဝိပဿနာရှုမှတ်သည်။
တည်ငြိမ်မှု သို့မဟုတ် အောင်မြင်မှု အဆင့်တစ်ခုကို ရသောအခါ သက်တောင့်သက်သာရှိ၍ ထိုနေရာ၌ ရပ်မနေပါနှင့်။ ထပ်၍ လွှတ်ချနိုင်သည့်အရာ ရှိသေးသလားဟု မေးကြည့်ပါ။
နေဝသညာနာသညာယတနကို ရသောအခါ သာရိပုတ္တရာသည် ထိုသမာပတ်မှ သတိနှင့် ထွက်၍ ကျော်လွန်သွားပြီး ချုပ်ပျက်ပြောင်းလဲသွားပြီးသော ဓမ္မတို့ကို ဆင်ခြင်သည်။ သညာဝေဒယိတနိရောဓကို ရသောအခါ ပညာဖြင့် မြင်၍ အာသဝတို့ ကုန်ခန်းသည်။ နိရောဓမှ သတိနှင့် ထွက်ပြီး ကျော်လွန်သွားသော ဓမ္မတို့ကို ထို့အတူ ဆင်ခြင်သည်။ ဤအချက်သည် အလုံးစုံပုံရိပ်ကို နားလည်စေရန် ဖြစ်သည်။
တချို့သောကိစ္စများကို ဖြစ်နေစဉ် မမြင်နိုင်ပါက ဖြစ်ပြီးနောက် သတိဖြင့် ပြန်လည်သုံးသပ်ပါ။ ဥပမာ အိပ်ရာမဝင်မီ ယနေ့ စိတ်သည် မည်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်ကို ပြန်ကြည့်ပါ။
အရိယသီလ၊ အရိယသမာဓိ၊ အရိယပညာနှင့် အရိယဝိမုတ္တိ၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ပြည့်စုံမှုသို့ ရောက်သူဟု ပြောသင့်သူမှာ သာရိပုတ္တရာ ဖြစ်ကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။ သာရိပုတ္တရာသည် ဘဂဝါ၏ သား၊ ဘုရားရှင်၏ နှုတ်တော်မှ ဖြစ်သူ၊ ဓမ္မမှ ဖြစ်သူ၊ ဓမ္မဒါယာဒ ဖြစ်၍ အာမိသဒါယာဒ မဟုတ်၊ ထို့ပြင် တထာဂတ လှည့်ပြီးသော အတုမရှိ ဓမ္မစက်ကို မှန်ကန်စွာ ဆက်လက်လှည့်ပတ်စေသူ ဖြစ်သည်။
ဆရာ သို့မဟုတ် မိဘထံမှ မည်သည့်အမွေကို ရခဲ့သည်ကို မိမိကိုယ်ကို မေးပါ — ပစ္စည်းဥစ္စာနှင့် ဗဟုသုတနှင့် ကျင့်ဝတ်တရားတို့အနက် — ထို့နောက် ပိုတန်ဖိုးရှိသောအရာကို ဆက်လက်ပေးလိုက်ပါ။
ဤသုတ်၌ ဖော်ပြသော သမာပတ်တို့သည် လူအများစု၏ အတွေ့အကြုံနှင့် အလွန်ဝေးသော်လည်း ပြထားသော စိတ်ကြည့်နည်းကို သေးငယ်သည့်အဆင့်တွင် အသုံးချနိုင်သည် — “ဒီနေ့ စိတ်ညံ့တယ်” ဟု ခြုံ၍ မယူဘဲ စိတ်တွင် ဖြစ်ပေါ်သောအရာများကို တစ်ခုချင်း ဖြစ်ပေါ်သည့်အတိုင်း ကြည့်ရန် ဖြစ်သည်။
“ယခု အတွေးရှိသည်၊ ခံစားချက်ရှိသည်၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိသည်၊ နှစ်သက်မှုရှိသည်” ဟု ခွဲခြားနိုင်ပြီး တစ်ခုစီ ဖြစ်ပေါ်၍ ချုပ်ပျက်သွားသည်ကို မြင်လာသောအခါ တစ်နေ့လုံး ထမ်းရမည့် စိတ်ခံစားမှု အကြီးအကျယ် အစုအဝေး မရှိကြောင်း စိတ်က မြင်လာမည်။
ဘုရားရှင်က ရှင်သာရိပုတ္တရာအား ချီးကျူးတော်မူသည်မှာလည်း သူတစ်ပါးကို တိတိကျကျနှင့် စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် ချီးကျူးခြင်း၏ ပုံသာဓကဖြစ်သည် — ကောင်းသည့်နေရာကို ပြောနိုင်ရမည်၊ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ချီးမွမ်းရုံ မဟုတ်ပါ။
ကိုးကားထားသော စာမျက်နှာရှိ မူရင်းစာသားကို ဖတ်ရန် နှိပ်ပါ
လယ်သမားဗြာဟ္မဏက ဘုရားရှင်အား ဦးစွာ ထွန်ယက်၍ ကြဲဖြန့်ပြီးမှ စားရန် စိန်ခေါ်သည်။ ဘုရားရှင်က မိမိလည်း ထွန်ယက်သည်ဟ…
ပသေနဒိကောသလမင်းသည် သတ္တရသဝဂ္ဂီရဟန်းများ အစိရဝတီမြစ်တွင် ရေကစားသည်ကို မြင်သည်။ ဗိမ္ဗိသာရမင်းသည် ရဟန်းများ ရေချိ…
ထိတွေ့ခံရသည့်အခါ စိတ်ကို ထားပုံ—ရှင်ရာဟုလာကို မြတ်စွာဘုရား သွန်သင်တော်မူသည့်အတိုင်း စိတ်ကို မြေ၊ ရေ၊ မီး နှင့်…
အခြေခံကျင့်ဝတ်ငါးချက် — အခြားသူများနှင့် ကြောက်ရွံ့စရာမလိုဘဲ အတူနေနိုင်စေသည်၊ သူတစ်ပါး၏ နေရာမှ မိမိကိုယ်ကို စဉ…